Θεματα εκπαιδευσης- ψυχολογιας

Βιβλίο ψυχολογία διατροφής- συνέντευξη και κλήρωση

2012-01-26T18:09:00.001+02:00

Αντιγράφω το αφιέρωμα-συνέντευξη για το βιβλίο "Ψυχολογία της Διατροφής" που δημοσιεύτηκε σήμερα στο in.gr, ευχαριστώντας θερμά την κ.Μπιμπή. Με μεγάλη μου χαρά θα απαντήσω σε ερωτήσεις αναγνωστών που αφορούν το θέμα.

Η διατροφή μας αναμφισβήτητα αντανακλά τον ψυχικό μας κόσμο, υποστηρίζει η ψυχολόγος-συγγραφέας Καλλιόπη Εμμανουηλίδου, στο βιβλίο της «Ψυχολογία της διατροφής», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Το in.gr/Υγεία συνομίλησε μαζί της, για τον σύγχρονο τρόπο ζωής, την επιρροή του στη διατροφή και την ψυχολογία μας.

Διαβάστε τη συνέντευξη, αφήστε την δική σας ερώτηση (υπό τη μορφή σχολίου) και μπείτε στην κλήρωση για αντίτυπα του βιβλίου της, ευγενική χορηγία των εκδόσεων Μεταίχμιο. Η κ. Εμμανουηλίδου θα επιλέξει τις πιο εύστοχες ερωτήσεις σας, θα τις απαντήσει (υπό τη μορφή σχολίου) και οι τυχεροί που θα δουν τα ερωτήματά τους να απαντώνται, θα λάβουν μέρος στην κλήρωση.

Κυρία Εμμανουηλίδου, ποιος θα πίστευε άραγε ότι στην κοινωνία της αφθονίας, όπως η σημερινή, το φαγητό και η διατροφή ειδικότερα, θα αποτελούσαν ζήτημα προβληματισμού και ειδικά για την επιστήμη της Ψυχολογίας. Εξηγήστε μας πώς συναντά η Διατροφή την Ψυχολογία;

Ίσα ίσα, η κοινωνία της αφθονίας μπέρδεψε τον σύγχρονο άνθρωπο! Ο εγκέφαλός μας εξελίχθηκε με τρόπο που να αρμόζει σε μια διαφορετική διαθεσιμότητα της τροφής. Ήταν συνηθισμένος να ψάχνει περισσότερο (κυνηγώντας), να είναι πιο υπομονετικός (καλλιεργώντας) και να ικανοποιείται με πιο απλές και αγνές τροφές. Μέσα σε πολύ λίγα χρόνια, ξαφνικά όχι μόνο άλλαξε ο τρόπος ζωής του, με πολύ λιγότερη κίνηση και άσκηση, αλλά και μεταβλήθηκε ραγδαία η διαθεσιμότητα της τροφής. Ο εγκέφαλος όμως δεν εξελίσσεται μέσα σε 1-2 γενιές. Έτσι, βλέπουμε ότι δεν ήταν έτοιμος να αντιδρά ούτε σε τόση ποικιλία, ούτε σε συγκεκριμένες σύνθετες και πολύ ισχυρές αισθητηριακά τροφές (με πολύ πλούσια συστατικά, ενισχυτικά γεύσης κτλ.). Όλα αυτά, σε συνδυασμό με μια έκρηξη βιομηχανιών που επιβάλλουν πρότυπα εξωτερικής εμφάνισης, δημιούργησαν πολύ γρήγορα μια διελκυστίνδα που από τη μια μας τραβά προς την υπερκατανάλωση τροφών και από την άλλη στην τήρηση συγκεκριμένων διαστάσεων και σωματικών χαρακτηριστικών. Έτσι, η επιστήμη της συμπεριφοράς και των νοητικών διεργασιών, η ψυχολογία, έρχεται να κατανοήσει πώς αντέδρασε σε όλα αυτά ο ανθρώπινος εγκέφαλος, να μελετήσει τις διατροφικές συμπεριφορές και να προσφέρει υποστηρικτικές λύσεις. Με τη βοήθεια των νευροεπιστημών, της βιολογίας, της διατροφολογίας-διαιτολογίας αλλά και της κοινωνιολογίας.

Η ιδέα για την συγγραφή του βιβλίου «Ψυχολογία της διατροφής» (εκδόσεις Μεταίχμιο) πως προέκυψε και ποια ανάγκη εξυπηρετεί; Πιστεύετε ότι αφορά πέραν των ειδικών επιστημόνων της Διατροφής και της Ψυχολογίας, και απλούς ανθρώπους;

Μέσα από την επιστήμη της ψυχολογίας μπόρεσα να αποκωδικοποιήσω και να βρω εξηγήσεις για διάφορα κοινωνικά, οικογενειακά, προσωπικά ακούσματα και βιώματα που εισέπραξα σε όλη μου τη ζωή σχετικά με τον τρόπο που συνδεόμαστε με το φαγητό μας. Για παράδειγμα, όπως πολλοί άλλοι, μεγάλωσα κι εγώ σε μια οικογένεια που έστρωσε το τραπέζι φιλόξενα για πολύ κόσμο, οπότε από μικρή παρατηρούσα ότι η τροφή αποτελούσε μια γλώσσα επικοινωνίας και μέσο για την έκφραση φροντίδας, φιλοξενίας, περιποίησης. Από την άλλη μεριά, στην εφηβεία μου έβλεπα φίλες να κάνουν μανιακά δίαιτα και πρόσεξα μεγαλώνοντας και την ενοχική διάσταση της τροφής: εκεί που καλό παιδί ήταν αυτό που έτρωγε όλο το φαγητό του, από μια ηλικία και έπειτα, δεν ήταν πια σωστό αυτό αλλά κατακριτέο γιατί δημιουργούσε προβλήματα στο βάρος.
Όταν στράφηκα στην επιστήμη της ψυχολογίας και με το πέρασμα του χρόνου παρατηρώντας την ανθρώπινη συμπεριφορά άρχισα να καταλαβαίνω ακόμα περισσότερο ότι στη μπουκιά μας οι άνθρωποι δεν ψάχνουμε απλώς να ικανοποιήσουμε την πείνα ή τους γευστικούς μας κάλυκες. Απέκτησα και ένα σχετικό δίπλωμα για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής αλλά έβλεπα ότι κάτι έλειπε: πολύ περισσότερος κόσμος έχει προβλήματα με τη διατροφή του και ξεσπάει σε αυτήν τα διάφορα προβλήματά του (άγχος, σχέσεις, αυτοπεποίθηση κτλ.). Διάβασα πάρα πολλά βιβλία και ερευνητικές μελέτες. Επειδή όμως δεν βρήκα κανένα βιβλίο που να συγκεντρώνει μια γενικότερη συσχέτιση της επιστήμης της ψυχολογίας με το θέμα της διατροφής, αποφάσισα να το γράψω εγώ!

Το βιβλίο αυτό έχει την πρωτοτυπία ότι αποτελεί μια απόπειρα να συγκεντρωθούν πληροφορίες για τη σχέση της διατροφής με το συναίσθημα από πολλές πτυχές. Δεν αναφέρεται μόνο στις επίσημες διαταραχές πρόσληψης της τροφής, αλλά σε κάθε δυνατό τρόπο που σχετίζεται η τροφή με το συναίσθημα. Επίσης πολλοί αναγνώστες μου μετέφεραν ότι το βιβλίο αυτό δεν έχει δυσνόητη επιστημονική γλώσσα αλλά πραγματεύεται το θέμα αυτό με έναν τρόπο φιλικό στον αναγνώστη καθώς και… συμφιλιωτικό. Περνάει δηλαδή το μήνυμα ότι δεν πρέπει να κοιτάμε μόνο το περιεχόμενο της μπουκιάς μας, αλλά τους άλλους λόγους που κατευθύνουν το πιρούνι στο στόμα μας, και να συγχωρέσουμε επιτέλους το φαγητό και τον εαυτό μας και να δούμε και τους δύο παράγοντες με πολλή αγάπη!

Από όλα αυτά καταλαβαίνετε ότι, με εξαίρεση ίσως το τμήμα για τις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, που αφορά περισσότερο τους ειδικούς, το βιβλίο απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους - γιατί δεν υπάρχουν τελικά «απλοί άνθρωποι».

Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας, οι συχνότερες διατροφικές διαταραχές σήμερα, και ποιες ομάδες ατόμων αφορούν;

Αυτό που διαπιστώνω είναι ότι η συχνότερη διαταραχή πρόσληψης της τροφής είναι η υπερφαγία. Βέβαια επειδή υπάρχει δυσκολία στον ορισμό της, δεν έχουμε και επίσημα επιδημιολογικά –στατιστικά στοιχεία. Η υπερφαγία δεν αφορά πάντως μόνο τις περιπτώσεις εκείνες όπου ένα άτομο εμφανίζει υπερφαγικές κρίσεις (να τρώει μανιωδώς τεράστιες ποσότητες τροφής). Η υπερφαγία μπορεί να εκδηλώνεται σε μια γενικότερη στάση εμμονής προς το φαγητό, αυτό που λέμε «έχει διαρκώς το νου του στο φαγητό». Συνήθως αυτή η εμμονή οδηγεί σε αυξημένη κατανάλωση τροφής, σε μορφή είτε επεισοδίων, είτε διαρκούς «τσιμπολογήματος». Βέβαια εδώ πρέπει να διευκρινίσουμε ότι κάτι αποτελεί διαταραχή όταν δημιουργεί πλέον ψυχική δυσφορία και δυστυχία. Η υπερφαγία μάλιστα φαίνεται ότι αφορά όλες τις ηλικίες και τα δύο φύλα! - σε αντίθεση με τη βουλιμία και την ανορεξία που απαντώνται κυρίως στις γυναίκες (κάτι όμως που τελευταία άρχισε να αλλάζει).

http://static.doldigital.net/webstatic/7FB01F8CFA403E5695C114DA7EEC90D2.jpg

Στην ελληνική κοινωνία εξακολουθούν ορισμένα θέματα υγείας, όπως το ιδανικό βάρος και η δίαιτα να έχουν αρνητική χροιά; Πως μπορούμε να αλλάξουμε εδραιωμένες νοοτροπίες και να δομήσουμε μια καλύτερη σχέση με τις τροφές;

Το ιδανικό βάρος και η δίαιτα έχουν σαφώς αρνητική χροιά γιατί συνήθως παρουσιάζονται σαν αποστειρωμένες έννοιες, αποκομμένες από τις συνήθειες της καθημερινής ζωής (κεράσματα, τραπέζια, γιορτές) ή από τις συναισθηματικές δυσκολίες της ζωής (ανεργία, απώλειες, άγχος κ.τ.λ.). Έτσι οι έννοιες αυτές, εκφράζοντας ένα άπιαστο ιδανικό, εντείνουν μια «διπολική» στάση απέναντι στο φαγητό, που ή είναι καλό (μαρούλια) ή είναι κακό (τούρτα). Όσο πιο πολύ στρέφουμε κάποιον προς ένα άπιαστο ιδανικό (εμφάνισης ή διατροφής), τόσο τελικά τον σπρώχνουμε προς την ατασθαλία. Είναι ο τρόπος που λειτουργεί η απαγόρευση: αν σας πω ότι απαγορεύεται να ξανασκεφτείτε γάτες, θα αρχίσετε να τις σκέφτεστε περισσότερο και, κάθε φορά που σκέφτεστε ή συναντάτε γάτες, να νιώθετε μια κρυφή ικανοποίηση και ταυτόχρονη ενοχή που σπάσατε τον αυστηρό κανόνα.

Η αλλαγή έρχεται κυρίως μέσα από την οικογένεια, προσφέροντας διατροφική αγωγή: γνώσεις δηλαδή για τις τροφές (φυσικές και έτοιμες), γνώσεις για το μάρκετινγκ, γνώσεις για τις σωματικές μας λειτουργίες. Βέβαια, όταν οι νοοτροπίες αυτές έχουν αρχίσει να εδραιώνονται (όσο πιο μεγάλη δηλαδή η ηλικία, τόσο πιο πολλά χρόνια έχει ασκήσει τις διατροφικές του συμπεριφορές κανείς), είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι χρειάζεται χρόνος. Αν κάποιος είναι 40 ετών, άσκησε την ίδια διατροφική συμπεριφορά, έκανε επανάληψη το ίδιο μάθημα για 40 χρόνια (και αυτό αποτυπώνεται στη δομή του εγκεφάλου κιόλας). Δεν μπορούμε να απαιτήσουμε να ξε-μάθει τις διατροφικές του συνήθειες μέσα σε λίγες μέρες- χωρίς βέβαια να σημαίνει ότι χρειάζονται άλλα 40 χρόνια γι’ αυτό. Χρειάζεται επιμονή, υπομονή και χρόνος, για να εξασκηθεί ο εγκέφαλός μας στο να «σπάσει» τις κακές συνήθειες και να μάθει να τρέφεται πιο σωστά και λιγότερο παρορμητικά.

http://static.doldigital.net/webstatic/071107F8A29B8F5C6EC952E5786CED2D.jpg

Για την ορθότερη αντιμετώπιση ενός διατροφικού προβλήματος θα προτείνατε εκτός από την κατάρτιση ενός προγράμματος διατροφής από ειδικό Διατροφολόγο, και την εξέταση του «ασθενούς» από Ψυχολόγο; Η συνδυαστική αυτή αντιμετώπιση θα συνέβαλε σε ένα καλύτερο και μονιμότερο θεραπευτικό αποτέλεσμα;

Είναι κάτι που μου το μεταφέρουν ως ανάγκη πολλοί: και πολύς κόσμος που δυσκολεύεται να σταθεροποιήσει τη διατροφή του, αλλά και πολλοί διαιτολόγοι που με το πέρασμα των χρόνων μου μαρτυρούν ότι νιώθουν ανεπαρκείς και απογοητευμένοι από την αντίσταση ή τις υποτροπές των πελατών τους. Ο διαιτολόγος-διατροφολόγος μπορεί να εξετάσει το τι τρώει και τι πρέπει να αλλάξει στη διατροφή του ένα άτομο αλλά δεν είναι ο κατάλληλος να εξερευνήσει τους βαθύτερους λόγους που οδήγησαν ένα άτομο προς μια διατροφική συμπεριφορά. Εδώ όμως θα ήθελα να διευκρινίσω το εξής: ο ψυχολόγος δεν έχει ως ρόλο να εξετάσει (καθόλου δε μου αρέσει αυτό το ρήμα!) τον πελάτη, αλλά να τον ακούσει προσεκτικά και να εξερευνήσουν μαζί τα αίτια των δυσκολιών της ζωής που αντανακλώνται στη διατροφή του. Όπως και να εντοπίσει μαζί του το πώς αποκτήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες καθώς και να τον υποστηρίξει συναισθηματικά στην εφαρμογή των διατροφικών αλλαγών.

Η σωστή διατροφή ξεκινά από τα πρώτα στάδια της ζωής του ατόμου. Πώς μπορεί να επιτευχθεί ένα ορθό πρόγραμμα διατροφής, όταν η σύγχρονη καθημερινότητα μιας οικογένειας είναι απαιτητική, διακρίνεται από έλλειψη χρόνου και οι εύκολες διατροφικές λύσεις είναι πάντα και παντού διαθέσιμες;

Η έλλειψη χρόνου είναι πάντα μια βολική δικαιολογία. Στην πραγματικότητα όμως δεν προτιμάμε την πίτσα επειδή είναι γρήγορη και εύκολη λύση, αλλά επειδή είναι πίτσα! Είναι νόστιμη και έχει αυτό που ονομάζουμε στην ψυχολογία υψηλή ενισχυντική αξία. Έχει έναν συνδυασμό συστατικών που διεγείρει άμεσα και απότομα τα μέσα απόλαυσης και ανταμοιβής στον εγκέφαλό μας. Η επίδρασή της βέβαια δε διαρκεί πολύ και φυσικά στο τέλος μας μένουν οι (πολλές) θερμίδες! Ούτε προσφέρεται καμιά ιδιαίτερη εξοικονόμηση χρόνου. Στον ίδιο χρόνο που περιμένουμε να έρθει για παράδειγμά μας η πίτσα που παραγγείλαμε, προλαβαίνουμε να φτιάξουμε ένα σπιτικό σάντουιτς, να βράσουμε αυγά, να ετοιμάσουμε μια φρουτοσαλάτα, ή έστω μια εύκολη σπιτική μηλόπιτα.
Πέρα από την εύκολη απόλαυση, για την ετοιμασία ενός γρήγορου γεύματος χρειάζεται σίγουρα καλή οργάνωση, αποτελεσματική διαχείριση χρόνου και καταμερισμός της εργασίας. Για παράδειγμα, να συνεισφέρουν όλα τα μέλη της οικογένειας στα ψώνια (αν δεν προλαβαίνει να πάει ο ένας στο μανάβικο, να πάει ο άλλος) ή στην προετοιμασία των γευμάτων και όχι συγκέντρωση της διατροφικής ευθύνης μόνο σε έναν γονιό. Πέρα από αυτό, τίθεται και το ζήτημα της αγωγής και των προτεραιοτήτων. Αν χρησιμοποιούμε το φαγητό ως μέσο διαπαιδαγώγησης (π.χ. πάρε μια σοκολάτα για να κάτσεις φρόνιμος) τότε το παιδί θα γίνεται απαιτητικό και επιλεκτικό, γιατί έτσι διαπαιδαγωγήσαμε τον εγκέφαλό του. Αν δείχνουμε ανησυχία στις διατροφικές του ιδιοτροπίες (που συνήθως απλώς αναζητά την προσοχή μας), θα μάθει να είναι δύστροπο και υπερβολικά επιλεκτικό.

Πώς η Ψυχολογία μπορεί να βοηθήσει στη συμφιλίωση με το σώμα και την εξωτερική μας εικόνα, άρα και στην καλύτερη σχέση με το φαγητό; Δώστε μας μικρά tips για να αποφύγουμε τα ξεσπάσματα θυμού, λύπης, και άγχους μέσω της διατροφής.

Είναι λίγο παράτολμο και μη ρεαλιστικό το να διατυπώσουμε μερικές γενικές οδηγίες και συμβουλές, γιατί κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, με μοναδικές διατροφικές συνήθειες και έτσι μοναδική είναι και η σχέση με το σώμα του. Σε γενικές γραμμές, για να βελτιώσουμε την εικόνα που έχουμε για το σώμα μας, πρέπει να δούμε έναν έναν τους λόγους που μας οδήγησαν σε μια κακή σχέση με αυτό. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις επιρροές από τα ΜΜΕ. Θα πρέπει να μάθουμε να αποκωδικοποιούμε τα πρότυπα εξωτερικής εμφάνισης, το πόσο παράλογα και μη ρεαλιστικά είναι, να καταλαβαίνουμε τις τεχνικές μάρκετινγκ (π.χ. ‘ας δημιουργήσουμε δυσαρέσκεια με την ατελή επιδερμίδα, ας ενισχύσουμε το πρότυπο του υπερβολικά τέλειου δέρματος, για να πουλήσουμε περισσότερες κρέμες προσώπου’). Να αποδεχτούμε μια και καλή το σκληρό μάθημα της ατελούς ανθρώπινης φύσης: ότι δεν είμαστε και δε θα γίνουμε ποτέ τέλειοι. Να εντοπίσουμε τις πηγές της χαμηλής μας αυτοεκτίμησης (π.χ. σχόλια, απόρριψη, παραμέληση) και να προσπαθήσουμε να αναπληρώσουμε τη χαμένη αποδοχή προς τον εαυτό μας, αντί να κυνηγάμε μάταια την τελειότητα.
Σε ό,τι αφορά τώρα το να αποφεύγουμε τα ξεσπάσματα στο φαγητό σε στιγμές συναισθηματικής έντασης, μπορούμε να θυμόμαστε πάντα ότι το στόμα δεν το έχουμε μόνο για να τρώμε, αλλά και για να μιλάμε. Έτσι, το πρώτο βήμα είναι να μάθουμε να διακρίνουμε τη συναισθηματική από την πραγματική πείνα, το δεύτερο να εξασκηθούμε στο να σταματάμε έγκαιρα πριν φάμε συναισθηματικά (και αυτό θέλει πολλή εξάσκηση και υπομονή!) και το τρίτο να μάθουμε να ικανοποιούμε τις εκάστοτε συναισθηματικές ανάγκες που μας έκαναν να ανοίξουμε ανήσυχοι το ψυγείο. Αν νιώθουμε πλήξη, να απασχοληθούμε. Αν νιώθουμε θυμό, να μιλήσουμε γι’ αυτόν. Αν νιώθουμε άγχος, να δούμε την βαθύτερη προέλευσή του και να το αντιμετωπίσουμε.

Τελικά, αν τα «βρούμε» με τον εαυτό μας, θα τα «βρούμε» και με το φαγητό; Ή μήπως είναι καλό, που και που, να κάνουμε μικρές διατροφικές ατασθαλίες;

Αν τα βρούμε με το φαγητό, δε θα νιώθουμε ιδιαίτερες τύψεις για τις «ατασθαλίες» αλλά θα μάθουμε να αφουγκραζόμαστε τις πραγματικές μας ανάγκες έτσι ώστε να απολαμβάνουμε το φαγητό στις ποσότητες και την ποιότητα που πραγματικά μας αξίζει. Αν μάθουμε να τρώμε συνειδητά και όχι μηχανικά, με επίκεντρο την πραγματική πείνα και την γεύση και όχι υποκινούμενοι από μια γενικότερη ανησυχία, τότε θα απολαμβάνουμε πραγματικά το φαγητό. Το ζητούμενο είναι να αποκωδικοποιήσουμε τις «δυνάμεις» που ασκούν πάνω μας μερικές τροφές και να μην νιώθουμε πάθος και απαγόρευση. Αν μάλιστα τρώμε συνειδητά, θα καταλάβουμε ότι κάποιες τροφές τελικά παραείναι γλυκές ή λιπαρές ή αλμυρές και θα απορούμε πώς κάποτε τρώγαμε μεγαλύτερες ποσότητες. Θα τις εντάξουμε δηλαδή στην τροφή μας επειδή πραγματικά μας αρέσουν και θα τις απολαμβάνουμε στις κατάλληλες ποσότητες. Και για κάποιες ίσως αποφασίσουμε ότι δε μας αρέσουν πια.
Πέρα όμως από τη διατροφική επανεκπαίδευση, επειδή στη διατροφή μας αντανακλώνται συνήθως όλες οι άλλες πτυχές της ζωής μας, καλό θα είναι να τις παρατηρήσουμε και να προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε τις άλλες ανάγκες που μπούκωνε το φαγητό, τα άλλα κενά που προσπαθούσε να καλύψει. Για να το πω μεταφορικά, το στομάχι βρίσκεται πολύ κοντά στην καρδιά και συχνά αυτά τα δύο τα μπερδεύουμε. Είναι όμως σημαντικό να επαναλάβουμε ότι δεν υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι με αδαμάντινη αυτοπεποίθηση και εγκράτεια. Οπότε το ζητούμενο είναι να αποδεχτούμε τον εαυτό μας και να του φερθούμε τρυφερά, όχι να τον βάλουμε κάτω από το μικροσκόπιο και να ‘θεραπεύσουμε’ τις αδυναμίες του.

health.in.gr

Χειμώνας είναι...θα περάσει- εποχική κατάθλιψη

2012-01-25T08:21:00.000+02:00

Βρίσκετε το πάπλωμα υπερβολικά βαρύ; Ανησυχείτε γιατί κουράζεστε με το παραμικρό τελευταία;

Από πολλούς ακούω τον τελευταίο καιρό να μιλάνε για την πεσμένη τους διάθεση και σωματική ενέργεια. Πέρα από τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που δημιουργούν προβλήματα, το φαινόμενο αυτό είναι φυσιολογικό να συμβαίνει και λόγω του έντονου χειμώνα που ζούμε φέτος. Το κρύο είναι αυξημένο και ο οργανισμός μας χάνει διαρκώς ενέργεια, προσπαθώντας να θερμανθεί. Παρατηρούμε ότι νιώθουμε πεσμένοι, κουραζόμαστε εύκολα, τρώμε περισσότερο και χρειαζόμαστε περισσότερο ύπνο. Το σώμα μας προσπαθεί έτσι να εξοικονομεί ενέργεια για να μας προστατεύσει.

Αν και είμαστε τυχεροί που ζούμε σε μια χώρα με αυξημένη ηλιοφάνεια ακόμα και τους χειμερινούς μήνες, πολλές είναι οι μέρες που έχουμε κακοκαιρία. Όπως είναι γνωστό, η μείωση του ηλιακού φωτός επηρεάζει αρκετά τη διάθεσή μας το χειμώνα. Το ηλιακό φως βοηθά στην απελευθέρωση ενδορφινών, των ουσιών που μεταξύ άλλων μας δίνουν και συναισθήματα ψυχικής ευφορίας- οπότε είναι λογικό η στέρηση του ήλιου να οδηγεί σε πεσμένη διάθεση (ιδίως μερικοί άνθρωποι έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία σε αυτό). Σε πολλούς μάλιστα παρατηρείται ότι η διατροφή το χειμώνα στρέφεται λίγο περισσότερο στους υδατάνθρακες- και για την παροχή επιπλέον και εύκολης ενέργειας, αλλά και για ένα ανέβασμα της διάθεσης.

Συναισθηματικά όλα αυτά μπορεί να συνοδεύονται από συναισθήματα απόγνωσης, θλίψης, ανημπόριας, μελαγχολίας, ενοχών και μειωμένης κοινωνικότητας. Πρόκειται για το φαινόμενο της εποχικής κατάθλιψης. Άλλοι λένε ότι δεν είναι κάτι σοβαρό, άλλοι όμως παρομοιάζουν τα συμπτώματά της με αυτά της πραγματικής, μείζονος κατάθλιψης.

Τι κάνουμε λοιπόν, εκτός από υπομονή, μέχρι να έρθει η άνοιξη; Σε χώρες με μειωμένη ηλιοφάνεια χρησιμοποιούν αρκετά τα κουτιά φωτός με προσομοίωση του ηλιακού φωτός:

http://www.sad-light-boxes.co.uk/products/resources/image/Lucia1.jpg

Όταν έχει ηλιοφάνεια, προσπαθήστε να "ρουφήξετε" όσο ήλιο μπορείτε, έχοντας υπόψην όμως ότι η ηλιακή ακτινοβολία είναι και το χειμώνα επικίνδυνη, οπότε φορέστε και ένα αντηλιακό. Πέρα από αυτό, βοηθήστε τη διάθεσή σας με έναν ωφέλιμο τρόπο: η άσκηση επίσης απελευθερώνει ενδορφίνες μεταξύ άλλων νευροδιαβιβαστών (ουσιών που ευθύνονται για τη διάθεσή μας).


http://www.topnews.in/health/files/Aerobic-Exercise2.jpg

Κινηθείτε όπως και όσο μπορείτε (με προσοχή στους τραυματισμούς)- ακόμα και αν νομίζετε ότι δεν αντέχετε, η ήπια κίνηση θα βοηθήσει στη διάθεσή σας.

Επίσης καλό θα είναι να προσέξετε τη διατροφή σας. Είναι συνηθισμένο σε τέτοιες φάσεις να συσσωρεύονται και περιττά κιλά, λόγω του ότι πολλοί βρίσκουν παρηγοριά στο φαγητό. Βοηθήστε το σώμα σας να έχει καλή ενέργεια, μην τρώτε δύσπεπτα φαγητά και μην ξεχνάτε να θωρακίζετε την υγεία σας με βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά που θα βοηθήσουν το ανοσοποιητικό σας

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Orange_juice_1.jpg/220px-Orange_juice_1.jpg

Και φυσικά μην ξεχνάμε ότι,όταν τα πράγματα αρχίζουν να χειροτερεύουν και νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας, υπάρχουν και ειδικοί για αυτό.

Εκφοβισμός (bullying) στα ελληνικά σχολεία- έρευνα

2012-01-24T12:39:00.000+02:00

Αντιγράφω ένα άρθρο με ερευνητικά δεδομένα του ΕΠΙΨΥ σχετικά με το φαινόμενο του εκφοβισμού (bullying) στο ελληνικό σχολείο.

Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει το φαινόμενο του εκφοβισμού (bullying) στα ελληνικά σχολεία, όπως καταδεικνύει πανελλήνια έρευνα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ). Σύμφωνα με την έρευνα, ποσοστό 8,5% των εφήβων αναφέρουν ότι υφίστανται σχολικό εκφοβισμό τουλάχιστον δυο με τρεις φορές το μήνα, ενώ ένας στους έξι, δηλαδή το 15,8%, «ομολογούν» ότι εκφοβίζουν οι ίδιοι άλλους.
    Χαρακτηριστικό των διαστάσεων που έχει λάβει το φαινόμενο, είναι το γεγονός ότι σε διάστημα οκτώ χρόνων έχει σχεδόν διπλασιαστεί ο αριθμός των θυτών. Σε αντίστοιχη έρευνα, που είχε πραγματοποιηθεί το 2002, θύτης εκφοβισμού δήλωνε το 9,1% των μαθητών ενώ το 2010 το ποσοστό αυτό είχε φτάσει στο 15,8%.
    Όπως ήταν αναμενόμενο, οι θύτες είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία αγόρια, ενώ τα θύματα προέρχονται και από τα δύο φύλλα. Ο πιο δημοφιλής τρόπος εκφοβισμού είναι τα λεκτικά πειράγματα και ακολουθούν τα πειράγματα/ χειρονομίες σεξουαλικού περιεχομένου, η διάδοση φημών και συκοφαντιών και τα πειράγματα/ ενοχλήσεις μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή και κινητού τηλεφώνου.
    Ιδιαίτερα δημοφιλείς φαίνεται να είναι και οι λεγόμενοι «τσαμπουκάδες» στο σχολείο, αφού ένα στα τέσσερα αγόρια, δηλαδή το 23,9%, αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου ήρθε στα χέρια με κάποιον ή κάποιους άλλους, τουλάχιστον τρεις φορές. Το «σπορ», πάντως, φαίνεται να έχει κατακτήσει και τα κορίτσια, αν και σε πολύ χαμηλότερο ποσοστό (8,3%).
    Από την έρευνα του ΕΠΙΨΥ προκύπτει επίσης ότι ο εκφοβισμός έχει ταξικά χαρακτηριστικά: οι έφηβοι που προέρχονται από οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα πέφτουν θύματα εκφοβισμού σε υψηλότερο ποσοστό σε σχέση με εκείνους που προέρχονται από τα μεσαία ή ανώτερα οικονομικά στρώματα.
    Σημαντικές είναι και οι επιπτώσεις που έχει στην ψυχολογία το bullying. Τα θύματα αναφέρουν, σε υψηλότερα ποσοστά από τους υπόλοιπους μαθητές, ότι έχουν κακή υγεία ή ότι είναι δυσαρεστημένοι από την εξωτερική τους εμφάνιση.
    Ψυχολογικές διαταραχές δεν εμφανίζουν πάντως μόνο τα θύματα αλλά και οι θύτες. Οι πρώτοι αναφέρουν σε υψηλότερο ποσοστό ότι έχουν δύσκολη επικοινωνία με τους γονείς τους ή ότι δεν έχουν καλή σχέση με τους συμμαθητές τους και οι δεύτεροι ότι δεν τους αρέσει το σχολείο, ότι απουσιάζουν συχνά από αυτό και ότι έχουν αυστηρούς ή αυταρχικούς γονείς.
    Σύμφωνα με πολλές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο του bullying, η θετική αντίληψη των μαθητών για το σχολικό κλίμα, καθώς και το «δέσιμο» που νιώθουν με το σχολείο τους δρουν ως προστατευτικοί παράγοντες στα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού τόσο για τους θύτες όσο και για τα θύματα. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι καλές σχέσεις μέσα στην οικογένεια, ο χρόνος που περνούν οι έφηβοι με τους γονείς τους και η ευκολία στην επικοινωνία μεταξύ γονιών και παιδιών.
    Στην έρευνα του ΕΠΙΨΥ συμμετείχαν 4.944 μαθητές εφηβικής ηλικίας (ΣΤ' Δημοτικού, Β' Γυμνασίου και Α' Λυκείου) από 306 σχολικές μονάδες όλων των περιοχών της χώρας.

Σεμινάριο Θεσ/νίκη "κοινωνική και συναισθηματική αγωγή"

2012-01-23T11:39:00.003+02:00

Με θέμα την κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο, θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2012 στη Θεσσαλονίκη. Θα γίνει θεωρητική κάλυψη της έννοιας του συναισθήματος και της ανάπτυξης των κοινωνικών δεξιοτήτων σε βρέφη, παιδιά και εφήβους και στο δεύτερο μέρος θα εστιάσουμε περισσότερο στο πρακτικό κομμάτι, παρουσιάζοντας εφαρμογές της κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής μέσα από ποικίλλες δραστηριότητες, αυτόνομες ή συνδυασμένες με γνωστικά αντικείμενα, για όλες τις βαθμίδες.

Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενο και τον τρόπο κράτησης θέσης κάνοντας κλικ εδώ.

Πώς αντιδρά το σώμα στη δίαιτα- νέα ευρήματα

2012-01-17T11:30:00.000+02:00

http://tucsoncitizen.com

Αντιγράφω αυτό το άρθρο από ΤΑ ΝΕΑ σχετικά με τις αντιδράσεις του σώματος απέναντι στο αδυνάτισμα. Λύνονται πολλές απορίες ή επιβεβαιώνονται παλαιότερες υποθέσεις σχετικά με το γιατί η δίαιτα...παχαίνει. Ως τώρα γνωρίζαμε ότι το σώμα αντιδρά στη δίαιτα σαν να υποσιτίζεται, με αποτέλεσμα να αντιδρά αντίστροφα και να αντιστέκεται στην απώλεια βάρους. Τώρα έχουμε περισσότερα στοιχεία για το τι ακριβώς συμβαίνει, όταν βρίσκεται ένα άτομο σε δίαιτα. Η συντήρηση τελικά είναι δυσκολότερη από ό,τι φανταζόμασταν. Βέβαια τα ευρήματα αυτά δεν μας πληροφορούν για το τι ακριβώς θα μπορούσε να συμβεί, αν παράλληλα με τη δίαιτα, ένα άτομο "δούλευε" και των εσωτερικό του κόσμο, ώστε να αλλάξουν οι εγκεφαλικές λειτουργίες του απέναντι στο φαγητό. Ας δούμε λοιπόν το άρθρο:

Επί 15 χρόνια, ο δρ Τζόζεφ Προϊέτο βοηθάει ανθρώπους να αδυνατίσουν. Οταν οι παχύσαρκοι ασθενείς φθάνουν στην Κλινική Αδυνατίσματος που έχει στην Αυστραλία είναι αποφασισμένοι να χάσουν τα περιττά τους κιλά. Και συνήθως - λέει στην εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» - τα καταφέρνουν, ακολουθώντας πιστά το πρόγραμμα της Κλινικής.

Αργότερα όμως, σχεδόν δίχως καμία εξαίρεση, τα κιλά αρχίζουν να συσσωρεύονται εκ νέου. Μέσα σε μήνες ή σε χρόνια, όλη η προσπάθεια έχει πάει χαμένη και ο ασθενής είναι πάλι παχύς.

«Είναι περίεργο» λέει ο δρ Προϊέτο, παθολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης. «Οι άνθρωποι αυτοί ήταν αποφασισμένοι και είχαν λόγους για να αδυνατίσουν, τα κατάφεραν αλλά με το πέρασμα του χρόνου όλοι ανέκτησαν σταδιακά τα χαμένα κιλά. Αυτό δεν είναι φυσιολογικό».

Για να μάθει τι συνέβαινε, ο δρ Προϊέτο άρχισε το 2009 μια μελέτη: επιστράτευσε 50 παχύσαρκους άνδρες και γυναίκες. Το μέσο βάρος των ανδρών ήταν 106 κιλά και των γυναικών 91 κιλά. Επί οκτώ εβδομάδες, οι ασθενείς ακολούθησαν ένα πολύ αυστηρό διαιτολόγιο, το οποίο τους παρείχε 500-550 θερμίδες την ημέρα, χάνοντας κατά μέσον όρο 14 κιλά ο καθένας.

Σε αυτό το σημείο σταμάτησαν τη δίαιτα και άρχισαν ένα πρόγραμμα διατήρησης του νέου βάρους. Διαιτολόγοι τούς έδιναν συμβουλές διά ζώσης και από τηλεφώνου, ενθαρρύνοντάς τους να τρέφονται υγιεινά και να ασκούνται συστηματικά.

Παρ’ όλα αυτά, το βάρος τους σταδιακά άρχισε να αυξάνεται και έναν χρόνο αργότερα είχαν πάρει κατά μέσον όρο 5 κιλά ο καθένας. Ανέφεραν επίσης πως πεινούσαν περισσότερο και τους απασχολούσε περισσότερο το τι θα φάνε, απ’ ό,τι πριν χάσουν βάρος.

Μάχη για ανάκτηση

Αν και οι ειδικοί γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι το σώμα υπόκειται σε διάφορες μεταβολικές και ορμονικές αλλαγές όταν κάνουμε δίαιτα, η μελέτη αυτή – που δημοσιεύθηκε προσφάτως στην «Ιατρική Επιθεώρηση της Νέας Αγγλίας» (NEJM) – αποκάλυψε κάτι νέο: έναν χρόνο μετά τη διακοπή της δίαιτας, ο οργανισμός των εθελοντών εξακολουθούσε να συμπεριφέρεται σαν να έκαναν ακόμα δίαιτα και αγωνιζόταν να ανακτήσει τα χαμένα κιλά.

Ετσι, λ.χ., τα επίπεδα της ορμόνης της πείνας, της γκρελίνης, παρέμεναν αυξημένα κατά 20% στο αίμα τους ενώ αυτά του πεπτιδίου ΥΥ το οποίο καταστέλλει την πείνα ήταν αφύσικα χαμηλά. Χαμηλότερα παρέμεναν και τα επίπεδα της λεπτίνης, μιας ορμόνης που καταστέλλει την πείνα και αυξάνει τον μεταβολισμό.

Εκτός φυσιολογικών ορίων παρέμεναν και τα επίπεδα άλλων ορμονών οι οποίες σχετίζονται με την πείνα και τον μεταβολισμό. Με άλλα λόγια, ήταν σαν το αδυνάτισμα να είχε θέσει τον οργανισμό τους σε μια μοναδική μεταβολική κατάσταση, κάτι σαν μετα-διαιτητικό σύνδρομο, από το οποίο δεν εννοούσε να συνέλθει.

«Αυτό που ανακαλύψαμε είναι ένας συντονισμένος, αμυντικός μηχανισμός, με πολλαπλές συνιστώσες οι οποίες έχουν κοινό στόχο: την ανάκτηση των χαμένων κιλών» τονίζει ο δρ Προϊέτο. «Το εύρημα αυτό πιστεύω ότι εξηγεί τα υψηλά ποσοστά αποτυχίας των προγραμμάτων αδυνατίσματος».

Τα ευρήματα αυτά προστίθενται σε εκείνα που δείχνουν ότι για να αδυνατίσει κανείς για πάντα, δεν αρκεί να κάνει δίαιτα και γυμναστική.

Βιολογικό σύστημα
«Νομίζω ότι πολλοί άνθρωποι που θέλουν να αδυνατίσουν δεν αντιλαμβάνονται τις συνέπειες της προσπάθειάς τους σε όλη τους την έκταση» συνηγορεί ο δρ Ρούντολφ Λάιμπελ, ερευνητής της παχυσαρκίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.

«Δεν θέλουμε να απελπίσουμε κανέναν αλλά πρέπει να καταλάβουν ότι θα παλέψουν εναντίον ενός βιολογικού συστήματος που θα προσπαθεί επί χρόνια να ακυρώσει τον αγώνα τους».

Το σύστημα αυτό δεν βασίζεται μόνο στις ορμόνες για να επικρατήσει. Κινητοποιεί πολλά όργανα και συστήματα, όπως το μυϊκό: μελέτες έχουν δείξει πως μετά το αδυνάτισμα, οι μυϊκές ίνες καίνε 20-25% λιγότερες θερμίδες απ’ ό,τι πριν από το αδυνάτισμα. Ετσι, αν λ.χ. κάποιος περπατάει μισή ώρα με γρήγορο βήμα, δεν θα κάψει 200 θερμίδες, όπως πιστεύει, αλλά 150-160.

Κινητοποίηση παρατηρείται και στον εγκέφαλο. Ερευνες του Πανεπιστημίου Κολούμπια έχουν δείξει ότι μετά το αδυνάτισμα, η θέα του φαγητού προκαλεί εντονότερη ενεργοποίηση στα κέντρα επιβράβευσης του εγκεφάλου και χαμηλότερη στα κέντρα που σχετίζονται με τον έλεγχο – μια διαταραχή που ανοίγει τον δρόμο για ασίγαστη λαχτάρα για φαγητό.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για όποιον θέλει να κάνει δίαιτα; Η απάντηση ίσως κρύβεται στο Εθνικό Μητρώο Ελέγχου Βάρους (NWCR) των ΗΠΑ, το οποίο παρακολουθεί 10.000 Αμερικανούς οι οποίοι έχασαν βάρος και δεν το ξαναπήραν.

Οι άνθρωποι αυτοί αδυνάτισαν με όποιο πρόγραμμα επέλεξαν, έκτοτε όμως παρακολουθούν το βάρος συνεχώς. Τι σημαίνει αυτό;

«Αν και έχουν περάσει χρόνια από τότε που αδυνάτισαν, εξακολουθούν να μετράνε την κάθε τους θερμίδα και να διαθέτουν τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα στη γυμναστική» απαντά η δρ Κέλι Μπράουνελ, διευθύντρια του Κέντρου Πολιτικής Τροφίμων Rudd στο Πανεπιστήμιο Γέιλ.

Παρατηρητήριο ελληνικών ΜΜΕ

2012-01-15T12:36:00.000+02:00

Ένας από τους παράγοντες που συνεισφέρουν στην εκδήλωση διαταραχών πρόσληψης τροφής είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Για λόγους είτε άμεσους είτε έμμεσους, προωθούνται πιεστικά πρότυπα εξωτερικής εμφάνισης (π.χ. συγκεκριμένου σωματότυπου, έλλειψης ψεγαδιών), συμπεριφοράς (π.χ. σεξουαλικότητα) και φύλων (π.χ. η γυναίκα ως σεξουαλικό αντικείμενο, ο άνδρας ως σκληρός, σοβαρός, επιθετικός). Τέτοια δημοσιεύματα βρίσκει κανείς σε περιοδικά, σε εφημερίδες κοινωνικού σχολιασμού (ταμπλόιντ), στις τηλεοπτικές εκπομπές, στον κινηματογράφο, στις αφίσες, στις διαφημίσεις κτλ. Αν κανείς αποστασιοποιηθεί και εξετάσει προσεκτικότερα τι ακριβώς συμβαίνει, θα διαπιστώσει τη σχέση και με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής αλλά και τη συνεισφορά των ΜΜΕ σε κοινωνικές ανισότητες και πολωτικές γνωστικές στρεβλώσεις της σύγχρονης κοινωνίας.

Σε αυτήν την ιστοσελίδα γίνεται μια απόπειρα εντοπισμού και σχολιασμού δημοσιευμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ κυρίως με θέματα που αφορούν την εξωτερική εμφάνιση:

http://greek-media-watch.blogspot.com/

"Γονιός δε γεννιέσαι, γίνεσαι!"- σχολή γονέων

2012-01-08T12:00:00.000+02:00

Σε συνεργασία με τον χώρο εκδηλώσεων ΟΞΥΓΟΝΟ το μήνα Μάρτιο θα διεξάγω στη Θεσσαλονίκη σεμινάρια σε μια μικρή σειρά συναντήσεων-σχολής γονέων με θέματα που αφορούν τη διαχείριση του άγχους, τις δύσκολες συμπεριφορές των παιδιών τη σχέση των παιδιών με τη διατροφή και την αυτοεικόνα τους και την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ. Θα χαρώ πολύ να σας γνωρίσω από κοντά!

Πέμπτη 1Μαρτίου, 18.00-20.00

«Μηναγχώνεσαι πια!». Βοηθώντας το παιδί μου να αντιμετωπίσει το άγχος.

Κάποτε οι άνθρωποι είχαμε την ικανότητα νααγχωνόμαστε, για να μπορούμε να αντιδρούμε γρήγορα στους κινδύνους της ζωής.Σήμερα όμως οι κίνδυνοι αυτοί δεν υπάρχουν στον ίδιο βαθμό, και η σύγχρονη ζωήέχει αποσυντονίσει το «ρολόι» του άγχους που όλοι έχουμε μέσα μας. Τοαποτέλεσμα είναι να αγχωνόμαστε υπερβολικά! Αυτό είναι όμως πολύ επικίνδυνο γιατην υγεία μας. Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η ευαισθησία στο άγχος ξεκινάει απότις μικρές ηλικίες. Σε αυτό το σεμινάριο θα εξετάσουμε πώς μπορούμε νακαταλάβουμε αν το παιδί μας νιώθει άγχος και πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε νατο αντιμετωπίσει όσο πιο έγκαιρα γίνεται.

Πέμπτη 8Μαρτίου, 18.00-20.00

«Πώς κάνειςέτσι!». Καταλαβαίνοντας τις δύσκολες συμπεριφορές των παιδιών: συγκρούσεις,θυμός, σχέσεις με τους άλλους.

Οι διαφημίσεις στην τηλεόραση δείχνουν παιδάκιαχαρούμενα, εύκολα, βολικά, χαμογελαστά. Οι γονείς όμως ξέρουν καλά ότι ταπαιδάκια ζηλεύουν, θυμώνουν, χτυπάνε τους άλλους και πεισμώνουν! Τα παιδιάυιοθετούν δύσκολες συμπεριφορές, γιατί έτσι προσπαθούν να μας μεταδώσουνμηνύματα και να μας εξηγήσουν δικές τους ανάγκες. Σε αυτό το σεμινάριο θαμελετήσουμε τι μπορούμε να κάνουμε, για να καταλάβουμε τι νιώθουν τα παιδιά τηστιγμή που συμπεριφέρονται άσχημα και τι στάση μπορεί να κρατήσει ο γονιός, γιανα συμβάλει στην καλύτερη συμπεριφορά των παιδιών.

Πέμπτη 15Μαρτίου, 18.00-20.00

«Πάλιπεινάς;». Υποστηρίζοντας μια υγιή στάση του παιδιού απέναντι στο φαγητό και στοσώμα.

Οι γονείς συνήθως ανησυχούν πολύ για το αν το παιδίτους έφαγε αρκετά. Άλλοι πάλι ανησυχούν μήπως το παιδί τους θα γίνει ανορεξικόή αν θα αποκτήσει άλλα προβλήματα σχετικά με τη διατροφή του. Και αρκετοί είναιοι γονείς που έχουν παιδιά που αντιμετωπίζουν θέματα με το βάρος τους. Στηνπαιδική ηλικία είναι ακόμα αρκετά νωρίς ώστε να βοηθήσουμε και στην πρόληψηπροβλημάτων αλλά και στην αντιμετώπιση όσων έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους.Σε αυτό το σεμινάριο θα δούμε τρόπους με τους οποίους μπορούμε να βοηθήσουμε τοπαιδί να νιώσει άνετα με το φαγητό, να καταλαβαίνει πότε πεινάει και πότεχορταίνει, να κάνει υγιεινές επιλογές και να μάθει να αγαπάει το φαγητό αλλάκαι το σώμα του!

Πέμπτη 22Μαρτίου, 18.00-20.00

«Μα πίστεψελίγο στον εαυτό σου!». Καλλιεργώντας την αυτοεκτίμηση του παιδιού μου.

Όταν ένας άνθρωπος έχει ισχυρή αυτοεκτίμηση, αποκτάμια «ασπίδα» που τον προστατεύει από πολλές δυσκολίες της ζωής: τα άτομα πουπιστεύουν στον εαυτό τους κινδυνεύουν λιγότερο από καταστάσεις όπως είναι τοάγχος, η κατάθλιψη, οι διατροφικές διαταραχές, η επιθετικότητα και άλλαπροβλήματα. Το σεμινάριο αυτό θα εστιάσει στους τρόπους με τους οποίουςμπορούμε να καταλάβουμε αν ένα παιδί έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και στο πώςμπορούμε να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμηση μικρών και μεγάλων παιδιών.

Ψυχικά οφέλη κοινωνικής προσφοράς και φροντίδας

2012-01-05T08:37:00.000+02:00

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα βρίσκω την παρακάτω έρευνα που παρουσιάζεται σε αυτό το άρθρο. Δίνονται αποδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο επιδρά ψυχικά και νευροβιολογικά η κοινωνική υποστήριξη που δίνουμε στους άλλους!

Η κοινωνική υποστήριξη ή αλλιώς η φροντίδα που παρέχουμε με διάφορους τρόπους στους γύρω μας, μας κάνει πιο ευτυχισμένους ενώ παράλληλα ρίχνει τα επίπεδα του στρες που βιώνουμε. Τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα ανήκουν στους ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, στις ΗΠΑ.

Σε δοκιμές που πραγματοποίησαν σε ασθενείς, είδαν ότι όσοι είχαν τη δυνατότητα να βοηθήσουν με κάποιο τρόπο τα αγαπημένα τους πρόσωπα, βίωναν θετικά συναισθήματα παρόμοια με εκείνα που βιώνει κανείς όταν π.χ. τρώει σοκολάτα, κάνει σεξ ή κερδίζει χρήματα.

«Όταν μιλάμε για τους τρόπους με τους οποίους η κοινωνική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει την υγεία μας, οι περισσότεροι σκέφτονται τα οφέλη που λαμβάνουμε από τις πράξεις των γύρω μας» αναφέρει η επικεφαλής της μελέτης Ναόμι Αιζενμπέργκερ. «Φαίνεται όμως, ότι κάποια από τα οφέλη της κοινωνικής υποστήριξης προέρχονται για την ακρίβεια από τη φροντίδα που δείχνουμε εμείς προς τους άλλους» εξηγεί η ειδικός.

Η υποστήριξη «ανάβει» τα κέντρα ανταμοιβής

Κατά τη διάρκεια της ενδιαφέρουσας ερευνητικής προσπάθειας, οι ερευνητές μελέτησαν 20 νεαρά ετεροφυλόφιλα ζευγάρια με υγιείς σχέσεις. Υπέβαλαν τους άνδρες σε ηλεκτροσόκ, ενόσω οι σύντροφοί τους παρακολουθούσαν τη διαδικασία και παράλληλα υποβάλλονταν και οι ίδιες σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) του εγκεφάλου.

Ανά διαστήματα, οι ειδικοί έδιναν στις γυναίκες την άδεια να κρατήσουν υποστηρικτικά το χέρι των ανδρών, ενώ εκείνοι υποβάλλονταν σε ηλεκτροσόκ.

Από τις μετρήσεις φάνηκε ότι όταν οι γυναίκες κρατούσαν το χέρι οι περιοχές ανταμοιβής του εγκεφάλου - συμπεριλαμβανομένων του κοιλιακού ραβδωτού σώματος και της διαφραγματικής περιοχής - ενεργοποιούνταν. Αντίθετα, όταν δεν υπήρχε καμία υποστήριξη των μεν προς τους δε, οι περιοχές αυτές εμφάνιζαν περιορισμένη δραστηριότητα.

«Μια από τις περιοχές αυτές, το κοιλιακό ραβδωτό σώμα του εγκεφάλου, ενεργοποιείται συνήθως όταν καταναλώνουμε σοκολάτα, κάνουμε σεξ ή λαμβάνουμε χρήματα» αναφέρει η Αιζενμπέργκερ. «Το γεγονός, λοιπόν, ότι η προσφορά υποστήριξης επίσης ενεργοποιεί την συγκεκριμένη περιοχή δείχνει ότι ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την συγκεκριμένη πράξη ως μια βασική εμπειρία ανταμοιβής» επισημαίνει η επικεφαλής της μελέτης.

Όπως αναφέρουν μάλιστα οι αμερικανοί επιστήμονες με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό έντυπο «Psychosomatic Medicine», τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι η ψυχολογική υποστήριξη που δείχνουμε σε άλλους περιορίζει τα επίπεδα του στρες.

Βασικό ρόλο σε αυτό, σύμφωνα με τους ίδιους, παίζει η νευρολογική δραστηριότητα που παρατηρήθηκε στην διαφραγματική περιοχή του εγκεφάλου, η οποία αποτελεί κέντρο ευχαρίστησης και συμβάλλει στον περιορισμό του στρες, καθώς παράλληλα καταστέλλει την δραστηριότητα σε περιοχές που επεξεργάζονται τις απειλές.

Ναρκισσισμός και χαμηλή αυτοεκτίμηση- ευρήματα

2012-01-04T08:31:00.000+02:00

Αφού απολαύσαμε τον παραπάνω υπέροχο και ευφυέστατο πίνακα του Νταλί, ας μελετήσουμε λίγο περισσότερο το θέμα του ναρκισσισμού. Το παρακάτω άρθρο από το ΒΗΜΑ μας ενημερώνει για την προέλευση του ναρκισσισμού. Η βασικότερη υπόθεση ως τώρα ήταν ότι οι νάρκισσοι έχουν προβλήματα με την αυτοεκτίμησή τους, και αυτό είναι που η παρακάτω μελέτη μας επιβεβαιώνει [οι υπογραμμίσεις δικές μου]

Πείραμα σε φοιτητές αμερικανικού πανεπιστημίου δείχνει να ενισχύει μια ανεπιβεβαίωτη θεωρία της ψυχολογίας, σύμφωνα με την οποία ο ναρκισσισμός είναι στην πραγματικότητα μια ψυχολογική άμυνα που αναπτύσσεται ως αντιστάθμισμα σε βαθιά αισθήματα μειονεξίας.

Οι φοιτητές που παρουσίαζαν υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού παραδέχτηκαν ότι δεν αγαπούν και τόσο τον εαυτό τους, όταν οι ερευνητές τούς είπαν ότι παρακολουθούσαν τις απαντήσεις τους με ανιχνευτή ψεύδους.

«Αυτό υποδεικνύει ότι τα άτομα με υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού μπορεί να φουσκώνουν τεχνητά την αυτοεκτίμησή τους» αναφέρει στο LiveScience η ψυχολόγος Έριν Μάγιερς, επικεφαλής της μελέτης στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Καρολίνας.

«Με άλλα λόγια, τα ναρκισσιστικά άτομα ενδέχεται να μην πιστεύουν στην πραγματικότητα ότι είναι τόσο σπουδαίοι όσο ισχυρίζονται ότι είναι» εξηγεί.

Ανάλυση των σύγχρονων Ναρκίσσων

Ο όρος ναρκισσισμός προέρχεται από τον αρχαίο ελληνικό μύθο του Νάρκισσου, γιου της Νύμφης Λειριώπης και του ποταμού Κηφισού, ο οποίος ερωτεύτηκε το είδωλό του στα νερά μιας πηγής.

Ο Νάρκισσος της μυθολογίας ίσως έπασχε από «ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας», μια ακραία μορφή ναρκισσισμού που δημιουργεί εμπόδια στη ζωή των ασθενών.

Οι ψυχολόγοι, όμως, τείνουν να συμφωνούν ότι η ιδιότητα του ναρκισσισμού υπάρχει σε κάποιο βαθμό σε όλους τους ανθρώπους. Ωστόσο, το κατά πόσο ο αυξημένος ναρκισσισμός είναι γνήσιο ή επίπλαστο αίσθημα αυτοεκτίμησης παραμένει αναπάντητο από τις μέχρι σήμερα έρευνες.

Προκειμένου να δώσει μια πιο καθαρή απάντηση, η Μάγιερς ζήτησε τη βοήθεια 71 προπτυχιακών φοιτητριών, οι οποίες υποβλήθηκαν σε στάνταρτ ψυχολογικά τεστ για την εκτίμηση των επιπέδων αυτοεκτίμησης και ναρκισσισμού.

Όλες οι εθελόντριες κλήθηκαν στη συνέχεια να απαντήσουν σε ερωτήσεις ενώ ήταν συνδεδεμένες σε έναν ψεύτικο ανιχνευτή ψεύδους. Στις εθελόντριες της ομάδας ελέγχου, οι ερευνητές είπαν ότι ο ανιχνευτής είχε τεθεί εκτός λειτουργίας.

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι οι φοιτήτριες με χαμηλά επίπεδα ναρκισσισμού ανέφεραν τα ίδια επίπεδα αυτοεκτίμησης ανεξάρτητα του εάν ο ανιχνευτής «λειτουργούσε» ή όχι,

Στην περίπτωση όμως των φοιτητριών με υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού, τα αποτελέσματα ήταν διαφορετικά: Οι εθελόντριες αυτής της κατηγορίας ανέφεραν χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης όταν νόμιζαν ότι οι ερευνητές θα καταλάβαιναν αν έλεγαν αλήθεια.

Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι οι ναρκισσιστές «φουσκώνουν» τεχνητά το αίσθημα αυτοεκτίμησης σε μια προσπάθεια να κρύψουν βαθιά ριζωμένα αισθήματα μειονεξίας.

Το γιατί το κάνουν αυτό παραμένει πάντως ασαφές: «Οι ναρκισσιστές μπορεί να προσπαθούν να ενισχύουν τα αισθήματα αυταξίας υποστηρίζοντας ότι τους αρέσει ο εαυτός τους» λέει η Μέγιερς.

«Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι προσπαθούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο τους εκλαμβάνουν οι άλλοι. Θα μπορούσε βέβαια να είναι ένας συνδυασμός και των δύο περιπτώσεων» επισημαίνει.

Η έρευνά της έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο «Journal of Research in Personality».

Βιντεοπαιχνίδια και άσκηση δημιουργικότητας;

2012-01-03T08:25:00.000+02:00

Παραθέτω ένα άρθρο για τα ευρήματα μελέτης σχετικά με τις επιδράσεις των βιντεοπαιχνιδιών (οι υπογραμμίσεις δικές μου):

Τη δημιουργικότητα των παιδιών τονώνουν τα βιντεοπαιχνίδια, υποστηρίζει τώρα νέα αμερικανική μελέτη. Τα ανατρεπτικά ευρήματα, που έρχονται να δώσουν έναν θετικό «πόντο» στο μέχρι τώρα αρνητικό σκορ των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, ανήκουν στους ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν.

Στη μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Παιδιά και Τεχνολογία, έλαβαν μέρος περίπου 500 παιδιά ηλικίας 12 ετών.

Μια εικόνα, χίλιες λέξεις

Οι ερευνητές κατέγραψαν την καθημερινή σχέση των μαθητών με τις νέες τεχνολογίες, και συγκεκριμένα τη συχνότητα με την οποία χρησιμοποιούσαν τις διαφορετικές μορφές τους. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια ενός ειδικού τεστ – το λεγόμενο Torrance Test of Creativity - αξιολόγησαν τα επίπεδα της δημιουργικότητάς τους.

Ανάμεσα στις διάφορες δραστηριότητες του τεστ, ήταν και η δημιουργία μιας «ενδιαφέρουσας και συναρπαστικής» ζωγραφιάς βασιζόμενης σε ένα καμπυλωτό σχήμα. Έπειτα, οι μικροί καλλιτέχνες έπρεπε να δώσουν έναν τίτλο και να γράψουν μια σύντομη ιστοριούλα που να συνοδεύει το έργο τους.

Καλύτερες οι επιδόσεις των νεαρών παικτών

Σε γενικές γραμμές, οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που έπαιζαν βιντεοπαιχνίδια εμφάνιζαν μεγαλύτερα επίπεδα δημιουργικότητας, συγκριτικά με όσα επέλεγαν να ασχοληθούν με κάποια άλλη μορφή τεχνολογίας.

Από τα αναλυτικά στοιχεία που συνέλεξαν οι ερευνητές φάνηκε ότι τα αγόρια έτειναν να παίζουν βιντεοπαιχνίδια με στοιχεία βίας ή αθλητικό χαρακτήρα, ενώ τα κορίτσια επέλεγαν διαδραστικά παιχνίδια. Παρά τον συγκεκριμένο διαχωρισμό μεταξύ των δύο φύλων ωστόσο, η επίδραση των βιντεοπαιχνιδιών στη δημιουργικότητα των παιδιών (αγοριών-κοριτσιών) φάνηκε να είναι η ίδια.

Νέα βιντεοπαιχνίδια με στόχο τη δημιουργικότητα

Τα νέα ευρήματα, κατά τους ειδικούς, θα μπορούσαν ενδεχομένως να δώσουν το έναυσμα σε σχεδιαστές βιντεοπαιχνιδιών για τη δημιουργία νέων τίτλων που να ενισχύουν ακόμη περισσότερο τις δημιουργικές ικανότητες των παιδιών.

«Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να σχεδιάσουν βιντεοπαιχνίδια τα οποία να ενισχύουν την ανάπτυξη των δημιουργικών ικανοτήτων των παιδιών, διατηρώντας παράλληλα τον διασκεδαστικό τους χαρακτήρα» υπογραμμίζει η επικεφαλής της μελέτης και καθηγήτρια ψυχολογίας Λίντα Τζάκσον.

«Μια νέα γενιά βιντεοπαιχνιδιών ενδεχομένως να έφερνε πιο κοντά την εκπαίδευση με την ψυχαγωγία» καταλήγει η ειδικός.

Αλτρουισμός και δικαιοσύνη...από κούνια!

2011-12-26T08:48:00.000+02:00

Το παρακάτω άρθρο από το ΒΗΜΑ μας ενημερώνει για την ανάπτυξη της αίσθησης του δικαίου και του αλτρουισμού. Η μελέτη που παρουσιάζεται ανατρέπει όσα έχουν υποτεθεί ως τώρα σχετικά με τον βρεφικό-νηπιακό εγωκεντρισμό, αφού φαίνεται ότι αλτρουιστικές τάσεις υπάρχουν από πολύ νωρίτερα. [υπογραμμίσεις δικές μου]

Συχνά λέμε ότι τα παιδιά είναι σκληρά και συμπεριφέρονται εγωιστικά θεωρώντας ότι αυτό είναι φυσιολογικό. Η ίδια η επιστήμη άλλωστε πρεσβεύει ότι πριν από την ηλικία των δυο ετών δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν την έννοια του αλτρουισμού ενώ αναπτύσσουν το αίσθημα του δικαίου μετά τα έξι ή τα επτά έτη. Μια νέα μελέτη ανατρέπει όμως τα δεδομένα ανακαλύπτοντας αλτρουιστικές και «δίκαιες» τάσεις σε παιδιά μόλις 15 μηνών.

Τα μωρά που συμμετείχαν σε αυτήν έδειξαν ότι μπορούν να ξεχωρίζουν το δίκαιο από το άδικο. Εκείνα μάλιστα που εμφανίστηκαν να έχουν μεγαλύτερη συναίσθηση αυτής της διαφοράς φάνηκαν επίσης να έχουν ανεπτυγμένες αλτρουιστικές τάσεις, εφόσον ήταν πιο πρόθυμα να μοιραστούν το αγαπημένο τους παιχνίδι.

Δίκαιη κατανομή της τροφής

Στο πρώτο πείραμα της μελέτης, η οποία διενεργήθηκε από ψυχολόγους του Πανεπιστημίου της Γουόσινγκτον και δημοσιεύθηκε στη διαδικτυακή επιθεώρηση «PloS One», τα μωρά κλήθηκαν να ξεχωρίσουν ανάμεσα στη δίκαιη και στην άνιση κατανομή της τροφής.

Για τον λόγο αυτό παρακολούθησαν δυο σύντομα βίντεο. Το πρώτο έδειχνε αρχικά έναν ηθοποιό να μοιράζει ένα μπολ με κρακεράκια σε δυο άτομα σε ίσα μερίδια. Στη συνέχεια η σκηνή επαναλαμβανόταν με τα κρακεράκια να μοιράζονται αυτή τη φορά άνισα. Στο δεύτερο βίντεο γινόταν ακριβώς το ίδιο με μια κανάτα γάλα.

Οι ειδικοί μέτρησαν την αντίδραση των μωρών σε αυτές τις σκηνές βασιζόμενοι στη λεγόμενη «παραβίαση των προσδοκιών» _ στο ότι δηλαδή τα παιδιά αφιερώνουν μεγαλύτερη προσοχή σε κάτι όταν τους προκαλεί έκπληξη. Η προσοχή πολλών μικρών φάνηκε να αυξάνεται _ περισσότερο ή λιγότερο στο καθένα _ όταν η μοιρασιά ήταν άδικη, κάτι το οποίο υποδηλώνει ότι περίμεναν η κατανομή να είναι δίκαιη και στις δυο περιπτώσεις.

Γενναιοδωρία και αλτρουισμός

Στο επόμενο στάδιο οι ψυχολόγοι ήλεγξαν τον αλτρουισμό. Εδωσαν στα παιδιά δυο κομμάτια Lego – ένα απλό τουβλάκι και ένα με πιο σύνθετο και εντυπωσιακό σχήμα. Το παιχνίδι που διάλεξε το κάθε παιδί για να παίξει θεωρήθηκε το αγαπημένο του. Στη συνέχεια ένας ερευνητής με τον οποίο τα μωρά δεν είχαν έλθει ως τότε σε επαφή μπήκε στο δωμάτιο και άρχισε να τους ζητάει να του δώσουν ένα από τα δυο παιχνίδια.

Το ένα τρίτο των μωρών πρόσφερε το αγαπημένο του παιχνίδι ενώ ένα άλλο τρίτο έδωσε εκείνο που δεν είχε διαλέξει. Τα υπόλοιπα δεν έδωσαν κανένα παιχνίδι, γεγονός το οποίο μπορεί να υποδηλώνει ότι δεν ήθελαν να μοιραστούν τίποτε αλλά και απλώς ότι βρέθηκαν σε αμηχανία.

Το εντυπωσιακό εύρημα σε αυτό το πείραμα ήταν ότι το 92% των μωρών που μοιράστηκαν το αγαπημένο τους παιχνίδι _ μια αυθεντική πράξη αλτρουισμού _ είχε επίσης παρακολουθήσει με μεγαλύτερη προσοχή τα βίντεο με την άδικη μοιρασιά. Αντίστροφα, το 86% των μη αλτρουιστών που έδωσαν το άλλο παιχνίδι είχε παρακολουθήσει με μεγαλύτερη προσοχή το βίντεο με την ίση μοιρασιά.

Το παράδειγμα των άλλων

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η αίσθηση των κανόνων του δικαίου και ο αλτρουισμός αποκτώνται πολύ πιο γρήγορα από ό,τι νομίζαμε» δήλωσε η Τζέσικα Σόμερβιλ, επικεφαλής της μελέτης προσθέτοντας ότι ιδιαίτερα το δεύτερο πείραμα, με το «μοίρασμα» του παιχνιδιού έδειξε ότι ο βαθμός αλτρουισμού διαφέρει από άτομο σε άτομο ήδη από πολύ μικρή ηλικία.

Σύμφωνα με την ειδικό η απόκτηση αυτών των ιδιοτήτων προέρχεται από το περιβάλλον _ από μη λεκτικές συμπεριφορές που τα παιδιά βλέπουν στον περίγυρό τους.

«Το πιθανότερο» εξήγησε «είναι ότι τα μωρά παίρνουν ιδέες για το δίκαιο και το άδικο παρατηρώντας πώς οι άλλοι άνθρωποι συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλον». Τόνισε ωστόσο ότι αυτή είναι μια υπόθεση που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

Τα βρέφη ξεχωρίζουν γραμματικές δομές από το πρώτο έτος της ζωής τους

2011-12-23T08:10:00.000+02:00

Ένα ενδιαφέρον άρθρο που μας βοηθά να καταλάβουμε καλύτερα τη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών από πολύ νωρίς, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις (οι υπογραμμίσεις δικές μου):

Από το πρώτο κιόλας έτος της ζωής τους τα μωρά ακούνε προσεκτικά τη γλώσσα, αποδομώντας διαρκώς τα λεκτικά μοτίβα, εκτιμούν αμερικανοί επιστήμονες.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Νοτρ Νταμ, στην Ιντιάνα, διαπίστωσαν ότι σε πρώτη φάση τα μωρά μαθαίνουν γραμματική και στην πορεία εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους.

«Τα μωρά αναζητούν διαρκώς γλωσσικά στοιχεία μέσα στο γενικότερο πλαίσιο ηχητικών ερεθισμάτων που δέχονται» εξηγεί η καθηγήτρια Τζιλ Λέινι.

«Η μελέτη μας αποκαλύπτει ότι κάποια γλωσσικά στοιχεία που εντοπίζουν τα μωρά μέσα στη ροή του ήχου, τα βοηθούν να μάθουν το νόημα των λέξεων. Μπορούν, δηλαδή, να ξεχωρίσουν διαφορετικά είδη λέξεων, όπως π.χ. ουσιαστικά και ρήματα, από πληροφορίες που τα συνοδεύουν στη ροή του ήχου» προσθέτει η ειδικός.

Συνακτικό από… κούνια

Οι επιστήμονες είδαν ότι μωρά ηλικίας μόλις ενός έτους είναι σε θέση να προσδιορίσουν γραμματικά στοιχεία ώστε να μπορέσουν να μαντέψουν με τι μπορεί να σχετίζεται μια λέξη ή να κατανοήσουν τη σύνταξη μιας φράσης: π.χ μπορούν να καταλάβουν ότι το «είναι ένα» προηγείται ενός ουσιαστικού.

«Για παράδειγμα, εάν κάποιος πει “Αχ κοίτα, είναι ένα νταξ” μπορεί να μην ξέρουμε τι είναι το “νταξ” αλλά η σειρά “είναι ένα…” δίνει στο μωρό να καταλάβει ότι στη συνέχεια ακολουθεί ένα αντικείμενο, ένα ουσιαστικό. Με την ίδια λογική, εάν κάποιος χρησιμοποιούσε ένα άγνωστο ρήμα, τα βασικά γλωσσικά στοιχεία της φράσης θα μπορούσαν να προσδιορίσουν το νόημά του. Τα μωρά για την ακρίβεια, χρησιμοποιούν τα μοτίβα των λέξεων ως στοιχεία-κλειδιά για την κατανόηση της σημασίας νέων λέξεων που μαθαίνουν» λέει η Λέινι.

Όπως παρατήρησαν οι ειδικοί, στην ηλικία των 15 μηνών τα μωρά είναι σε θέση να αναγνωρίζουν περίπλοκες γλωσσικές δομές.

«Συχνά σκεφτόμαστε ότι η γραμματική ακολουθεί την εκμάθηση λέξεων» επισημαίνει η ερευνήτρια.

«Όπως φάνηκε από τη μελέτη μας, όμως, όλες αυτές οι πληροφορίες που συλλέγουν τα μωρά κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής τους και σχετίζονται με τη θέση των λέξεων, υποστηρίζει τελικά την μετέπειτα διαδικασία του εμπλουτισμού του λεξιλογίου τους και της εκμάθησης της γλώσσας» καταλήγει η ίδια.

Συνέδριο Εξελικτικής Ψυχολογίας 2012

2011-12-22T19:03:00.004+02:00

Στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί το επόμενο συνέδριο εξελικτικής ψυχολογίας τον επόμενο Μάιο. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του συνεδρίου.

Μαθηματική ικανότητα και αντίληψη του χρόνου

2011-12-20T08:20:00.001+02:00

Το παρακάτω άρθρο που μπορείτε να το βρείτε κάνοντας κλικ εδω, μας μεταφέρει τα ευρήματα μιας μελέτης που συσχετίζει δύο νοητικούς τομείς: τα μαθηματικά και την αντίληψη του χρόνου. Είναι ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον εύρημα που σχετίζεται με τη συζήτηση περί γενικής ή πολλαπλής νοημοσύνης και της σχέσης ανάμεσα στα είδη νοημοσύνης που τελικά φαίνεται ότι υπάρχουν. Μου θυμίζει το πώς ο Αϊνστάιν περιέγραφε τον τρόπο σκέψης του, ως κάτι σχετικότερο με την χωρική αντίληψη παρά με παράγοντες όπως η μνήμη [οι υπογραμμίσεις δικές μου].

Εχετε πολύ καλή αίσθηση του χρόνου; Αυτό μπορεί να σας κάνει συνεπείς στα ραντεβού σας και να διευκολύνει την καθημερινότητά σας αλλά, όπως φαίνεται από μια νέα μελέτη, ενδέχεται επίσης να σας χαρίζει ένα ακόμη πλεονέκτημα: αυξημένη μαθηματική ικανότητα.

Σύμφωνα με τα ευρήματά της τα δυο αυτά χαρακτηριστικά φαίνονται να εξαρτώνται απόλυτα το ένα από το άλλο ενώ σχετίζονται και τα δυο με την αντίληψη του χώρου. Κάτι το οποίο, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί, ενδέχεται να σημαίνει ότι οξύνοντας τη «χωρική» αντίληψη των παιδιών ίσως μπορούμε να τα κάνουμε καλύτερα στα μαθηματικά.

Ασχετα με τη γενική ευφυΐα

Παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι η νοητική εκτέλεση πράξεων αφαίρεσης επηρεάζει την εκτίμηση της διάρκειας του χρόνου – υπονοώντας ότι η αίσθηση του χρόνου και η αριθμητική ικανότητα σχετίζονται με τη γενική ευφυΐα και τη λειτουργική μνήμη.

Η νέα έρευνα ωστόσο, η οποία δημοσιεύθηκε στη διαδικτυακή επιστημονική επιθεώρηση PLoS One υποδηλώνει ότι η χρονική αντίληψη και η μαθηματική ικανότητα δεν εξαρτώνται τελικά από τη γενικότερη ευφυΐα. Αντιθέτως φαίνονται να «υποστηρίζουν» αυστηρά η μια την άλλη και να σχετίζονται περισσότερο με την ικανότητα της αντίληψης του χώρου.

Τεστ σε άνδρες και γυναίκες

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με επικεφαλής τον Πέτερ Κράμερ υπέβαλαν 202 φοιτητές – ισάριθμους άνδρες και γυναίκες – σε μια σειρά από τεστ. Ορισμένα από αυτά ήλεγχαν την ικανότητα εκτίμησης της διάρκειας του χρόνου με τη χρήση ηχητικών σημάτων και άλλα αφορούσαν την εκτέλεση μαθηματικών πράξεων ή εξέταζαν τη γενική ευφυΐα.

Διαπίστωσαν ότι όσοι διέθεταν καλύτερη αίσθηση του χρόνου είχαν επίσης καλύτερες επιδόσεις στα μαθηματικά σε σχέση με εκείνους που εμφανίστηκαν λιγότερο ικανοί στην εκτίμηση της διάρκειας του χρόνου. Αντιθέτως δεν εντόπισαν σχέση της αίσθησης του χρόνου με τη γενική ευφυΐα.

Το υπόβαθρο στην αντίληψη του χώρου

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η εκτίμηση του χρόνου σχετίζεται ειδικά με τη μαθηματική ικανότητα και, σύμφωνα με τα συμπεράσματα των ερευνητών, ο συσχετισμός αυτός μάλλον οφείλεται στο γεγονός ότι και οι δυο αυτές ικανότητες βασίζονται σε μια άλλη, γενικότερη, την ικανότητα αντίληψης του χώρου.

Ο τελευταίος συσχετισμός, θεωρούν οι ειδικοί, μας δίνει μια σημαντική ένδειξη για την εκπαίδευση των παιδιών ώστε να γίνουν καλύτερα στα μαθηματικά . «Η ενθάρρυνση αυτής της τάσης ίσως συμβάλλει στην ενίσχυση της μαθηματικής ευφυΐας ικανοποιώντας μια από τις μεγαλύτερες ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας» δήλωσε κ. Κράμερ.

Σεμινάριο "κοινωνική και συναισθηματική αγωγή"

2011-12-20T07:57:00.000+02:00

Το πρώτο μου σεμινάριο για το 2012! Με θέμα την κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο, θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2012 στη Θεσσαλονίκη. Θα γίνει θεωρητική κάλυψη της έννοιας του συναισθήματος και της ανάπτυξης των κοινωνικών δεξιοτήτων σε βρέφη, παιδιά και εφήβους και στο δεύτερο μέρος θα εστιάσουμε περισσότερο στο πρακτικό κομμάτι, παρουσιάζοντας (και αν μας το επιτρέπει ο αριθμός των συμμετεχόντων, δοκιμάζοντας οι ίδιοι) εφαρμογές της κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής μέσα από ποικίλλες δραστηριότητες, αυτόνομες ή συνδυασμένες με γνωστικά αντικείμενα, για όλες τις βαθμίδες.

Θα χαρώ να τα πούμε από κοντά!

Γιορτές και ψυχική "αποτοξίνωση"- είναι θέμα επιβίωσης!

2011-12-16T19:52:00.002+02:00

Πλησιάζουν οι γιορτές! Συχνά τις γιορτές περιβάλλουν διάφορα δημοσιεύματα σχετικά με το πώς θα μπορέσει κανείς να περάσει όσο το δυνατόν καλύτερα, πώς θα φορέσει το πιο εντυπωσιακό κραγιόν, πώς θα αγοράσει τα πιο έξυπνα δώρα ή πώς θα κάνει τις καλύτερες διατροφικές επιλογές.

Είναι αλήθεια ότι οι γιορτές, όπως και διάφορες άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις (π.χ. γάμος) ή φάσεις ζωής (π.χ. φοιτητική ζωή) περιστοιχίζονται από πολλές προσδοκίες που είναι τόσο έντονες, ώστε να ασκούν πιέσεις στο άτομο. Πιέσεις ότι πρέπει να περάσει καλά, πρέπει να συμμορφωθεί σε συγκεκριμένες συνήθειες, πρέπει να φάει διαφορετικά, αλλά και πρέπει να αντισταθεί σε κινδύνους που εμπεριέχονται στις περιστάσεις αυτές.

Μέσα σε όλη τη βιασύνη, μέσα σε όλα αυτά που "πρέπει" να γίνουν (από το στόλισμα, μέχρι το μαγείρεμα, από την προμήθεια δώρων, μέχρι την αγορά γιορτινών ρούχων, από το να νιώσουμε χαρούμενοι μέχρι το να ξεκουραστούμε-;- στην άδειά μας), είναι πολύ λογικό κάποιος να νιώσει πίεση και καταναγκασμό.

Τα holiday blues (η μελαγχολία των γιορτών) και το στρες των γιορτών είναι θέματα που τα έχουμε ξαναδεί σε αυτό το μπλογκ. Η φετινή χρονιά μάλιστα είναι τόσο επιδεινωμένη από την άποψη της τραγικής οικονομικής κατάστασης στην οποία βρίσκεται πλέον η χώρα μας και τόσο πολλά νοικοκυριά, που για πολλούς οι φετινές γιορτές φαντάζουν έως και δύσκολες.

Μήπως είναι καιρός να μάθουμε πώς να προσφέρουμε στον εαυτό μας ποιοτικό χρόνο; Περνάμε πραγματικά καλά, όπως προγραμματίζουμε τις γιορτές μας; Ξεκουραζόμαστε είτε ψυχικά είτε σωματικά; Δε χρειάζεται να πιεστείτε! Εύχομαι για τις φετινές γιορτές να μπορέσετε να βρείτε έστω λίγο χρόνο για τον εαυτό σας, να φορτίσετε τις μπαταρίες σας, να ανασυντάξετε τις δυνάμεις σας, να πρσφέρετε στιγμές ηρεμίας, γαλήνης στον εαυτό σας, ώστε να μπορέσετε να απολαύσετε ακόμα περισσότερο το διάστημα των γιορτών.

Θα έχετε έστω και λίγο χρόνο, από μερικές μέρες έως λίγες ώρες. Δεν είναι ερώτηση αυτό, είναι σίγουρη διαπίστωση. Μπορείτε να διεκδικήσετε λίγη ελευθερία- εκμεταλλευτείτε τον χρόνο αυτό! Σκεφτείτε ποιες είναι "τοξικές" συνήθειες και αποφύγετε αυτές (π.χ. τηλεόραση, υπερβολικό ίντερνετ κτλ.) Κάνετε ό,τι σας γεμίζει και σας ευχαριστεί, αρκεί να το κάνετε συνειδητά: ήρεμα, συγκεντρωμένα, 'ρουφώντας' κάθε στιγμή. Είτε κάνοντας έναν περίπατο με τις σκέψεις σας και την αγαπημένη σας μουσική, είτε απολαμβάνοντας ένα αφρόλουτρο, είτε διαβάζοντας ένα αγαπημένο βιβλίο, είτε παίρνοντας έναν καλό υπνάκο. Κλείστε τα τηλέφωνα, βάλτε στην άκρη για λίγο τις υποχρεώσεις και δώστε στον εαυτό σας λίγη σημασία. Προτιμήστε να κάνετε κάτι που να είναι αισθητηριακά απλό και ξεκούραστο και δώστε την ευκαιρία στον εγκέφαλο και το σώμα σας να γαληνέψει. Δε χρειάζεται να προγραμματίσετε περισσότερα από όσα αντέχετε. Σταθείτε καλοί φίλοι του εαυτού σας και φροντίστε να του δώσετε φέτος ένα δώρο: την αυτοσυγχώρεση, την αποσυμπίεση, τη λύτρωση από τις πιέσεις των "πρέπει" της ζωής σας.

Πριν αποφασίσετε τι σας κάνει πραγματικά καλό, έστω και για λίγη ώρα, κάνετε δύο λίστες: στη μια γράψτε τι πιστεύετε ότι "πρέπει" να κάνετε στις γιορτές. Εξετάστε τη λίστα αυτή και σκεφτείτε τι θα συμβεί αν τελικά δε γίνουν όλα όσα "πρέπει"- είναι τόσο καταστροφικό; Στη δεύτερη λίστα κάνετε δύο στήλες: στη μια μπορείτε να γράψετε τι πραγματικά πιστεύετε ότι σας ωφελεί και περνάτε όμορφα κάνοντάς το, και στην άλλη ποιες συνήθειες πιστεύετε ότι είναι πιο "τοξικές" για εσάς και τελικά δεν σας γεμίζουν και τόσο. Κάθε γιορτές μας υπενθυμίζουν για το πόσο ένοχοι πρέπει να νιώθουμε για τη δυστυχία των άλλων, τόσο που τελικά ξεχνάμε ή νιώθουμε τύψεις να κάνουμε καλές πράξεις και για εμάς τους ίδιους. Εύχομαι φέτος να κάνετε καλές πράξεις, αλλά να μην ξεχάσετε να κάνετε και κάποιες για εσάς τους ίδιους! Δεν είναι εγωισμός, είναι επιβίωση!

Εκδήλωση στην Αθήνα για το ταλέντο 14-12-11

2011-12-12T11:41:00.001+02:00

Επιστημονική εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας για την Προαγωγή της Εκπαίδευσης των Δημιουργικών / Χαρισματικών / Ταλαντούχων Παιδιών και Εφήβων (ΔH.ΧΑ.ΤΑ.Π.Ε.)- κάντε κλικ για την αφίσα της εκδήλωσης

ΤΑΛΕΝΤΟ: ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ

ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ: Ταλαντούχα παιδιά και έφηβοι: διαστάσεις του ταλέντου και προϋποθέσεις ανάπτυξής του- Καλλιόπη Εμμανουηλίδου, Εκπαιδευτική- συμβουλευτική ψυχολόγος

AULA ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ / ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΙΛΙΣΙΑ
15.30-17.30 / 15.00-15.30 ΩΡΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
ΘΑ ΔΟΘΕΙ ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ

Θα ακολουθήσει μουσικοχορευτική παράσταση BEATBOX BREAKDANCE
ΑΛΕΞΙΟΣ ΓΕΩΡΓΑΛΗΣ / BEATBOX
ΝΑΣΤΑΖΙΑ ΜΠΕΪΚΟΦ / ΦΩΝΗΤΙΚΑ
ΒΑΛΕΝΤΙΝΟ ΜΠΕΪΚΟΦ / ΒΙΟΛΙ ΚΑΙ ΠΙΑΝΟ
ΜΙΧΑΛΗΣ ΖΕΪΤΙΝΙΔΗΣ / BREAKDANCE
ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΧΟΡΟΥ BURNING STEPS DANCE ACADEMY

Ο ποιοτικός ύπνος

2011-12-08T13:06:00.001+02:00

Σε αυτό το ποστ θα ασχοληθούμε λίγο με τον ύπνο, τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου και πώς μπορούμε να βελτιώσουμε την ποιότητά του.


Ο 90λεπτος κύκλος του ύπνου

Ο κύκλος του ύπνου:
Όταν κοιμόμαστε, διερχόμαστε από κύκλους ύπνου, διάρκειας 90 λεπτών. Σε κάθε νύχτα υπολογίζεται ότι θα περάσουμε περίπου 4-6 κύκλους, ανάλογα με το πόσο θα κοιμηθούμε.
Τα στάδια κάθε κύκλου:
Κάθε ύπνος αποτελείται από κάποια στάδια: το πρώτο ξεκινά με πολύ ελαφρύ ύπνο, μέχρι να φτάσουμε στον βαθύ ύπνο του τέταρτου σταδίου. Σε αυτά τα 4 πρώτα στάδια (που ονομάζονται NREM), έχουμε πολύ μικρή μυική δραστηριότητα, τα μάτια μας δεν κινούνται αλλά οι μύες μας εξακολουθούν να μπορούν να λειτουργήσουν.
Το πέμπτο στάδιο διαφέρει πολύ από τα προηγούμενα τέσσερα και ονομάζεται ύπνος REM (rapid eye movement) και παίρνει το όνομά του από τις γρήγορες κινήσεις των ματιών που παρατηρούνται κατά τη διάρκειά του (δε γνωρίζουμε ακόμα γιατί ακριβώς κινούνται τα μάτια). Οι μύες μας είναι σχεδόν παράλυτοι αλλά η καρδιά χτυπάει γρηγορότερα και η αναπνοή μας είναι πιο κοφτή και γρήγορη. Στο στάδιο αυτό βλέπουμε τα περισσότερα όνειρα, τα οποία είναι πιο έντονα, ζωντανά και λεπτομερή.

Τι γίνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας;
Κατά τη διάρκεια της νύχτας δε θα μοιάζουν όλοι οι κύκλοι του ύπνου μας μεταξύ τους. Στους τελευταίους κύκλους τα στάδια REM διαρκούν περισσότερο από ό,τι στους πρώτους κύκλους της νύχτας. Μάλιστα έχει βρεθεί ότι η αναλογία ύπνου REM/ NREM ποικίλλει και ανάλογα με το πότε θα κοιμηθούμε (π.χ. μεταξύ 3-7 πμ παρατηρείται περισσότερος ύπνος REM)

Οι κύκλοι του ύπνου σε μια μέση νύχτα - πηγή: science.education.nih.gov

Ύπνος και ηλικία: Ο μέσος ενήλικος χρειάζεται περίπου 8 ώρες ύπνου, αλλά αυτό μπορεί να ποικίλει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Οι έφηβοι χρειάζονται 9 ώρες νυχτερινού ύπνου, ενώ καθώς προχωράμε από την παιδική προς την ενήλικη ζωή, μειώνεται το ποσοστό βαθέως ύπνου (στάδια 3-4 του κύκλου). Επίσης μειώνεται με την ηλικία και ο REM ύπνος.

Πόσο πρέπει να κρατάει ένας υπνάκος;
Εδώ τα ερευνητικά ευρήματα ποικίλλουν, καθώς άλλοι λένε ότι ακόμα και ένας 5λεπτος ύπνος μπορεί να είναι ευεργετικός, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι αρκούν 15-20 λεπτά για να αντιμετωπιστεί η κόπωση και άλλοι λένε ότι χρειάζεται ένας πλήρης κύκλος των 90 λεπτών. Καλό θα είναι πάντως, αν είναι να ξεπεραστούν τα 15-20 λεπτά (κατά τα οποία ο ύπνος είναι πιο ελαφρύς από ό,τι αργότερα), να ολοκληρωθεί ο πλήρης κύκλος, γιατί αν ξυπνήσουμε ενώ βρισκόμαστε στον βαθύ ύπνο των σταδίων 3-4, τότε θα ξυπνήσουμε με άσχημη αίσθηση, σαν να βγήκαμε από λήθαργο, με βαρύ κεφάλι, αργή σκέψη και αδράνεια γενικότερα.

Πόσο σημαντικός είναι ο ύπνος;
Ο ύπνος έχει τεράστια σημασία στην αναζωογόνηση του οργανισμού μας. Εξοικονομείται ενέργεια, τακτοποιούνται οι σκέψεις και οι αναμνήσεις στον εγκέφαλό μας, ξεκουράζονται και αναδομούνται οι μύες, επιδρά περισσότερο η αυξητική ορμόνη που επουλώνει τα τραυματισμένα κύτταρα και διορθώνει ζημιές. Στη σημερινή εποχή πολλοί άνθρωποι έχουν ενοχές όταν θέλουν να κοιμηθούν και αρνούνται τον ύπνο τους. Μάλιστα συχνά παρατηρείται "ανεξήγητη" κόπωση, ενώ στην πραγματικότητα απλώς το σώμα και ο νους χρειάζονται λίγο υπνάκο ακόμα! Ας μην υποτιμούμε την τεράστια αξία του ύπνου. Μερικές εταιρείες μάλιστα έχουν ενσωματώσει στα ωράρια των εργαζομένων τους λίγη ώρα για μεσημεριανό υπνάκο (power napping)!

Συμβουλές για καλό ύπνο:

•Τακτικό ωράριο ύπνου: να κοιμόμαστε-ξυπνάμε την ίδια ώρα
•Όχι οινόπνευμα, νικοτίνη ή καφεΐνη αρκετές ώρες πριν τον ύπνο, καθώς είναι διεγερτικές ουσίες (το οινόπνευμα, αν και μας χαλαρώνει, κάνει το συκώτι μας να δουλεύει περισσότερο όσο κοιμόμαστε, με αποτέλεσμα να ξυπνάμε κουρασμένοι)
•Όχι μεγάλο γεύμα πριν τον ύπνο
Όχι τηλεόραση να παίζει καθώς αποκοιμιόμαστε: αποσυντονίζεται η έκκριση της μελατονίνης και διεγείρεται ο εγκέφαλος αντί να χαλαρώνει.
•Άσκηση- όχι εξουθενωτική
•Όχι μακρόχρονη χρήση υπνωτικών χαπιών
•Χαλάρωση(ασκήσεις χαλάρωσης όπως π.χ. διαλογισμός)
•Ζεστό μπάνιο (όπως χαλαρώνει τα μωράκια, έτσι μπορεί να μας ετοιμάσει κι εμάς για έναν καλό ύπνο)
•Ποιότητα χώρου(καλά εξαερισμένο δωμάτιο, συνθήκες σκοταδιού, καθαριότητα χώρου, ησυχία)
Αφέψημα (κάποια βότανα όπως το χαμομήλι ή ένα ζεστό γάλα βοηθούν στη χαλάρωση)
Αντιμετώπιση άγχους (ανάλογα με την περίπτωση)
Άνετο στρώμα και μαξιλάρι ανάλογα με τις προσωπικές σας ανάγκες.
Κοιμηθείτε μόνο αν νυστάζετε. Αν δείτε ότι δεν είστε καθόλου κουρασμένοι, αντί να στριφογυρίζετε, σηκωθείτε μέχρι να νιώσετε νύστα.
Έχετε κάποιες συνήθειες πριν τον ύπνο (π.χ. πλύσιμο δοντιών)- η ρουτίνα βοηθά τον οργανισμό να προγραμματιστεί καλύτερα
Μη δουλεύετε στο κρεβάτι- καλύτερα να μην ταυτίζετε το χώρο αυτό με έγνοιες.

Ψυχολογία της διατροφής- συνέντευξη

2011-12-08T12:18:00.001+02:00

Στην ιστοσελίδα του Α.Ζούρδου φιλοξενείται μια συνέντευξη που έδωσα σχετικά με την ψυχολογία της διατροφής. Μπορείτε να τη διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ. Οι ερωτήσεις ήταν ενδιαφέρουσες, ελπίζω το ίδιο και οι απαντήσεις- ευχαριστώ Ανδρέα!

Προσοχή και επίγνωση: δύο ξεχωριστές λειτουργίες

2011-12-03T17:03:00.001+02:00

Ένα άρθρο της Καθημερινής σχετικά με δύο εγκεφαλικές λειτουργίες και τη σχέση μεταξύ τους:

Μια νέα σειρά από εγκεφαλικές απεικονίσεις, στις οποίες καθοριστικό ρόλο έπαιξε το εργαστήριο ενός ελληνικής καταγωγής επιστήμονα στη Γερμανία, έρχονται να διαχωρίσουν οριστικά δύο νοητικές λειτουργίες που φαίνονται στενά δεμένες μεταξύ τους: την προσοχή και την επίγνωση.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Βιολογικής Κυβερνητικής Μαξ Πλανκ στο Τίμπινγκεν, με επικεφαλής τον Νίκο Λογοθέτη και τους ιάπωνες συνεργάτες του Μασατάκα Βατανάμπε (πανεπιστήμιο του Τόκιο) και Γιουσούκε Μουραγιάμα, σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες από το ιαπωνικό Ινστιτούτο Επιστήμης του Εγκεφάλου RIKEN, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό «Science», χρησιμοποίησαν την τεχνική της λειτουργικής μαγνητικής απεικόνισης, η οποία μετρά την νευρωνική δραστηριότητα του εγκεφάλου με βάση το επίπεδο του οξυγόνου στο αίμα.

Οι επιστήμονες εστίασαν την έρευνά τους στον πρωτογενή οπτικό φλοιό, καθώς προηγούμενες συμπεριφορικές μελέτες είχαν δείξει ότι είναι δυνατό να υπάρχει οπτική επίγνωση χωρίς προσοχή και, αντίθετα, προσοχή χωρίς επίγνωση. Ποτέ όμως έως τώρα δεν είχε υπάρξει πειραματική επιβεβαίωση σε επίπεδο νευροαπεικόνισης ότι όντως οι δύο αυτές ζωτικές νοητικές διαδικασίες δεν πάνε κατ' ανάγκη «χέρι-χέρι» κάθε στιγμή.

Στην καθημερινή ζωή η προσοχή και η επίγνωση φαίνονται σχεδόν «δίδυμες». Όταν π.χ. κανείς προσέχει μία κίνηση στα δεξιά του οπτικού πεδίου του, ταυτόχρονα αποκτά επίγνωση για αυτήν. Η νέα γερμανο-ιαπωνική έρευνα (με ελληνικό «χρώμα") έδειξε για πρώτη φορά πειραματικά ότι τελικά ο πρωτογενής οπτικός φλοιός, η περιοχή όπου αρχίζει στον εγκέφαλο η επεξεργασία ενός οπτικού ερεθίσματος, ενεργοποιείται μόνο από την προσοχή, χωρίς κατ' ανάγκη να υπάρχει και επίγνωση του οπτικού ερεθίσματος. Επιβεβαιώνεται έτσι ότι η προσοχή και η επίγνωση επιδρούν με διαφορετικό τρόπο -και σε διαφορετικό χρόνο- στα εγκεφαλικά κύτταρα (τους νευρώνες).

Τα νέα ευρήματα πιθανώς θα έχουν επιπτώσεις και σε άλλους τομείς, όπως η φιλοσοφία και η ψυχολογία. Μέχρι στιγμής, πολλοί επιστήμονες έχουν υιοθετήσει μια μάλλον ολιστική προσέγγιση, θεωρώντας ότι η επίγνωση συνιστά μέρος όλων των άλλων τμημάτων του εγκεφάλου και ότι είναι αξεδιάλυτα εμπλεκόμενη με τις άλλες νοητικές διαδικασίες. Όμως, η νέα έρευνα έρχεται να ανατρέψει αυτή την αντίληψη, αν και οι ίδιοι οι ερευνητές ανέφεραν πως πρέπει να γίνουν περαιτέρω πειράματα για να εξακριβωθεί ακριβώς τι συμβαίνει στον εγκέφαλο.

Ο Νίκος Λογοθέτης, ο οποίος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1950, είναι διευθυντής του τμήματος «Φυσιολογία των Γνωστικών Διαδικασιών» στο Ινστιτούτο Βιολογικής Κυβερνητικής Μαξ Πλανκ. Σπούδασε μαθηματικά στο πανεπιστήμιο Αθηνών και βιολογία στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ενώ έκανε το διδακτορικό του στην ανθρώπινη νευροβιολογία στο πανεπιστήμιο Λούντβιχ-Μαξιμίλιανς του Μονάχου. Υπήρξε ερευνητής στο πανεπιστήμιο ΜΙΤ των ΗΠΑ, ενώ δίδαξε σε αρκετά αμερικανικά πανεπιστήμια. Το 1997 μετακινήθηκε στη Γερμανία, όπου συνέχισε την ερευνητική καριέρα του με ειδίκευση στους φυσιολογικούς μηχανισμούς της οπτικής αντίληψης και της επίγνωσης, θεωρούμενος σήμερα ως ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες διεθνώς σε αυτό το πεδίο.

Ιστοσελίδες "pro-ana" και ανορεξικό blogging

2011-12-02T17:13:00.001+02:00

Το διαδίκτυο αναμφίβολα αποτελεί ένα επίτευγμα του ανθρώπου που έφερε τεράστιες αλλαγές στον τρόπο που σκεφτόμαστε, επικοινωνούμε μεταξύ μας, ενημερωνόμαστε. Σχετικά με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής, δε θα μπορούσαμε να αγνοήσουμε τον τεράστιο ρόλο που έχει, καθώς οι άνθρωποι μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες για ένα πρόβλημα και ίσως και τρόπους να βοηθηθούν. Υπάρχει όμως μια εξαίρεση που αφορά την δύσκολη περίπτωση της νευρικής- ψυχογενούς ανορεξίας. Σε αυτήν την κατηγορία διαταραχών πρόσληψης τροφής υπάρχουν και άτομα τα οποία δεν έχουν συνειδητοποιήσει το πρόβλημά τους (και τους πολύ μεγάλους κινδύνους που έχει αυτό για την υγεία και την ίδια τους τη ζωή) και βρίσκονται σε άρνηση ή και σε επίμονη υπεράσπιση της ανορεξικής κατάστασης. Ποιος λοιπόν είναι ο τρόπος με τον οποίο τα άτομα αυτά χρησιμοποιούν το διαδίκτυο, για να συνεχίσουν την ανορεξική τους συμπεριφορά;

α) οι ιστοσελίδες "pro-ana": πρόκειται για ιστοσελίδες στις οποίες τα ανορεξικά άτομα υπερασπίζονται την υπερβολική ισχνότητα του σώματος και προωθούν την ανορεξία. Κάποιες από αυτές μπορεί να έχουν έναν επιφανειακό ισχυρισμό ότι προτίθενται να βοηθήσουν τον πάσχοντα (γίνεται δηλαδή παραδοχή του προβλήματος) αλλά τελικά περισσότερο υπερασπίζονται την ανορεξία παρά την αντιμετωπίζουν ως μια επικίνδυνη διαταραχή.

β) οι προσωπικές ιστοσελίδες και τα blog: το διαδίκτυο έχει δώσει ένα εργαλείο καταγραφής ημερολογίου που ο ανορεξικός συχνά το χρησιμοποιεί δημόσια, γιατί θεωρεί ότι η δημόσια καταγραφή και έκθεση θα του δώσει κίνητρο και δέσμευση να συνεχίσει να προσπαθεί να χάνει βάρος. Μπορεί το να καταγράψει τις ημερήσιες θερμίδες που πήρε, ή να φωτογραφίζει τον εαυτό του ή να καταγράφει τις διαστάσεις του σώματός του. Έτσι, η καταναγκαστική εμμονή αντανακλάται σε ένα τέτοιο ημερολόγιο.

Ιδιαίτερα η πρώτη περίπτωση θέτει μεγάλους κινδύνους. Οι ιστοσελίδες αυτές συχνά υπερασπίζονται την ανορεξία ως μια επιλογή, έναν τρόπο ζωής. Γίνεται ανταλλαγή διαιτών και τρόπων να χάσει κανείς βάρος, ενώ συχνά τα μέλη των σελίδων αυτών ανταλλάζουν συμβουλές για την απώλεια βάρους ή και ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το ποιος θα χάσει περισσότερο βάρος. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό που μπορεί κανείς να βρει όχι μόνο στις ιστοσελίδες ή τα μπλογκ προάσπισης της ανορεξίας είναι το λεγόμενο "thinspiration" (ή "thinspo"), η προβολή φωτογραφιών από λεπτά σώματα τα οποία θα δώσουν έμπνευση και κίνητρο στους πάσχοντες από κάθε διαταραχή πρόσληψης τροφής να αδυνατίσουν κι άλλο.

Για ποιο λόγο επιλέγεται το διαδίκτυο λοιπόν από τους πάσχοντες;

ανωνυμία
αίσθηση κοινωνικής δικτύωσης, καταπολέμηση μοναξιάς
αναζήτηση συμβουλών για τον καλύτερο έλεγχο του βάρους
γρήγορη πρόσβαση σε πληροφορία και εικόνα
εργαλείο δημόσιας καταγραφής των καταναγκαστικών συμπεριφορών (μετρήσεων βάρους, θερμίδων, διαστάσεων, καύσεων) με σκοπό την έκθεση
κατά βάθος: 'κραυγή' για βοήθεια και επικοινωνία συναισθημάτων με άλλους (ένα από τα βασικά ζητήματα της διαταραχής πρόσληψης τροφής είναι η δυσκολία συναισθηματικής έκφρασης)
κρυφή και μυστική συμπεριφορά από γονείς και φίλους.

Φυσικά θα ήταν λανθασμένο το να κατηγορήσουμε αφοριστικά το διαδίκτυο και να ισχυριστούμε ότι συμβάλλει στην προώθηση προβληματικών διατροφικών συμπεριφορών. Ας κρατήσουμε ως θετικό το ότι μέσα από το διαδίκτυο ο πάσχων βρίσκει πληροφορίες που τον βοηθούν να συνειδητοποιήσει το πρόβλημά του καθώς και να εξερευνήσει ή να αναζητήσει τρόπους να το αντιμετωπίσει.

Για ευνόητους λόγους δεν έχω χρησιμοποίησα παραδείγματα από τους τύπους ιστοσελίδας που αναλύθηκαν. Επίσης να αναφέρω ότι οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (facebook, twitter, yahoo groups κτλ. συνήθως διαγράφουν όσες σελίδες προωθούν στρεβλές διατροφικές συμπεριφορές.

Η φωνή της ανορεξίας

2011-11-28T19:02:00.001+02:00

Μεταφράζω αυτό το άρθρο το οποίο μας παραθέτει ερευνητικά δεδομένα σχετικά με τον τρόπο σκέψης των ανορεξικών ασθενών. Στον επίλογο του βιβλίου μου έκανα μια αναφορά (σελ.191) σε αυτό το φαινόμενο που χαρακτηρίζει όλες τις διαταραχές πρόσληψης τροφής- μια μάχη του πάσχοντος με μια εσωτερική φωνή (Ed- από το "eating disorders" ή Άνα από το "ανορεξία" ή Μία από το "βουλιμία") που ασκεί υπερβολική και αυστηρή κριτική, ελέγχει και καθοδηγεί τη διατροφική συμπεριφορά. Επίσης σχετική αναφορά γίνεται και στην εφαρμογή της θεραπείας Gestalt και σε μια ξεχωριστή ενότητα "Εσωτερικές φωνές: μια άσκηση για την ανορεξία" που βασίζεται λίγο περισσότερο στη γνωσιακή-συμπεριφοριστική προσέγγιση. Ας δούμε την έρευνα που επιβεβαιώνει αυτή τη γνωστική κατάσταση των ασθενών:

Οι πάσχοντες από ανορεξία αρχικά βρίσκουν παρηγοριά από την ασθένειά τους, αλλά μετά τους κατακυριεύει και καταλήγουν να προσπαθούν να επανακτήσουν τον έλεγχο του ίδιου τους του νου. Αυτά υποστηρίζουν οι Sarah Williams και Marie Reid, που έκαναν ομαδικές και ατομικές διαδικτυακές συνεντεύξεις με 14 άτομα που βρίσκονταν στη φάση της θεραπείας από νευρική ανορεξία, ηλικιών από 21 έως 50 (12 από αυτές ήταν γυναίκες και 2 άντρες).

Στις συνεντεύξεις ανέκυπτε ένα κοινό θέμα, ότι η ανορεξία αρχικά παρέχει μια αίσθηση ελέγχου και ταυτότητας. Οι συμμετέχοντας θυμόντουσαν ότι έβρισκαν απόλαυση στο κυνήγι της τελειότητας. Έβλεπαν το να είναι αδύνατοι ως ένα ιδεώδες και ότι αυτό μπορούσαν να το κατακτήσουν. "Η ανορεξία έγινε ένας φίλος", λέει η Ναταλί. "Όταν ήμουν μόνη...ήξερα ότι τουλάχιστον είχα την Α.[=την ανορεξία]" Ο Τζον λέει: "ήταν ένας τρόπος να ελέγξω τι συνέβαινε σε μένα σε μια καθημερινή βάση και να ελέγξω το βάρος μου".

Τελικά όμως, αντί για λύση, η ανορεξία έγινε από μόνη της ένα νέο πρόβλημα. Η Λίζα λέει: "αποκαλώ την ανορεξία μου έναν 'δαίμονα' που ελέγχει τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις αισθήσεις και τις πράξεις μου". Τζον: "είναι σαν να έχω δύο ανθρώπους στο μυαλό μου: το κομμάτι που ξέρει τι πρέπει να κάνω, και το κομμάτι μου που προσπαθεί να με παρασύρει. Η Άνα [=η ανορεξία] είναι το κομμάτι που με παρασέρνει και με καταδυναστεύει".

Οι ερευνήτριες εξηγούν ότι "αφού ανέπτυξαν αυτή τη φωνή της ανορεξίας, οι συμμετέχοντες στην έρευνα κατάλαβαν ότι ήταν κάτι που ήταν ξεχωριστό από τους αυθεντικούς τους εαυτούς". Οι ερευνήτριες εξήγησαν πώς τα ευρήματά τους, μαζί με παρόμοια αποτελέσματα προηγούμενων ερευνών, παρέχουν χρήσιμες ιδέες για τη θεραπευτική παρέμβαση. Συγκεκριμένα, προτείνουν ότι οι ανορεξικοί ασθενείς χρειάζονται να αναγνωρίσουν και άλλες στάσεις πέρα από την φωνή της ανορεξίας και του αυθεντικού τους εαυτού. "Η καλή υγεία δεν μπορεί απλώς να είναι η εξαφάνιση των συμπτωμάτων της ανορεξίας, γιατί αυτό μπορεί να κάνει πιο έντονη την εσωτερική μάχη με τη φωνή της ανορεξίας", λένε.

Οι Williams και Reid προτείνουν η ψυχοθεραπεία να βοηθήσει στο να ενισχυθεί η αίσθηση του εαυτού στους ασθενείς. "Αυτή η μελέτη μας δείχνει ότι αυτό σημαίνει να αναπτύξουμε τον εαυτό πέρα από μια αμφίρροπη σύγκρουση ανάμεσα στον αυθεντικό εαυτό και τη φωνή της ανορεξίας", λένε. "Αυτό μπορεί να βοηθήσει στο να αναπτυχθεί μια νέα πιο θετική κυρίαρχη στάση".

Μια από τις προσεγγίσεις που μπορεί να είναι ιδιαίτερα κατάλληλη, σύμφωνα με τις ερευνήτριες, είναι η ψυχοθεραπεία επικεντρωμένη στο συναίσθημα (emotion-focused therapy- EFT). Μια τεχνική που χρησιμοποιεί αυτή η προσέγγιση είναι να απευθυνθούν οι πελάτες σε μια άδεια καρέκλα, που αναπαριστά την ανορεξική φωνή. Με τη βοήθεια του θεραπευτή, αυτό μπορεί να οδηγήσει στο "μαλάκωμα" αυτής της αυστηρής φωνής και στην υιοθέτηση μιας νέας κυρίαρχης θέσης του εαυτού. Ωστόσο, οι ερευνήτριες συστήνουν προσοχή, καθώς ακόμα δεν υπάρχουν ακόμα έρευνες που να μελετούν την αποτελεσματικότητα των μεθόδων εξωτερίκευσης όμως της EFT και άρα πρέπει οποιαδήποτε μέθοδος να χρησιμοποιηθεί με προσοχή.

Τα όνειρα διώχνουν τις επώδυνες αναμνήσεις

2011-11-26T12:12:00.001+02:00

Αντιγράφω ένα άρθρο από το ΒΗΜΑ σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα όνειρα- εξαιρετικά ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις για ένα θέμα που πάντα κέντριζε το ενδιαφέρον των ανθρώπων:

Τα όνειρα δρουν ψυχοθεραπευτικά καθώς μπορούν να «απαλύνουν» τις επώδυνες αναμνήσεις, σύμφωνα με νέα μελέτη ειδικών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Current Biology».

Φως στα μυστικά του ύπνου

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της μαγνητικής τομογραφίας προκειμένου να ρίξουν περισσότερο φως στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις αναμνήσεις δυσάρεστων ή τραυματικών γεγονότων κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Εδειξαν σε 35 εθελοντές 150 εικόνες που είχαν ως στόχο να προκαλέσουν έντονα και επώδυνα συναισθήματα. Στη συνέχεια επέτρεψαν στους μισούς από τους εθελοντές να κοιμηθούν τη νύχτα ενώ στους υπόλοιπους όχι.

Μετά από κάποιες ώρες επανέλαβαν τη διαδικασία με τις εικόνες ενώ οι εθελοντές υποβάλλονταν σε μαγνητική τομογραφία προκειμένου να καταγραφεί η ροή του αίματος στον εγκέφαλό τους.

Λιγότερο συναίσθημα, περισσότερη λογική

Οπως προέκυψε, τα άτομα που αφέθηκαν στην αγκαλιά του Μορφέα εμφάνισαν, όταν ξύπνησαν, μικρότερη δραστηριότητα στην αμυγδαλή του εγκεφάλου η οποία συνδέεται με τα συναισθήματα και αυξημένη δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό που εμπλέκεται στη λογική σκέψη.

Αντιθέτως τα άτομα που είχαν στερηθεί τον ύπνο είχαν πολύ πιο έντονη συναισθηματική απόκριση στη θέα των εικόνων για δεύτερη φορά.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες που διεξήγαγαν τη μελέτη, αυτή δείχνει τη σύνδεση μεταξύ ονείρων και μνήμης. Συγκεκριμένα οι ερευνητές πιστεύουν ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου REM – πρόκειται για τη φάση του ύπνου κατά την οποία ονειρευόμαστε και η οποία αντιστοιχεί στο 20% του συνολικού νυχτερινού ύπνου – προκαλούνται χημικές αλλαγές στον εγκέφαλο οι οποίες θέτουν υπό έλεγχο τα συναισθήματα.

Μείωση νορεπινεφρίνης

Οπως ανέφερε ο επικεφαλής της μελέτης δρ Μάθιου Γουόκερ «γνωρίζουμε ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου REM παρουσιάζεται έντονη μείωση της νορεπινεφρίνης, ενός χημικού του εγκεφάλου που συνδέεται με το στρες. Τη νύχτα ενώ κοιμόμαστε γίνεται καινούργια επεξεργασία των συναισθηματικών εμπειριών σε αυτό το ασφαλές περιβάλλον από νευροχημική άποψη το οποίο παρέχει η χαμηλή νορεπινεφρίνη. Ετσι ξυπνάμε την επόμενη ημέρα και νιώθουμε καλύτερα σχετικά με τις έντονα συναισθηματικά εμπειρίες. Αισθανόμαστε ότι μπορούμε να αντεπεξέλθουμε».

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα νέα ευρήματά τους μπορούν να βοηθήσουν άτομα με διαταραχή μετατραυματικού στρες (post-traumatic stress disorder, PTSD), τα οποία βιώνουν πολύ έντονες και τραυματικές εμπειρίες κάποια στιγμή στη ζωή τους τις οποίες δεν μπορούν να ξεπεράσουν μακροπρόθεσμα. Ισως λοιπόν τα μυστικά του ύπνου REM μπορέσουν να «ξεκλειδώσουν» τα συναισθήματα των ατόμων με τη διαταραχή.

Σωματική άσκηση για καλό ύπνο

«Κλειδί» για καλό νυχτερινό ύπνο φαίνεται ότι αποτελεί η σωματική άσκηση, σύμφωνα με ειδικούς του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Ορεγκον. Οι ερευνητές μελέτησαν περισσότερους από 2.600 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18-85 ετών και ανακάλυψαν ότι όσοι εξ αυτών ασκούνταν μέσα στην εβδομάδα επί συνολικά δυόμισι ώρες κοιμούνταν πολύ καλύτερα τη νύχτα και αισθάνονταν πολύ πιο «φρέσκοι» το πρωί. Συγκεκριμένα οι επιστήμονες είδαν, όπως ανέφεραν στο επιστημονικό περιοδικό «Mental Health and Physical Activity», ότι 150 λεπτά μέτριας ως έντονης άσκησης εβδομαδιαίως αύξαναν κατά 65% την ποιότητα του ύπνου ενώ παράλληλα χάριζαν πολύ περισσότερη εγρήγορση και παραγωγικότητα κατά τις πρωινές ώρες.

Διαταραχές πρόσληψης τροφής- το βίντεο (mute)

2011-11-25T14:29:00.001+02:00

Ξανανέβασα το βίντεο χωρίς ήχο, γιατί προφανώς δεν αρκούν τα credits για ένα ερασιτεχνικό βίντεο εθελοντικής ενημέρωσης για ευαίσθητα ζητήματα. Ας είναι. Βάλτε λοιπόν το τραγούδι Comfortably Numb των Pink Floyd στο στερεοφωνικό σας από το αγορασμένο σας cd και απολαύστε το βιντεάκι.

Επίπεδα σακχάρου και αυτοέλεγχος στη διατροφή

2011-11-22T10:50:00.001+02:00

Μεταφράζω αυτό το άρθρο που μας δίνει εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους λόγους που οδηγούν στο να υποκύπτει κάποιος σε έναν τροφικό "πειρασμό". Αναφέρονται τρεις κύριες θεωρίες για το τι συμβαίνει, όταν το σάκχαρο είναι χαμηλό:
α) ο εγκέφαλος κάνει οικονομία στην ενέργειά του και δεν ασκεί αυτοέλεγχο, για μην ξοδέψει ενέργεια, αφού βλέπει ότι αυτή έπεσε,
β) ο εγκέφαλος μας κάνει πιο επιρρεπείς στο ρίσκο, γιατί αυτό είναι απαραίτητο στην περίπτωση της έλλειψης τροφής και
γ) η πτώση του σακχάρου σηματοδοτεί αύξηση του άγχους, το οποίο σαμποτάρει τη λογική σκέψη και τον αυτοέλεγχο απέναντι στις παρορμήσεις.

Το κυριότερο δίδαγμα από αυτό το άρθρο είναι ότι τελικά δε χρειάζεται απλώς να θρέφουμε τον εγκέφαλό μας, διατηρώντας τα επίπεδα του σακχάρου όσο πιο σταθερά γίνεται, αλλά να μάθουμε να διαχειριζόμαστε το άγχος (και γενικότερα την ψυχική αναστάτωση). Ας δούμε λοιπόν το άρθρο:

Για τις λιγούρες μας κατηγορούμε την πείνα, αλλά τελικά ο φταίχτης μπορεί να είναι το άγχος. Μια ακόμα μελέτη έδειξε ότι τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου μας κάνουν πιο επιρρεπείς στον πειρασμό. Αυτή η διαπίστωση δεν είναι καινούρια. Οι άνθρωποι που έχουν χαμηλό επίπεδο σακχάρου είναι πιο πιθανό να παίρνουν ρίσκα, να ξοδεύουν χρήματα αυθόρμητα, να κλέβουν σε ένα τεστ, να λαχταρούν ένα τσιγάρο, ακόμα και να φλερτάρουν με κάποιον που δεν θα έπρεπε.

Εχουν διατυπωθεί αρκετές θεωρίες για το γιατί. Μια κοινή εξήγηση είναι ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται υψηλά επίπεδα ενέργειας (δηλαδή γλυκόζης), για να ασκήσει αυτοέλεγχο. Όταν το σάκχαρο είναι χαμηλό στο αίμα, ο εγκέφαλος δε θα ξοδέψει ενέργεια για να προσπεράσει τις παρορμήσεις αυτές.

Μια ακόμα θεωρία έχει τις ρίζες της στην εξελικτική ψυχολογία: όταν πέφτει το σάκχαρο στο αίμα, ο εγκέφαλος πηγαίνει σε κατάσταση επιβίωσης. Ενστικτωδώς μας ωθεί στο να καταναλώσουμε περισσότερη ενέργεια (αυξάνει δηλαδή τις "λιγούρες"). Και για την περίπτωση που τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου αντικατοπτρίζουν τροφικές ελλείψεις, γενικότερα θα μας κάνει να πάρουμε περισσότερα ρίσκα. Εξάλλου, σε στιγμές κρίσεων τροφικών ελλείψεων, ίσως θα πρέπει κανείς να παλέψει για το επόμενο γεύμα του, ή να δοκιμάσει έναν νέο καρπό που δεν είχε ξαναδοκιμάσει.

Η νέα όμως μελέτη των νευροεπιστημόνων στο Πανεπιστήμιο Yale και το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια, μας δίνει ένα ακόμα στοιχείο. Δεν πρόκειται απλώς για ένα πρόβλημα που αφορά την ενέργεια, ή ένα ένστικτο επιβίωσης για να μας γεμίσει με περισσότερο φαγητό. Οι ερευνητές έλεγξαν ενδοφλέβια τα επίπεδα σακχάρου των συμμετεχόντων της έρευνας και μετά καταμέτρησαν το τι συνέβαινε στους εγκεφάλους και τα σώματά τους, καθώς τους προκαλούσαν με φαγητά υψηλού θερμιδικού περιεχομένου. Βρήκανε ότι το τμήμα του εγκεφάλου που ασχολείται με την ανταμοιβή, το οποίο παράγει τις λιγούρες αυτές, ανταποκρινόταν περισσότερο στο φαγητό, όταν το σάκχαρο έπεφτε στο αίμα. Ο προμετωπιαίος λοβός- που είναι απαραίτητος, για να ξεπερνιούνται αυτές οι λιγούρες- υπολειτουργούσε. Όταν έπεφτε το σάκχαρο, αυξάνονταν επίσης οι ορμόνες του άγχους στους συμμετέχοντες. Και αυτές οι ορμόνες του άγχους είχαν το μεγαλύτερο αποτέλεσμα στον εγκέφαλο- όχι οι αλλαγές στην ινσουλίνη, τη γκρελίνη και όσες άλλες ορμόνες σχετίζονται με την πείνα.

Αυτά συμφωνούν με άλλες μελέτες που δείχνουν ότι το άγχος είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας που σαμποτάρει τον αυτοέλεγχο. Οι ορμόνες του άγχους άλλωστε έχουν μελετηθεί και στην εξάρτηση από το οινόπνευμα, και στις περιπτώσεις αποτυχημένων διαιτών.

Υπερφαγία χωρίς υπέρμετρες ποσότητες τροφής;

2011-11-21T09:23:00.001+02:00

Δεν είναι η πρώτη φορά που γράφω κάποιους προβληματισμούς για την υπερφαγία. Σε αυτό το ποστ έγραψα κάποιες σκέψεις σχετικά με την παρερμηνεία αυτού του όρου και το αν αποτελεί διαταραχή ή όχι, και τη διάκρισή της από την παχυσαρκία. Στη θέση της τρίτης διαταραχής πρόσληψης τροφής (μετά την ανορεξία και τη βουλιμία), τα τελευταία χρόνια τοποθετείται μια διαταραχή που έχει πάρει αρκετά ονόματα:

παχυσαρκία
καταναγκαστική υπερφαγία
αδηφαγική διαταραχή
πολυφαγία
υπερφαγική διαταραχή.

Προσωπικά θα διαφωνήσω μόνο με τον όρο "παχυσαρκία", ο οποίος αφορά το αποτέλεσμα μιας διατροφικής συμπεριφοράς (και όχι πάντα, καθώς υπάρχουν και περιπτώσεις που η διατροφική συμπεριφορά είναι φυσιολογική) και όχι τη συμπεριφορά καθαυτή. Οι υπόλοιποι όροι περιγράφουν μια συμπεριφορά απέναντι στο φαγητό κατά την οποία υπάρχει ο καταναγκαστικός χαρακτήρας (το άτομο νιώθει μια βαθύτερη συναισθηματική δύναμη πέραν της πείνας, που το ωθεί να καταναλώσει τροφή) και η ποσότητα. Γι'αυτήν την "ποσότητα" θα ήθελα σε αυτό το ποστ να καταθέσω κάποιες παρατηρήσεις, καθώς αυτή η τρίτη διαταραχή είναι ακόμα ανεξερεύνητο έδαφος και εμπεριέχει κάποιες παρερμηνείες στην προσέγγισή της.

Όπως συμβαίνει και στη βουλιμία, το άτομο δεν τρώει πάντα υποκινούμενο από την πείνα (όπως και δε σταματάει όταν χορτάσει σωματικά), αλλά υποκινούμενο από μια άλλη ανάγκη, πολύ δυνατή, στην οποία παραδίδεται. Πρόκειται για μια ανησυχία, ένα συναίσθημα που προκαλεί αναστάτωση και είναι πολύ απροσδιόριστο (έχουμε και στο παρελθόν ασχοληθεί με το θέμα της συναισθηματικής πείνας), ασαφές, δύσκολο να εντοπιστεί και να περιγραφεί, καθώς εκείνη τη στιγμή η λογική σκέψη επισκιάζεται και εστιάζει σχεδόν με εμμονή στην κατανάλωση τροφής.

Λέμε όμως ότι υπερφαγική είναι η συμπεριφορά κατά την οποία το άτομο καταναλώνει τεράστιες ποσότητες τροφής μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα; Για να χαρακτηρίσουμε ένα επεισόδιο ως υπερφαγικό, χρειάζεται να καταναλώνεται και μεγάλη ποσότητα τροφής;

Υπάρχει σύγχυση στη σχετική βιβλιογραφία για την φύση του επεισοδίου, καθώς συνήθως περιγράφεται ως η γρήγορη, ασυνείδητη κατανάλωση τεράστιων ποσοτήτων τροφής. Ωστόσο, μπορεί ένα άτομο να καταναλώσει ένα μικρότερο γεύμα, υποκινούμενο από άλλα συναισθήματα, προσπαθώντας να ικανοποιήσει άλλες ανάγκες πέραν της αίσθησης της πείνας. Για παράδειγμα, μπορεί ένα άτομο να ανοίξει το ψυγείο και να καταναλώσει όρθιο, με μανία, με ανησυχία, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη και ηρεμία, μια φέτα ψωμί του τοστ, μια κουταλιά μαρμελάδας από το βάζο, ένα βραστό αυγό, μια ντομάτα, ένα κομματάκι τυρί. Στο σύνολό τους οι τροφές αυτές δε συνιστούν "τεράστιες ποσότητες" αλλά έχουν καταναλωθεί με τόση ανησυχία, που σίγουρα δεν είναι σωστό να αδιαφορήσουμε απέναντι στην ψυχολογική φόρτιση που έχει ένα τέτοιο περιστατικό.

Η υπερφαγική συμπεριφορά επίσης έχει συνδεθεί με την κατανάλωση comfort foods, τροφών δηλαδή που συνήθως βασίζονται στο τρίπτυχο "λιπαρά-υδατάνθρακες-αλάτι" (π.χ. πατατάκια, πίτσα, πάστες* κτλ.).και σχετίζονται και με την εξάρτηση και με το γρήγορο ανέβασμα των ουσιών που αφορούν τη διάθεση (γι'αυτό στρεφόμαστε σε αυτά όταν νιώθουμε θλίψη ή άγχος). Ωστόσο, ας βάλουμε κι εδώ μια εξαίρεση: μπορεί να εμφανιστεί υπερφαγική συμπεριφορά ακόμα και σε τροφές που δεν ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία των comfort foods. Επιδρομή σε μια κατσαρόλα με φασολάκια, ακόμα και σε κρύα κρέατα από το ψυγείο, ακόμα και σε φρούτα ή λαχανικά.

Το συμπέρασμα λοιπόν δεν είναι ότι πρέπει να χαρακτηρίσουμε ως διαταραγμένους και υπερφαγικούς περισσότερους ανθρώπους: η απόδοση μιας ετικέτας δεν είναι χρήσιμη (μπορεί να γίνει επικίνδυνη μάλιστα) παρά μόνο για λόγους ερευνητικούς και στατιστικούς, ή στην περιπτωση που το άτομο πιστεύουμε ότι θα βοηθηθεί από τον αυτοχαρακτηρισμό του, για να κάνει πιο απτό και άρα αντιμετωπίσιμο αυτό που του συμβαίνει. Ωστόσο, οφείλουμε να κατανοήσουμε την υπερφαγική συμπεριφορά ακόμα καλύτερα, για να μπορέσουμε να την κατανοήσουμε με μεγαλύτερη πληρότητα και να την αντιμετωπίσουμε σε μεγαλύτερο βάθος. Έτσι, διαπιστώνουμε λοιπόν ότι η υπερφαγική συμπεριφορά δεν αφορά τελικά το πόσο πολύ τρώει κάποιος, αλλά το πώς: ποια είναι τα συναισθήματα που οδηγούν στη λύση του φαγητού. Το να στρέφεται κανείς στο φαγητό με μια μανία μεγαλύτερη από αυτήν της φυσιολογικής λαχτάρας για φαγητό που έχει η φυσική πείνα. Το να χρησιμοποιεί το φαγητό (όποιο κι αν είναι αυτό, σε ό,τι ποσότητα κι αν είναι) ως ξεγέλασμα από άλλες συναισθηματικές καταστάσεις. Το να δυσκολεύεται να βγάλει το φαγητό από το μυαλό του, όταν βιώνει συναισθηματική ανησυχία, προβληματισμό, δυσκολίες. Οπότε τελικά ίσως να μιλάμε για καταναγκαστική βρώση και να αποφύγουμε το πρόθεμα "υπέρ-", το οποίο μας οδηγεί σε θέματα ποσότητας και που αποκλείει τις παραπάνω περιπτώσεις διατροφικών συμπεριφορών.

Κ.Ε.

*Ναι, ακόμα και τα γλυκά μπορεί να περιέχουν υψηλά ποσοστά αλατιού! Διαβάστε ένα σχετικό άρθρο.

Βιντεοπαιχνίδια και αλλαγές στον εγκέφαλο- υπάρχει εθισμός;

2011-11-21T08:29:00.001+02:00

Το παρακάτω άρθρο μας ενημερώνει σχετικά με την επίδραση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών στον εγκέφαλο των εφήβων (οι υπογραμμίσεις δικές μου):

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε σε επιστημονική επιθεώρηση, ανέλυσε εγκεφαλογραφήματα περισσότερων από 150 εφήβων, ηλικίας 14 ετών, που έπαιζαν πολλές ώρες ηλεκτρονικά παιχνίδια. Η έρευνα έδειξε ότι οι εγκέφαλοι των συστηματικών παικτών διέθεταν περισσότερη φαιά ουσία σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. «Το πόρισμα της μελέτης αποδεικνύει ότι η κοιλία του εγκεφάλου παίζει κρίσιμο ρόλο σε όσους παίζουν πολλά ηλεκτρονικά, ενώ μπορεί να μας βοηθήσει στην κατανόηση των μηχανισμών του εθισμού», λέει η δρ. Σιμόν Κουν, του Πανεπιστημίου της Γάνδης.

Η μεγάλη αγάπη που επιδεικνύουν τα τελευταία χρόνια οι έφηβοι για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, έχει ανεβάσει τη μέση εβδομαδιαία χρήση τους στις 12 ώρες. Την ίδια ώρα, συνεχίζεται η συζήτηση μεταξύ ιατρών και ερευνητών γύρω από το εάν η υπερβολική χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών πρέπει να εμπίπτει στην κατηγορία των εθιστικών συμπεριφορών ή πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μορφή ψυχικής διαταραχής.

Παρότι η επιστημονική ομάδα διαπίστωσε ότι οι μανιώδεις παίκτες εμφανίζουν δομικές διαφορές στους εγκεφάλους τους, σε σχέση με όσους παίζουν λιγότερο συχνά, δεν στάθηκε δυνατό να εξηγήσουν τα αίτια των διαφορών αυτών, αν δηλαδή η μεταβολή προήλθε από τον ενθουσιασμό του επικείμενου παιχνιδιού ή εάν είναι αποτέλεσμα εθισμού.

Η δρ. Χενριέτα Μπάουντεν-Τζόουνς της σχολής νευροχειρουργικής του Πανεπιστημίου Ιμπίριαλ του Λονδίνου, λέει ότι το πόρισμα της μελέτης προξενεί το ενδιαφέρον του ιατρικού κόσμου, καθώς «γεφυρώνει το χάσμα» μεταξύ μανιώδους χρήσης ηλεκτρονικών παιχνιδιών και εθισμού, προσφέροντας στους ειδικούς ιδέες για την αντιμετώπιση άλλου είδους εθιστικών συμπεριφορών.

Ο Λουκ Κλαρκ, της Σχολής Πειραματικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ εκτιμά ότι η μελέτη αποτελεί «σημαντική επιστημονική πρόκληση, καθώς η συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου είναι μία από τις κυριότερες διόδους ντοπαμίνης». Ο δρ. Κλαρκ συνεχίζει: «Το καυτό ερώτημα έχει να κάνει με το εάν οι δομικές διαφορές οφείλονται στη συχνή χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών ή εάν ήδη υπάρχουσες διαφορές στον εγκέφαλο των φανατικών παικτών τους προδιαθέτουν προς την κατεύθυνση αυτή».

Ανησυχητικά δεδομένα για τη διατροφή των εφήβων στην Ελλάδα

2011-11-21T08:22:00.001+02:00

Το άρθρο που παραθέτω μας μεταφέρει τα αποτελέσματα έρευνας για τις διατροφικές συνήθειες των νέων στην Ελλάδα (οι υπογραμμίσεις δικές μου):

Τα στοιχεία της έρευνας που πραγματοποιήθηκε από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής σε δείγμα 4.944 μαθητών από την ΣΤ’ Δημοτικού εως και την Α Λυκείου (δηλαδή 11 εως 15 ετών) είναι σοκαριστικά: Το πρώτο στοιχείο που προκαλεί εντύπωση είναι το γεγονός ότι το 22.2% των κοριτσιών και το 13.3% των αγοριών κάνουν δίαιτα από τόσο μικρή ηλικία, ενώ το 27.7% των κοριτισιών και το 20.7% των αγοριών θεωρούν ότι ΠΡΕΠΕΙ να κάνουν. Όμως, το πρόβλημα είναι ότι τα 7 στα 10 κορίτσια που κάνουν ή θέλουν να κάνουν δίαιτα, έχουν φυσιολογικό ή χαμηλότερο του φυσιολογικού βάρους, σύμφωνα με τον δείκτη μάζας σώματος.

Αν και οι υπέρβαροι μαθητές εξακολουθούν να αποτελούν μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού, η έρευνα απέδειξε ότι υπάρχει διαφορά ως προς την ποιότητα των διατροφικών συνηθειών. Το ποσοστό των εφήβων που καταναλώνουν γλυκά και αναψυκτικά ανέρχεται στο 24.9% στους εντεκάχρονους, στο 39.2% στους 13χρονους και στο 43% στους 15χρονους.

Μόνον ένας στους δύο, τέλος, τρώει πρωινό πριν πάει στο σχολείο, ενώ από το κακό στο χειρότερο πηγαίνει η σχέση των εφήβων με το γυμναστήριο. Τακτική φυσική δραστηριότητα αναφέρει το 33.1% του δείγματος, έναντι 40.4% το 2002 και 35% το 2006.

Εκπαίδευση παιδιών για τα ΜΜΕ- media literacy

2011-11-13T17:47:00.001+02:00

Μπορείτε να δείτε σε αυτό το λινκ μια πολύ ωραία προσπάθεια που βοηθά τα παιδιά με διαδραστικό τρόπο να καταλάβουν τον τρόπο με τον οποίο στήνονται οι διαφημίσεις και τα τρικ που χρησιμοποιούνται. Κάντε το μαζί με τα παιδιά σας!

Αντιγράφω από τη σελίδα του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων- σε αυτή τη σελίδα θα βρείτε και εγχειρίδιο χρήσης για τους δασκάλους.

Το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων (ΙΟΜ) και το Media Awareness Network παρουσιάζουν τις «Περιπέτειες του Τραγανούλη στο Μαγικό Κόσμο των Διαφημίσεων στο Διαδίκτυο», ένα συναρπαστικό και συνάμα εκπαιδευτικό παιχνίδι για τη διαφήμιση στο διαδίκτυο που απευθύνεται σε παιδιά - χρήστες του διαδικτύου από 6 έως 12 ετών.

Σύντομη Περιγραφή
Ο Τραγανούλης είναι ένα διάσημο δημητριακό που μιλάει στα παιδιά για τις διαφημίσεις τροφίμων και τα μαθαίνει πώς να αναγνωρίζουν τις τεχνικές προώθησης που χρησιμοποιούν οι εταιρίες στο διαδίκτυο. Μέσα από 5 απλά βήματα, τα παιδιά καλούνται να φτιάξουν μια ιστοσελίδα για τον Τραγανούλη, η οποία θα βοηθήσει στην προβολή και την προώθησή του στο διαδίκτυο. Παράλληλα, τα παιδιά μαθαίνουν για τα διαφημιστικά τρικ που χρησιμοποιούν οι εταιρίες όταν θέλουν να πουλήσουν ένα προϊόν έτσι να εξοπλιστούν και να προστατευθούν από τα παραπλανητικά μηνύματα των διαφημίσεων στο διαδίκτυο.

Το εκπαιδευτικό παιχνίδι του ΙΟΜ εντάσσεται στις πρωτοβουλίες οπτικοακουστικής παιδείας για παιδιά και νέους που αναπτύσσει το Ινστιτούτο, και έχει ως στόχο την εξοικείωση των παιδιών με τις τεχνικές προώθησης της αγοράς από τα νέα μέσα (διαδίκτυο) παράλληλα με την καλλιέργεια μιας καταναλωτικής αγωγής στο ευρύτερο πλαίσιο της "παιδείας για τα μέσα" (media literacy).

ΜΜΕ και διαταραχές πρόσληψης τροφής

2011-11-13T16:36:00.001+02:00

Επειδή παρατηρώ τελευταία την εμφάνιση της δημοσιογραφικής κάλυψης μερικών ιστοριών για άτομα (διάσημα κυρίως) που πάσχουν ή έπασχαν από διαταραχές πρόσληψης τροφής στα ελληνικά ΜΜΕ, σκέφτηκα να δούμε το πώς απεικονίζονται αυτές οι διαταραχές στον ξένο τύπο, για να είμαστε πιο υποψιασμένοι για το μέλλον για τέτοιες "ευαισθησίες".

Μεταφράζω λοιπόν ένα άρθρο της Guardian σχετικά με το ρόλο των ΜΜΕ στην ανάπτυξη διαταραχών πρόσληψης τροφής (κάνω και κάποιες υπογραμμίσεις). Το άρθρο αυτό καυτηριάζει τον τρόπο που οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν ιστορίες από άτομα που έπασχαν ή πάσχουν από διαταραχές πρόσληψης τροφής.

α) οι ιστορίες αυτές είναι πιασάρικες και πουλάνε,

β) συνήθως οι δημοσιογράφοι δεν έχουν ιδιαίτερη ευαισθησια στην προσέγγιση τέτοιων θεμάτων,

γ) τα ίδια τα περιοδικά/εφημερίδες που προβάλλουν τέτοιες ιστορίες, ευθύνονται για την αποθέωση του υπερβολικά ισχνού γυναικείου σώματος και

δ) οι διαταραχές δεν οφείλονται αποκλειστικά στα πρότυπα των ΜΜΕ, αλλά δίνουν μια διέξοδο έκφρασης σε άλλα εσωτερικά προβλήματα του πάσχοντος.

Για να δούμε το άρθρο λοιπόν:

Ξέρετε ποιο είναι το πρόβλημα με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής; Έχουν πολλή φωτογένεια! Αφορούν εκείνες οι νεαρές γυναίκες ή ακόμα καλύτερα τα νέα κορίτσια. Τις διασημότητες και τα περιοδικά της μόδας που ευθύνονται για τις διαταραχές αυτές. Το σχήμα του γυναικείου σώματος και φυσικά το φαγητό που τρώει ή μάλλον δεν τρώει ένα άτομο, για να αποκτήσει αυτό το μέγεθος σώματος. Γυναίκες που βρίσκονται σε τραγική κατάσταση και κινδυνεύει η ζωή τους. Αυτά τα χαρακτηριστικά έχει μια ιστορία που αφορά διαταραχές πρόσληψης τροφής και τα ΜΜΕ δείχνουν να τους αρέσουν αυτές οι ισοτρίες. Στην πραγματικότητα πρόκειται για περιπτώσεις που συνδυάζουν πολλά "πιασάρικα" χαρακτηριστικά ως ειδήσεις. Είναι πιο συναρπαστικές ιστορίες ακόμα και από ένα ρεπορτάζ που αφορά ιστορίες επιτυχίες με τρίδυμα που πηγαίνουν και τα τρία και φοιτούν στο Κέμπριτζ. Οπότε δεν μας προκαλεί έκπληξη που αυτήν την εβδομάδα δύο εξώφυλλα περιοδικών απεικόνιζαν ιστορίες για διαταραχές πρόσληψης τροφής. Τη Δευτέρα και η Sun και η Daily Mail έβαλαν στο εξώφυλλό τους μια ιστορία για κάποια παιδιά που δέχονται θεραπεία για τέτοιες διαταραχές σύμφωνα με τις νέες στατιστικές, και τα ρεπορτάζ εστίαζαν περισσότερο στα παιδιά ηλικίας 5-9 ετών που αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα. Όλες οι εφημερίδες τέτοιου είδους κάλυψαν αυτό το θέμα φυσικά, γιατί είναι τρομερό γεγονός- αν και δεν νομίζω μια έρευνα για τη θεραπεία παιδιών με σχιζοφρένεια να προκαλούσε το ίδιο ενδιαφέρον. Βέβαια, η σχιζοφρένεια δεν μπορεί να γίνει ρεπορτάζ με φωτογραφία που να δείχνει ένα κοριτσάκι να σηκώνει τη φούστα της, όπως έκανε το ρεπορτάζ της εφημερίδας Sun.

Και οι δύο αυτές εφημερίδες φρόντισαν να κατηγορήσουν πολύ τις "φωτογραφίες των περιοδικών", όπως έγραψε η Sun, βγάζοντας τον εαυτό της και την εμμονή που έχει για τα γυναικεία σώματα από την εξίσωση. Η Daily Mail ανέφερε στον τίτλο "πολύ λεπτές διάσημες", διάσημες που καθημερινά η εφημερίδα αυτή επαινεί για το ότι έχασαν "τα κιλά της εγκυμοσύνης" και για παρόμοια κατορθώματα. Και σίγουρα εκείνοι που έστησαν το εξώφυλλο δεν πρόσεξαν ότι λίγο πιο κάτω από τον τίτλο άρθρου για ένα περιστατικό ανορεξίας υπήρχε ένα άλλο άρθρο που αναζητούσε ποια διασημότητα έχει "το καλύτερο σώμα για μπικίνι".

Την εβδομάδα πριν εμφανιστούν αυτές οι ιστορίες, είχε γραφτεί ότι η εταιρεία L'Oréal αναγκάστηκε να ρετουσάρει με αερογράφο τις Christy Turlington και Julia Roberts στις διαφημίσεις της. Αυτό έκανε έναν δημοσιογράφο σε εκείνη την εφημερίδα να ισχυριστεί ότι "η ανορεξία και η καταναγκαστική υπερφαγία είναι μια απάντηση" σε αυτήν την ψεύτικη εξιδανίκευση των γυναικών.

Όλοι γνωρίζουν ότι τα ΜΜΕ επικρίνουν τα σώματα των γυναικών με έναν διεστραμμένο τρόπο- ακόμα και τα ίδια τα περιοδικά που το κάνουν το γνωρίζουν αυτό. Αυτό όμως που δεν είναι ξεκάθαρο είναι το πώς αυτή η επικριτική στάση οδηγεί σε σοβαρές διαταραχές πρόσληψης της τροφής. Και αυτό πιστεύω, σε αντίθεση με τους δημοσιογράφους εκείνων των μέσων, ότι είναι λιγότερο ξεκάθαρο.

Πέρασα περίπου τρία χρόνια σε ψυχιατρικά νοσοκομεία αναρρώοντας από σοβαρή νευρική ανορεξία. Αν και δεν ήμουν πέντε χρονών, ήμουν πάντως αρκετά μικρή ώστε να είμαι η μικρότερη σε ηλικία στο θάλαμό μου.

Σε αντίθεση με άλλους αρθρογράφους, δε νιώθω την υποχρέωση να μιλήσω για τις προσωπικές μου εμπειρίες με το επάγγελμα της ψυχικής υγείας σε κάθε άρθρο που γράφω, ούτε να μετατρέψω κάθε ρεπορτάζ σε μια ευκαιρία να μιλήσω για τις εμπειρίες μου. Στην πραγματικότητα προσπαθώ να μιλάω για τις εμπειρίες μου, κυρίως γιατί ελπίζω ότι έχω να προσφέρω κάτι καλύτερο από τη δική μου ιστορία. Αφού δούλεψα τόσο σκληρά να αναρρώσω, προτιμώ να μην περάσω την υπόλοιπη ζωή μου έτσι ώστε να με βλέπουν όλοι μέσα από το πρίσμα του παρελθόντος μου, με την ταμπέλα της "πρώην ανορεξικής". Το να μιλάει κανείς για τον εαυτό του σε μια εφημερίδα είναι για μένα κάτι σαν το να μιλάς δυνατά στο σινεμά: δεν είσαι εσύ αυτός τον οποίο ήρθε το κοινό να παρακολουθήσει.

Ωστόσο, οι ανοησίες που έχουν αραδιάσει τα ΜΜΕ για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι πολύ χαζές, ακόμα και με τις χαμηλότερες προδιαγραφές και απαιτήσεις για την κάλυψη της ασθένειας. Και ενώ ποτέ δε θα ισχυριζόμουν ότι η προσωπική μου εμπειρία με έχει κάνει ειδική στο θέμα, ίσως μου δίνει μια διαφορετική οπτική γωνία από ό,τι έχει ένας τεμπέλης δημοσιογράφος που αραδιάζει κλισέ υπό την πίεση μιας προθεσμίας ή ένας δημοσιογράφος που έχει μια στήλη σε ένα περιοδικό και αναζητά έναν εύκολο τρόπο να αυξήσει την αναγνωσιμότητά του.

Όπως είπα και πριν, ήμουν πολύ μικρή όταν μπήκα στο νοσοκομείο για πρώτη φορά. Υπερβολικά μικρή για περιοδικά μόδας, κουτσομπολίστικες εφημερίδες και περιοδικά που να μιλάνε για πολύ λεπτές διάσημες. Στο κάτω κάτω, οι διαταραχές πρόσληψης τροφής υπήρχαν για εκατοντάδες χρόνια, πολύ πριν την εμφάνιση της Kate Moss. Αλλά αυτό δεν το λέω για να δώσω άφεση αμαρτιών στα περιοδικά και γενικότερα τα ΜΜΕ, γιατί αυτά έκαναν την τελική μου ανάρρωση πιο δύσκολη τελικά. Ούτε είναι χρήσιμο να μη δώσουμε σημασία, όπως κάνει η βιομηχανία της μόδας, που υποστηρίζει ότι η παχυσαρκία είναι πιο επείγον πρόβλημα (ισχυρισμός που είναι τόσο ηλίθιος όσο το να πούμε ότι δεν πρέπει να μιλάμε για τα προβλήματα γονιμότητας, γιατί υπάρχει πρόβλημα με την εγκυμοσύνη στην εφηβεία).

Η εμμονή με το φαγητό και το βάρος που έχουν τα ΜΜΕ αντικατόπτριζε και (στο τότε άρρωστο μυαλό μου) νομιμοποιούσε τη δική μου εμμονή.Γιατί να βάλω βάρος, αφού οι ηθοποιοί εκεί έξω είναι κι αυτές τόσο αδύνατες και μάλιστα το επιδεικνύουν με καμάρι και τις επαινούν γι'αυτό;

Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής δεν προέρχονται από μια επιθυμία να γίνεις αδύνατος: είναι μια έκφραση δυστυχίας, μέσα από το φαγητό. Αν κάποιος υποσυνείδητα αναζητά έναν τρόπο να δώσει υπόσταση σε αυτή τη δυστυχία του, το πώς το γυναικείο σώμα ταυτίζεται με την ανθρώπινη αξία μέσα στα ΜΜΕ δίνει μια τέλεια λύση. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι το πρόβλημα συμβαίνει στις νεαρές γυναίκες που βλέπουν πολλές διαφημίσεις μόδας. Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι τα ΜΜΕ ευθύνονται για την ασθένεια που είχαν ή έχουν υποτιμούν τον εαυτό τους. Είναι σαν να ισχυρίζεται κανείς ότι η διαφήμιση μιας μπίρας τους έκανε αλκοολικούς. Το πρόβλημά σου φίλε μου είναι μεγαλύτερο.

Τα ΜΜΕ δεν είναι ούτε η αιτία για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής, ούτε όμως είναι άσχετα με αυτές. Μερικές φορές δυστυχώς η ζωή είναι πολύ περίπλοκη, για να χωρέσει σε έναν "πιασάρικο" τίτλο εφημερίδας ή περιοδικού.

Αναπαραστάσεις του γυναικείου σώματος στη διαφήμιση

2011-11-12T18:45:00.001+02:00

Επειδή έλαβα πολλά θετικά μηνύματα από αναγνώστες του μπλογκ σχετικά με συγκεκριμένα ποστ για την πίεση για την εξωτερική εμφάνιση που δέχονται οι γυναίκες, παραθέτω δύο βίντεο. Ως ειδικός έχω κατανοήσει από καιρό έναν από τους βασικούς λόγους που συνεισφέρουν στην διαμόρφωση της αρνητικής αυτοεικόνας, ιδίως των γυναικών: την πίεση από τα πρότυπα που προβάλλονται από τα ΜΜΕ. Ωστόσο, αυτή η φράση ("πρότυπα των ΜΜΕ") χρησιμοποιείται περισσότερο ως κλισέ και όχι με πιο συγκεκριμένα στοιχεία και αποδείξεις. Χρειαζόμαστε περισσότερη επίγνωση της κατάστασης. Περισσότερη κριτική της κατάστασης, περισσότερη ενημέρωση.

Ακόμα και οι ειδικοί, που μπορούμε να αποκρυπτογραφήσουμε εν μέρει τα μηνύματα αυτά και να κατανοήσουμε τους κινδύνους για την αυτοεικόνα και το ρόλο τους απέναντι στην ανάπτυξη διαταραχών πρόσληψης τροφής και στα προβλήματα αυτοπεποίθησης, εκπλησσόμαστε και συγκλονιζόμαστε από την εκμετάλλευση των βασικών αρχών της ψυχολογίας (συνδυασμούς ερεθισμάτων, μηνύματα με ενισχυτική αξία σε ανθυγιεινές συμπεριφορές, συστηματική απευαισθητοποίηση σε μη ρεαλιστικές εικόνες, δημιουργία ιδανικών προς ταύτιση, μάθηση μέσω μίμησης κτλ.) για εμπορικούς σκοπούς. Μια εκμετάλλευση που επιδεινώνει βασικά ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προβάλλει πρότυπα που ενδυναμώνουν την ανθρώπινη ανασφάλεια, που ωθούν την αντικειμενοποίηση της ανθρώπινης ύπαρξης, μέχρι και που ενισχύουν τη χρήση βίας.

Στο επόμενό μου βιβλίο θα παραθέτω αρκετά στοιχεία σε ευανάγνωστη μορφή, σχετικά με τις εικόνες που δεχόμαστε, τα μηνύματα που κρύβονται από πίσω τους και την αντίθεσή τους με την πραγματικότητα της ζωής. Ως τότε, μπορείτε να δείτε πολλά πολλά παραδείγματα από την πραγματικά εξαιρετική δουλειά της Jean Kilbourne (κάντε κλικ στο όνομα για περισσότερες πληροφορίες) σχετικά με την αναπαράσταση της γυναίκας στο χώρο της διαφήμισης. Και υπόσχομαι για το μέλλον να συνεισφέρω στην ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την πίεση για την τέλεια εξωτερική εμφάνιση που προωθείται και μέσα από τα ελληνικά ΜΜΕ. Ως τότε ας απολαύσουμε την Kilbourne:

και το δεύτερο μέρος:

Πώς τόλμησες, Britney;

2011-10-30T11:55:00.000+02:00

Θα ήθελα να στρέψουμε για άλλη μια φορά την προσοχή μας στα ΜΜΕ. Δε θα σας παραθέσω σήμερα ένα επιστημονικό άρθρο. Θα σας προσκαλέσω όμως να δούμε ένα συνηθισμένο παράδειγμα από τον τύπο αυτών των ημερών σχετικά με τα πρότυπα ομορφιάς και τον τρόπο με τον οποίο αυτά μας επιβάλλονται. Άλλοτε τα πρότυπα επιβάλλονται με τρόπο πολύ διακριτικό, έως ύπουλο, στοχεύοντας στη συστηματική απευαισθητοποίησή μας (συμπεριφοριστική τεχνική που προβάλει ένα ερέθισμα στο άτομο, μέχρι το μήνυμα να αποφορτιστεί και να γίνει ουδέτερο), κάτι το οποίο συνήθως γίνεται όχι και τόσο συνειδητά (αν και οι περισσότεροι θα πούνε "εμένα δε με επηρεάζουν οι διαφημίσεις, δεν τις δίνω σημασία", σήμερα ξέρουμε ότι η επίδραση γίνεται χωρίς να το καταλαβαίνουμε).

Διαβάστε τον τίτλο ενός άρθρου από τη στήλη "showbiz" ενός ιστότοπου:

Britney Spears σε προκλητική εμφάνιση με παραπανίσια κιλά

Δεν πρόκειται να αντιγράψω το άρθρο- αρκεί να μείνουμε στον τίτλο. Τα κιλά της ποπ τραγουδίστριας χαρακτηρίζονται ως παραπανίσια, κι αυτό χαρακτηρίζεται ως προκλητικό. Αν θέλετε τη γνώμη μου, το προκλητικό είναι ότι η τραγουδίστρια αυτή φοράει κακόγουστα ρούχα που προβάλλουν μια φτηνή σεξουαλικότητα που αντικειμενοποιούν το γυναικείο σώμα και αποπροσανατολίζουν από τον πρωταρχικό σκοπό μιας τραγουδίστριας, που είναι να διασκεδάσει το κοινό με τα φωνητικά της προσόντα και προσφέροντας παράλληλα (και προαιρετικά) θέαμα με το χορό και τριτευόντως με την εξωτερική της εμφάνιση. Το άρθρο όμως στοχεύει στο ότι οι κοιλιακοί της δεν είναι γυμνασμένοι και στο ότι έχει περισσότερα κιλά από όσα θα "έπρεπε".

Μπορεί και εσείς βλέποντας τέτοιες φωτογραφίες να σκεφτήκατε "πώς έγινε έτσι" ή άλλες επικριτικές σκέψεις. Είναι λογικό, αφού έτσι μάθαμε. Μάθαμε από μικρή ηλικία μέσω της έκθεσής μας σε εκατομμύρια ερεθίσματα να αποδεχόμαστε μια συγκεκριμένη εικόνα για τα άτομα αυτά και μάθαμε να κρίνουμε αρνητικά οτιδήποτε ξεφεύγει από την αυστηρή αυτή εικόνα. Και, όταν θέλουμε να νιώσουμε καλύτερα με τον εαυτό μας, να ρίχνουμε και κανένα κοροϊδευτικό σχόλιο.

Ναι, οι διαστάσεις στις συγκεκριμένες φωτογραφίες ξεφεύγουν από τις εικόνες που το αδηφάγο κοινό (ή μήπως οι βιομηχανίες που στοχεύουν σε αυτό το κοινό;) απαιτεί με άκρα αυστηρότητα από τα "είδωλά" του. Τα πρόσωπα που βρίσκονται στις βιομηχανίες του θεάματος (κινηματογράφος, μόδα, τηλεόραση, τραγούδι κτλ.) "πρέπει" να είναι τέλεια. Και όταν ξεφεύγουν από αυτήν την τελειότητα, τότε τα ΜΜΕ τρίβουν τα χέρια τους με ευχαρίστηση απέναντι στο ολίσθημα αυτό. Και αυτό ενισχύει ακόμα περισσότερο την έννοια της τελειότητας, της έλλειψης ψεγαδιών (με συγκεκριμένους πολιτισμικούς ορισμούς αυτών). "Οι διασημότητες πρέπει να είναι τέλειες- μπορείτε κι εσείς να γίνετε τέλειοι, αγοράζοντας τα προϊόντα που οι διασημότητες χρησιμοποιούν."

Τι μπορούμε να κάνουμε γι'αυτό; Μπορούμε να μάθουμε να αποκωδικοποιούμε τα μηνύματα αυτά που δεχόμαστε. Μπορούμε να μάθουμε να φιλτράρουμε τα ερεθίσματα και να καταλάβουμε ότι δεχόμαστε πιέσεις για να συμμορφωθούμε σε αφύσικα πρότυπα. Μπορούμε να αποδεχτούμε τη ρεαλιστική και υποκειμενική ομορφιά. Μπορούμε να μάθουμε να βλέπουμε ότι η υπερβολική κριτική του εαυτού και των άλλων -εκτός από καταναλωτική παγίδα- είναι μια πανοπλία που κρύβει ανασφάλειες.

"Διάλεξε: φάλαινα ή γοργόνα;"

2011-10-30T10:51:00.002+02:00

Σε αυτό το ποστ μεταφράζω και σχολιάζω μια ιστορία που διάβασα τυχαία σε μια ιστοσελίδα.

Μια γυναίκα περπατά πηγαίνοντας στο γυμναστήριό της και βλέπει σε μια αφίσα τη φωτογραφία μιας πολύ αδύνατης γυναίκας με τη λεζάντα "τι θέλεις να είσαι αυτό το καλοκαίρι, γοργόνα ή φάλαινα;"

Και η γυναίκα απάντησε:

"Αγαπητέ κόσμε, οι φάλαινες πάντα έχουν γύρω τους φίλους (δελφίνια, φώκιες, περίεργους ανθρώπους), είναι σεξουαλικά ενεργές και μεγαλώνουν τα παιδιά τους με πολλή τρυφερότητα. Διασκεδάζουν σαν τρελές με τα δελφίνια και τρώνε πολλές γαρίδες. Κολυμπάνε όλη τη μέρα και ταξιδεύουν σε φανταστικά μέρη όπως στην Παταγονία ή τους κοραλλώδεις υφάλους της Πολυνησίας. Τραγουδάνε εξαιρετικά καλά και μάλιστα μερικές φορές οι άνθρωποι βάζουν τις φωνές τους σε cd. Είναι εντυπωσιακά πλάσματα που όλοι αγαπάνε, υπερασπίζονται και θαυμάζουν.

Οι γοργόνες δεν υπάρχουν. Αλλά και αν υπήρχαν, θα έτρεχαν όλες σε ψυχολόγους γιατί θα είχαν προβλήματα διπλής προσωπικότητας: είμαι γυναίκα ή ψάρι; Δε θα μπορούσαν να κάνουν σεξ, ούτε να γεννήσουν παιδιά. Ναι θα ήταν κούκλες, αλλά μόνες και στενοχωρημέες. Στο κάτω κάτω, ποιος θέλει μια γυναίκα που μυρίζει σαν ψάρι; Αν ήταν να διαλέξω λοιπόν, θα προτιμούσα να είμαι φάλαινα".

Φάλαινα ή γοργόνα. Γιατί πρέπει να ισχύει το ένα ή το άλλο; Το να υπάρχει διπολισμός δεν είναι κάτι καινούριο για την ανθρώπινη σκέψη. Είναι πολύ πιο εύκολο για έναν άνθρωπο να κατανοήσει έννοιες που έχουν δύο πόλους (καλό/ κακό, όμορφο/άσχημο, λεπτό/χοντρό). Πρόκειται για γνωσιακά σχήματα τα οποία είναι πιο εύληπτα από το να προσπαθήσει να καταλάβει κάποιος την πολυπλοκότητα και την τεράστια ποικιλία του ανθρώπινου είδους. Είναι πιο εύκολο να πούμε ότι κάτι είναι καλό ή κακό, από το να προσπαθήσουμε να το εντάξουμε σε κάποια από τις εκατομμύρια ενδιάμεσες καταστάσεις. Για να χρησιμοποιήσω και έναν δημοφιλή συμβολισμό, είναι πιο εύκολο να πούμε ότι κάτι είναι ή μαύρο ή άσπρο, από το να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε σε ποια από τις τόσο πολλές και δυσδιάκριτες αποχρώσεις του γκρι ανήκει.

Για να δούμε λίγο την ιστορία. Σίγουρα η παχυσαρκία δεν είναι καλύτερη επιλογή από το να είναι κανείς αδύνατος. Ωστόσο, όταν το ιδανικό σώμα προβάλλεται ως υπερβολικά και αφύσικα αδύνατο, προσβάλλοντας μάλιστα βάναυσα (αν και τα συγκεκριμένα ζώα είναι συμπαθή σε όλους, ο χαρακτηρισμός "φάλαινα" δε χρησιμοποιείται ποτέ κολακευτικά) οτιδήποτε ξεφεύγει από ένα αυστηρό πρότυπο, αυτό έχουμε διαπιστώσει πια ότι είναι επικίνδυνο. Δημιουργεί αντιδραστικές απαντήσεις που υπερασπίζονται το άλλο άκρο, τον άλλο πόλο.

Η γοργόνα σίγουρα δεν είναι άνθρωπος. Η γοργόνα είναι ένα μυθικό πλάσμα που υπάρχει μόνο στη φαντασία, κάτι άπιαστο και αδύνατο (!) να υπάρξει. Και δεν πρόκειται ποτέ να γίνουμε έτσι, εκτός αν μας φωτογραφίσουν και επεξεργαστούν τη φωτογραφία μας με τα γνωστά προγράμματα. Όπως γίνεται με τις εικόνες τελειότητας που μας βομβαρδίζουν τη συνειδητή και υποσυνείδητη σκέψη καθημερινά τα εξώφυλλα, η τηλεόραση, οι αφίσες, οι διαφημίσεις. Ψεύτικες εικόνες, αφύσικες, άπιαστες. Μυθική τελειότητα.

Ούτε η φάλαινα είναι όμως άνθρωπος. Η παχυσαρκία είναι μια επικίνδυνη νοσηρή κατάσταση του σώματος που θα οδηγήσει σε πολλά προβλήματα υγείας. Και τις περισσότερες φορές αποτελεί το αποτέλεσμα ανθυγιεινών πρακτικών διατροφής και έλλειψης άσκησης, που υποδηλώνουν συναισθηματικές δυσκολίες.

Στην παραπάνω ιστορία θα υποθέσω ότι η φάλαινα επιλέγεται συμβολικά, για να απενοχοποιήσει τις ατέλειες, όχι για να νομιμοποιήσει την παχυσαρκία, όπως γίνεται σε κάποιες περιπτώσεις.

Γιατί λοιπόν θα πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα σε δύο απίθανα πρότυπα; Γιατί θα πρέπει να εξαναγκάσουμε το σώμα μας να στραφεί καταναγκαστικά στη συμμόρφωση σε ακραία παραδείγματα, τη στιγμή που είναι από τη φύση του εφοδιασμένο να γνωρίζει τις πραγματικές του διατροφικές και κινητικές ανάγκες;

Μεταβολές του δείκτη νοημοσύνης στην εφηβεία

2011-10-25T09:07:00.002+03:00

Για τα αποτελέσματα μιας έρευνας που πρόσφατα δημοσιεύτηκαν μας πληροφορεί το ακόλουθο άρθρο του Βήματος που αντιγράφω (υπογραμμίσεις δικές μου), σχετικά με την εξέλιξη του δείκτη νοημοσύνης κατά την εφηβεία. Ως τώρα ο δείκτης νοημοσύνης χρησιμοποιούνταν ως ένα προγνωστικό μέσο και δε θεωρούνταν ότι χρειάζονται επαναληπτικές μετρήσεις, καθώς η γενική πεποίθηση ήταν ότι παραμένει σχετικά σταθερό:

Εχετε ένα παιδί που πηγαίνει καλά στο σχολείο; Ή μήπως το δικό σας παιδί δείχνει να δυσκολεύεται; Σε όποια κατηγορία γονέων και αν ανήκετε, σίγουρα θα σας ενδιαφέρουν τα πρόσφατα ευρήματα βρετανών επιστημόνων, σύμφωνα με τα οποία ο εφηβικός εγκέφαλος παρουσιάζει σκαμπανεβάσματα που μπορεί να εκπλήξουν (ευχάριστα ή δυσάρεστα). Οπως αναφέρουν σε άρθρο τους, το οποίο δημοσιεύθηκε την περασμένη Πέμπτη στη διαδικτυακή έκδοση της επιθεώρησης «Νature», οι αρχικές καλές επιδόσεις των εφήβων δεν εγγυώνται την ίδια εξέλιξη. Ομοίως, οι αρχικές κακές επιδόσεις δεν σημαίνουν πάντοτε ότι το παιδί δεν θα μπορέσει να βελτιωθεί. Το «ΒΗΜΑScience» μίλησε με τη δρα Σου Ράμσντεν του Κέντρου Νευροαπεικόνισης στο University College του Λονδίνου, η οποία πραγματοποίησε τη μελέτη, προκειμένου να μάθουμε περισσότερα γι΄ αυτό το θέμα που αφορά γονείς και εκπαιδευτικούς.

Πιθανότατα οι εκπαιδευτικοί με μακρόχρονη εμπειρία δεν βρίσκουν παράξενο το εύρημα των βρετανών επιστημόνων. Σίγουρα στη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους θα έχουν γνωρίσει μαθητές που ξεκίνησαν καλά αλλά στην πορεία οι επιδόσεις τους μειώθηκαν και άλλους που είχαν αντίστροφη πορεία. Ωστόσο, καλώς ή κακώς, οι περισσότεροι από μας έχουμε την τάση να θεωρούμε σταθερές τις διανοητικές ικανότητες των συνανθρώπων μας και οι εκπαιδευτικοί δεν αποτελούν εξαίρεση. Και πώς θα μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά άλλωστε; Ως σήμερα το ΙQ (intelligence quotient) θεωρείται κάτι που παραμένει σταθερό στη διάρκεια της ζωής (εκτός βεβαίως εγκεφαλικών τραυματισμών ή ασθενειών που επιδρούν στον εγκέφαλο). Φαίνεται όμως ότι η παραπάνω άποψη θα πρέπει να αναθεωρηθεί, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τον εφηβικό εγκέφαλο.

Η μελέτη

Το ΙQ 33 υγιών και νευρολογικά κανονικών εφήβων ηλικίας από 12 ως 16 ετών (μέση ηλικία 14,1 έτη) μέτρησαν οι βρετανοί επιστήμονες. Οι έφηβοι, 19 αγόρια και 14 κορίτσια, επελέγησαν έτσι ώστε να έχουν ένα ευρύ φάσμα ικανοτήτων, ενώ σύμφωνα με τη Σου Ράμσντεν «η μέτρηση του ΙQ έγινε με τη βοήθεια μιας σειράς δοκιμασιών αντίστοιχων με αυτές που χρησιμοποιούν οι κλινικοί ψυχολόγοι και που στοχεύουν να μετρήσουν τόσο τις λεκτικές όσο και τις μη λεκτικές διανοητικές ικανότητες.Κάθε παιδί εξετάστηκε ξεχωριστά και η διαδικασία διήρκεσε περί τις δύο ώρες.Ταυτόχρονα, ο εγκέφαλος των παιδιών “φωτογραφήθηκε” με τη βοήθεια σύγχρονων απεικονιστικών τεχνικών.Η αρχική μέτρηση πραγματοποιήθηκε το 2004 και ούτε τα παιδιά ούτε οι γονείς τους γνώριζαν ότι θα τα ξανακαλούσαμε για μετρήσεις τριάμισι- τέσσερα χρόνια μετά».

Οταν οι ερευνητές επανεξέτασαν τα παιδιά, τα οποία τώρα πια ήταν ηλικίας από 15 ως 20 ετών (μέση ηλικία 17,7 έτη), τα ευρήματά τους εξέπληξαν ακόμη και τους ίδιους. «Τα αποτελέσματα από τα τεστ ΙQ θεωρείται ότι παραμένουν σταθερά.Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιούνται από τα σχολεία για να καθοδηγήσουν τα παιδιά προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις όπου θα μπορούσαν να αναπτύξουν περισσότερο τις ιδιαίτερες κλίσεις τους.Αντιλαμβάνεστε ότι η πρώτη μας αντίδραση στα ευρήματα των δεύτερων μετρήσεων ήταν η επιφύλαξη. Μήπως κάποια παιδιά δεν ήταν αρκετά συγκεντρωμένα κατά τη διάρκεια των πρώτων ή των επόμενων τεστ;Μήπως κάτι δεν είχε γίνει σωστά;Ετσι αποφασίσαμε να δούμε αν τα νέα μας ευρήματα από τα τεστ ΙQ υποστηρίζονταν από τα ευρήματα της απεικόνισης των εγκεφάλων τους που είχαν ληφθεί τότε και τώρα».

Ανατομικές διαφορές

Καθώς η αύξηση ή η μείωση συγκεκριμένων ικανοτήτων των παιδιών επιβεβαιώθηκε από τις «φωτογραφίες» των εγκεφάλων τους, οι ερευνητές προχώρησαν τη μελέτη τους ένα βήμα παρακάτω. Υπέβαλαν τα παιδιά σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (functional Μagnetic Resonance Ιmaging, fΜRΙ). Πρόκειται για μια τεχνική απεικόνισης του εγκεφάλου η οποία αποκαλύπτει σε πραγματικό χρόνο τις περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται προκειμένου να επιτευχθεί μια λειτουργία, π.χ. να μιλήσουν ή να πατήσουν ένα κουμπί που αντιστοιχεί σε κάτι. Πράγματι, οι επιστήμονες μπόρεσαν να συνδέσουν τις παρατηρούμενες αλλαγές με συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου: η αύξηση στη λεκτική ευφυΐα συνδεόταν με ανάπτυξη της πυκνότητας των νευρώνων σε ένα τμήμα του αριστερού κινητικού φλοιούπεριοχή που ενεργοποιείται όταν μιλάμε. Η αύξηση στη μη λεκτική ευφυΐα σχετιζόταν με αύξηση της πυκνότητας στον πρόσθιο λοβό της παρεγκεφαλίδας- περιοχή που συνδέεται με τις κινήσεις των χεριών.

Ποιο είναι λοιπόν το μήνυμα των βρετανών ερευνητών προς τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς; «Νομίζω ότι τα αποτελέσματά μας δείχνουν ξεκάθαρα πως οι εκπαιδευτικοί που χρησιμοποιούν προγνωστικά μοντέλα για να βοηθήσουν τους μαθητές τους να ακολουθήσουν σταδιοδρομίες που ταιριάζουν στις ικανότητές τους θα πρέπει να γνωρίζουν ότι για κάποια παιδιά οι προβλέψεις τους θα είναι λανθασμένες. Συνολικά,γονείς και εκπαιδευτικοί θα πρέπει να θυμούνται ότι η πλαστικότητα του εφηβικού εγκεφάλου είναι ιδιαίτερα αυξημένη.Ετσι,δεν θα πρέπει να εφησυχάζουν με τους καλούς μαθητές, ούτε να θεωρούν ότι οι λιγότερο καλοί δεν έχουν περιθώρια βελτίωσης».

Σχέση έλλειψης ύπνου και παχυσαρκίας στην εφηβεία

2011-10-25T08:45:00.001+03:00

Αντιγράφω το άρθρο από την Καθημερινή που μας πληροφορεί για το πώς η έλλειψη ύπνου στους εφήβους λειτουργεί επιβαρυντικά για το βάρος τους:

Οι έφηβοι που κοιμούνται λιγότερο από οκτώ ώρες το βράδυ, έχουν αυξημένες πιθανότητες να πάρουν επιπλέον κιλά, σύμφωνα με μία νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Λάτα Καστούρι, του Κέντρου Ύπνου του Ιατρικού Κολλεγίου Μπέιλορ του Τέξας, που παρουσίασαν τα ευρήματά τους σε ιατρικό συνέδριο στις ΗΠΑ, ανέφεραν ότι η παχυσαρκία συνδέεται με την μικρή διάρκεια του ύπνου. Όσο λιγότερο κοιμούνται οι νέοι τη νύχτα, τόσο μεγαλύτερος είναι ο δείκτης σωματικής μάζας τους (δηλαδή η αναλογία του βάρους προς το ύψος τους).

«Ο ύπνος αποτελεί τροφή για τον εγκέφαλο. Όταν οι έφηβοι δεν κοιμούνται αρκετά, καταλήγουν να κοιμούνται μέσα στην τάξη του σχολείου, να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν, να νιώθουν αγχωμένοι, να αρρωσταίνουν πιο συχνά και να αδυνατούν να ανταποκριθούν στις γενικότερες υποχρεώσεις τους εξαιτίας της κόπωσής τους», δήλωσε η Καστούρι.

Πρόσθεσε ότι οι έφηβοι που κοιμούνται λιγότερο από ένα οκτάωρο το βράδυ, είναι επίσης πιθανότερο να καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες στη διατροφή τους σε σχέση με όσους κοιμούνται περισσότερο από οκτώ ώρες. Γι' αυτό τον λόγο κινδυνεύουν περισσότερο από παχυσαρκία και τα σχετικά προβλήματα υγείας, όπως υψηλή πίεση αίματος, καρδιοπάθεια και εγκεφαλικό.

Οι ερευνητές μελέτησαν 255 μαθητές γυμνασίου, 108 αγόρια και 147 κορίτσια, διαπιστώνοντας ότι ο μέσος όρος ύπνου και για τα δύο φύλα ήταν περίπου εξήμιση ώρες τις καθημερινές και εννιά ώρες και 15 λεπτά τα σαββατοκύριακα. Τα αγόρια που κοιμούνταν λιγότερο από επτά ώρες, είχαν μέσο δείκτη σωματικής μάζας κατά 3,8% υψηλότερο σε σχέση με όσα κοιμούνταν για περισσότερο από επτά ώρες. Αντίστοιχα, τα κορίτσια που κοιμούνταν λιγότερο από επτά ώρες, είχαν μέσο δείκτη σωματικής μάζας κατά 4,7% υψηλότερο σε σχέση με όσα κοιμούνταν πάνω από επτά ώρες.

Σε ό,τι αφορά τον βιολογικό μηχανισμό μέσω του οποίου ή στέρηση ύπνου οδηγεί σε αύξηση του βάρους, σύμφωνα με τους επιστήμονες, διαταράσσονται οι ορμόνες λεπτίνη και γκρελίνη, που φροντίζουν να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στο αίσθημα της πείνας και του χορτασμού. Η γκρελίνη ενεργοποιεί την όρεξη, ενώ αντίθετα η λεπτίνη στέλνει σήμα στον εγκέφαλο ότι ο οργανισμός χόρτασε και δεν έχει ανάγκη να φάει άλλο.

Όμως, όταν ένας έφηβος δεν κοιμάται αρκετά, πέφτει το επίπεδο της λεπτίνης του, με συνέπεια, παρόλο που έχει φάει, να μη νιώθει ότι χόρτασε πραγματικά και σύντομα να θέλει να ξαναφάει. Παράλληλα, η έλλειψη ύπνου αυξάνει το επίπεδο της γκρελίνης, με συνέπεια να ανοίγει κι άλλο η όρεξη, με τελικό αποτέλεσμα ο έφηβος ή η έφηβη να τρώει παραπάνω και να παχαίνει.

Επιπλέον, σύμφωνα με τους ερευνητές, όταν ένας έφηβος δεν κοιμάται αρκετά κατά την εφηβεία, αποκτά μια κακή συνήθεια που συνεχίζεται και τα επόμενα χρόνια, με αρνητικές συνέπειες μακροπρόθεσμα για την υγεία του. Οι επιστήμονες τόνισαν ότι ο ύπνος βοηθάει στην ανάπτυξη παιδιών και εφήβων, ενώ ενισχύει το ανοσοποιητικό και το νευρικό σύστημά τους.

Γι' αυτό, οι ερευνητές συστήνουν στους γονείς να εκπαιδεύουν κατάλληλα τα παιδιά τους σχετικά με την αναγκαιότητα του επαρκούς ύπνου από νωρίς στη ζωή τους. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά πρέπει να έχουν μια συγκεκριμένη ώρα που πηγαίνουν για ύπνο, να κλείνουν έγκαιρα τον υπολογιστή τους και όποια άλλη ηλεκτρονική συσκευή χρησιμοποιούν και επίσης να αποφεύγουν να πίνουν καφεϊνη και να ασκούνται σωματικά πριν πέσουν στο κρεβάτι.

Έλεγχος τροφικών παρορμήσεων στον εγκέφαλο λεπτών και παχύσαρκων

2011-10-15T09:29:00.001+03:00

Το άρθρο που ακολουθεί μας πληροφορεί για πρόσφατα ευρήματα σχετικά με τον έλεγχο της "λιγούρας", δηλαδή της τάσης να υποκύψει κανείς σε τροφές που έχουν μεγάλη θερμιδική αξία και είναι ανθυγιεινές για τον οργανσμό. Φαίνεται ότι στους παχύσαρκους δε δραστηριοποιείται καλά η περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται με τον έλεγχο των παρορμήσεων. Μένει:
α) να γίνουν κι άλλες μελέτες για να εξακριβωθεί αυτό,
β) να διαπιστώσουμε αν πρόκειται για κάτι που συμβαίνει από τη φύση ή ως αποτέλεσμα της παχυσαρκίας (ότι δηλαδή εξασθενεί στην πορεία),
γ) να διαπιστωθεί αν είναι κάτι που μπορεί να μεταβληθεί μέσα από εξάσκηση και μάθηση, ώστε να ενδυναμωθεί το κέντρο αυτό του εγκεφάλου.
Ας δούμε το άρθρο λοιπόν:

Οι αδύνατοι άνθρωποι έχουν γενικά καλύτερες εγκεφαλικές άμυνες, που τους επιτρέπουν να αντιστέκονται πιο αποτελεσματικά στους πειρασμούς, να φάνε παχυντικές τροφές με πολλές θερμίδες, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, που συμπέρανε ότι όσοι τρώνε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, μένοντας αδύνατοι, έχουν γενικά μεγαλύτερο αυτό-έλεγχο στην πείνα τους. Σύμφωνα με την έρευνα, το μυστικό για να μείνει κανείς αδύνατος, είναι να μην μειώνεται το επίπεδο γλυκόζης (σακχάρου) στον εγκέφαλό του, γιατί αλλιώς πέφτει θύμα των πειρασμών του.

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Γιέηλ, με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Σέργουιν και την καθηγήτρια ψυχιατρικής και νευροβιολογίας Ρατζίτα Σίνχα, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο ιατρικό περιοδικό «Journal of Clinical Investigation», σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, μελέτησαν τον εγκέφαλο 14 υγιών ανθρώπων (εννέα λεπτών και πέντε παχουλών), δύο ώρες μετά το φαγητό. Οι εθελοντές κλήθηκαν να δουν φωτογραφίες τροφών με πολλές θερμίδες και την ίδια ώρα ο έλεγχος του εγκεφάλου τους (με λειτουργική μαγνητική απεικόνιση fMRI) αποκάλυπτε ότι στους μεν αδύνατους ενεργοποιείτο η περιοχή που συνδέεται με τον έλεγχο των παρορμήσεων, ενώ αντίθετα στους παχουλούς δεν υπήρχε ανάλογη δραστηριότητα στην ίδια περιοχή.Οι ερευνητές μετέβαλαν το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα των εθελοντών, ώστε το σάκχαρο να είναι φυσιολογικό ή χαμηλό. Αυτό που βρήκαν, είναι ότι όταν τα αποθέματα γλυκόζης στο αίμα πέφτουν, οι άνθρωποι αρχίζουν να χάνουν την ικανότητά τους να ελέγχουν την λαχτάρα τους για φαγητό. Η έλλειψη γλυκόζης (σακχάρου), εξασθενεί τις άμυνες του ανθρώπου ιδιαίτερα απέναντι στα παχυντικά φαγητά με τις πολλές θερμίδες. Οι παχουλοί είναι κατ' εξοχήν ευάλωτοι, καθώς και η παραμικρή μείωση του σακχάρου στο αίμα τους, τους δημιουργεί μια ισχυρή λαχτάρα για υδατάνθρακες. Αν μεν πρόκειται για «καλούς» υδατάνθρακες (φρούτα και λαχανικά, καφέ ρύζι, ψωμί ολικής αλέσεως κ.α.), τότε δεν υπάρχει πρόβλημα, αντίθετα αν πρόκειται για «κακούς» υδατάνθρακες (άσπρο ψωμί, αναψυκτικά, γλυκά, σνακ κ.α.), τότε αυξάνεται το πάχος.

Όταν το σάκχαρο ήταν χαμηλό, ενεργοποιούνται ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ανταμοιβή, γεγονός ενδεικτικό για την επιθυμία του ατόμου να φάει. Παράλληλα ο προμετωπιαίος φλοιός, που συνήθως ασκεί κατασταλτικό έλεγχο στην επιθυμία για φαγητό, είναι σε μειονεκτική θέση και αδυνατεί να «φρενάρει» τη λιγούρα, πράγμα που συμβαίνει πρωτίστως στους παχύσαρκους.

Όταν, αντίθετα, το σάκχαρο είναι φυσιολογικό, τότε οι λεπτοί άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό και έτσι μπορούν να ασκήσουν μεγαλύτερο αυτό-έλεγχο στην πείνα τους, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν επίσης μειωμένη δραστηριότητα στην περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με την προσμονή της ανταμοιβής (μέσω της απόλαυσης του φαγητού).

«Νομίζω ότι υπάρχουν βασικά βιολογικές αιτίες που οι άνθρωποι δεν μπορούν να ελέγξουν την επιθυμία τους για φαγητό», δήλωσε ο Σέργουιν. «Υπάρχει ένα κέντρο ελέγχου, μια ανώτερη λειτουργία που ελέγχει τα κέντρα της ανταμοιβής. Αυτό το κέντρο ελέγχου υστερεί στους ανθρώπους με παχυσαρκία. Δεν ενεργοποιούν αυτό το σύστημα (αυτό-ελέγχου) και αυτό πιθανώς συμβάλλει στην παχυσαρκία τους».

Όπως είπε, θα χρειαστούν και άλλες μελέτες με μεγαλύτερο δείγμα εθελοντών για να επιβεβαιωθεί ότι οι παχύσαρκοι είναι λιγότερο ικανοί να απενεργοποιήσουν τα μέρη του εγκεφάλου τους που τους ωθούν στην επιθυμία για φαγητό.

Ο αλτρουιστικός εθελοντισμός ωφέλιμος

2011-10-15T09:16:00.002+03:00

Αντιγράφω ένα άρθρο από την Καθημερινή που μας πληροφορεί για μια θετική συσχέτιση που βρέθηκε ανάμεσα στο όριο ζωής και τον αλτρουιστικό εθελοντισμό, σε αντίθεση με τον ιδιοτελή! Η διάθεση για ανιδιοτελή προσφορά ίσως να σημαίνει και άλλα πράγματα, όπως καλύτερη διαχείριση του άγχους της ζωής, ή ότι καλύτερη στάση φροντίδα για τους άλλους συνδέεται και με καλύτερη φροντίδα προς τον εαυτό.

Οι άνθρωποι που γίνονται εθελοντές σε διάφορες δραστηριότητες και το κάνουν καθαρά για αλτρουϊστικούς λόγους, προκειμένου να βοηθήσουν τους συνανθρώπους τους, ζουν περισσότερο από όσους δεν κάνουν εθελοντισμό, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Όσοι γίνονται μεν εθελοντές, αλλά τα κίνητρά τους είναι πιο εγωκεντρικά, δηλαδή το κάνουν για να νιώσουν καλύτερα κυρίως οι ίδιοι, δεν έχουν καμία ωφέλεια από άποψη προσδόκιμου ζωής.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την Σάρα Κόνραθ του πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό ψυχικής υγείας «Health Psychology» του Αμερικανικού Ψυχολογικού Συλλόγου, μελέτησαν ένα τυχαίο δείγμα περίπου 10.300 ανδρών και γυναικών. Οι επιστήμονες κατέταξαν τα άτομα ανάλογα με το πόσο είχαν προσφερθεί για εθελοντές κατά την τελευταία δεκαετία και, έπειτα, συσχέτισαν τη διάθεση και τα κίνητρα για εθελοντισμό με την σωματική υγεία των ανθρώπων και με τον χρόνο του θανάτου τους.

Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν υπάρξει για περισσότερο χρονικό διάστημα εθελοντές και μάλιστα με καθαρά αλτρουιστικά κίνητρα, εμφάνισαν συνολικά ως ομάδα μικρότερο ποσοστό θνησιμότητας σε σχέση με όσους δεν είχαν υιοθετήσει τον εθελοντισμό στη ζωή τους. Το 4,3% των 2.384 μη εθελοντών είχαν πεθάνει μετά από μια τετραετία έναντι μόλις 1,6% των αλτρουιστών εθελοντών. Όμως όσοι είχαν δηλώσει ότι είχαν δραστηριοποιηθεί μεν εθελοντικά, αλλά παραδέχτηκαν ότι το έκαναν κυρίως για την προσωπική τους ευχαρίστηση και όχι για να βοηθήσουν άλλους, αυτοί εμφάνισαν ίδιο σχεδόν ποσοστό θνησιμότητας (4%) με τους μη εθελοντές. Οι «εγωκεντρικοί» εθελοντές είχαν δηλώσει ότι κάνουν εθελοντισμό επειδή «τους βοηθάει να δραπετεύσουν από τα δικά τους προβλήματα» ή επειδή «τους κάνει να νιώθουν καλύτερα για τον ίδιο τους τον εαυτό». Αντίθετα, οι αλτρουιστές δήλωσαν πρωτίστως ότι γίνονται εθελοντές «επειδή είναι σημαντικό να βοηθάμε τους άλλους». Προηγούμενες έρευνες εξάλλου έχουν δείξει ότι οι αλτρουιστές εθελοντές, ιδίως οι άνδρες, έχουν και άλλα «τυχερά», όπως ότι ανεβαίνουν στα μάτια των γυναικών και αυξάνει η ελκυστικότητά τους.

Στερεότυπη εικόνα γυναικείας ομορφιάς

2011-10-10T12:19:00.000+03:00

Παρατηρήστε την φωτογραφία αυτή. Βλέπετε μια καλλιτεχνική φωτογραφία μιας νεαρής γυναίκας που εκθειάζει τη γυναικεία ομορφιά, με σεβασμό (δε φαίνεται γυμνό) και ευαισθησία (η κοπέλα ίσως σκέφτεται, πάντως δεν ποζάρει με ψεύτικη χαρά). Ταυτόχρονα όμως βλέπετε ένα απρόσωπο και πολύ αδύνατο σώμα, σε στάση υποταγής, χωρίς έκφραση (χωρίς πρόσωπο μάλιστα), θλιμμένη πόζα (σκυμμένο κεφάλι), ίσως πεινασμένη, λευκή, με επιδερμίδα χωρίς ελιές, ραγάδες και άλλα ψεγάδια, με ανοιχτά πόδια.

Ας μελετήσουμε λοιπόν το θέμα της αναπαράστασης των γυναικών γύρω μας. Μπορείτε να δείτε ένα καταπληκτικό βίντεο που φτιάχτηκε για την καμπάνια γνωστής εταιρείας καλλυντικών που επιχειρεί να προβάλλει ένα υγιές πρότυπο για την αυτοεκτίμηση της γυναίκας.

Το εξαιρετικά σημαντικό μήνυμα το οποίο έχει η εν λόγω διαφήμιση είναι: "μιλήστε στην κόρη σας πριν της μιλήσει η βιομηχανία της ομορφιάς".

Είναι αλήθεια ότι έχουμε υποστεί συστηματική απευαισθητοποίηση σε εικόνες που παρουσιάζουν τα ιδανικά της ομορφιάς, ιδίως για το γυναικείο φύλο (χωρίς να αποκλείεται ωστόσο το αντρικό φύλο, απλώς είναι φορτωμένο με διαφορετικά μηνύματα).

Στις δυτικές κοινωνίες δεχόμαστε εκατοντάδες έως χιλιάδες μηνύματα καθημερινά, χωρίς όμως να το καταλαβαίνουμε, καθώς γίνονται αντιληπτά όχι με συνειδητό τρόπο. Τα μηνύματα αυτά είναι πολλά. Αν μάθουμε να τα αντιλαμβανόμαστε συνειδητά και με τρόπο κριτικό, τότε μπορούμε να κατανοήσουμε πόσο ακραία είναι. Παραθέτω μια λίστα με μηνύματα και τις επιπτώσεις τους. [Δοκιμάστε να δείτε μια εικόνα πέρα από το αρχικό προϊόν (όταν πρόκειται για τηλεοπτικές διαφημίσεις, βοηθάει να μηδενίσουμε τον ήχο, για να δούμε ακόμα πιο καθαρά το μήνυμα)].

-είναι ντροπή να τρώνε οι γυναίκες

-οι γυναίκες πρέπει να είναι σεξουαλικές, και μάλιστα από πολύ μικρή ηλικία

-η σεξουαλικοποίηση των παιδιών συνοδεύεται από μια άρνηση για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, πράγμα που οδηγεί σε αύξηση της εγκυμοσύνης και των σεξουαλικά μεταδιδόμενων ασθενειών σε μικρές ηλικίες

-ταυτόχρονα, οι γυναίκες πρέπει να είναι σεξουαλικές αλλά ταυτόχρονα αγνές και αθώες

-ως επιθυμητό αποτέλεσμα τίθεται η συρρίκνωση του σώματος

-το σώμα παρουσιάζεται ως αντικείμενο και μάλιστα προς κατάκτηση και υποταγή. Κάτι που δεν είναι υποκείμενο, αλλά αντικείμενο, μπορεί να γίνει δέκτης βίας πιο εύκολα και απενοχοποιημένα

-το σώμα πρέπει να είναι όσο πιο αδύνατο γίνεται, με όσο πιο μεγάλο στήθος γίνεται

-η απεικόνιση της γυναικείας ομοφυλοφιλίας γίνεται με τρόπο σεξουαλικό και μάλιστα πορνογραφικό

-οι γυναίκες πρέπει να μισούν το σώμα τους και διαρκώς να επιθυμούν κάτι διαφορετικό

-ταυτόχρονα όμως, το φαγητό απεικονίζεται με τρόπο ηδονικό έως ερωτικό υποκατάστατο

-τα πρότυπα ομορφιάς προωθούν συγκεκριμένο σωματότυπο (ύψος, διαστάσεις, επιδερμίδα, απουσία τριχοφυίας) αλλά και φυλετικά χαρακτηριστικά (οι μαύρες γυναίκες απεικονίζονται με ιδιαίτερα ανοιχτό χρώμα και καυκάσια χαρακτηριστικά- π.χ. λεπτές μύτες)

-η σμίκρυνση των γυναικών συχνά συνδέεται με την αποσιώπησή τους

-η αποθέωση της αντρικής δύναμης έως επιθετικότητας απαγορεύει αλλά και γελοιοποιεί οτιδήποτε θηλυκό.

Τα κακά νέα είναι ότι στο 2011 η βιομηχανία της μόδας, της ομορφιάς αλλά και γενικότερα του μάρκετινγκ συνεισφέρουν ολοένα και πιο επιθετικά και με θράσος σε σοβαρότατα κοινωνικά προβλήματα (καταπίεση γυναικών, καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παιδοφιλία κτλ.) και στην αύξηση προβλημάτων ψυχικής υγείας (κατάθλιψη, διαταραχές πρόσληψης τροφής, προβλήματα αυτοεκτίμησης).

Τα καλά νέα είναι ότι μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας και τα παιδιά μας, ώστε να μάθουμε να φιλτράρουμε με την κριτική μας σκέψη όσο πιο πολλά από αυτά τα μηνύματα και να προστατεύουμε τους εαυτούς μας. Και μακροπρόθεσμα, ποιος ξέρει, ίσως να επιτευχθούν αλλαγές προς το καλύτερο.

Καλλιόπη

Ψυχολογία και διατροφή- βίντεο

2011-10-04T20:31:00.001+03:00

Ένα κλιπάκι- slide show που έκανα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ψυχολογική μας κατάσταση συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο διατρεφόμαστε.

Κ.Ε.

Συνέδρια Ψυχολογίας 2012

2011-10-01T09:33:00.000+03:00

Μερικά συνέδρια ψυχολογίας και εκπαίδευσης που θα γίνουν μέσα στο 2012 (κάντε κλικ στον τίτλο για να κατευθυνθείτε στη σελίδα):

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών, Θεσσαλονίκη, 20-22 Ιανουαρίου 2012

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωστικής Ψυχολογίας, Ιωάννινα, 29 Μαρτίου- 1 Απριλίου 2012

Πανελλλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή με θέμα: «Η Ποιότητα στην Εκπαίδευση: Τάσεις και Προοπτικές», Αθήνα, 4 - 6 Μαΐου 2012

3ο Συνέδριο Εξελικτικής Ψυχολογίας, Θεσσαλονίκη, 17-20 Μαΐου 2012

17ο Διεθνές Συνέδριο Εταιρείας Ψυχολογικής Ψυχιατρικής Ενηλίκου & Παιδιού (Ε.Ψ.Ψ.Ε.Π.), Αθήνα 15-18 Μαΐου 2012

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Συμβουλευτικής Ψυχολογίας "Ο ρόλος της συμβουλευτικής ψυχολογίας σε συνθήκες κρίσης"1-4 Νοεμβρίου 2012, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

K.E.

Ανεργία: τι βοηθάει ψυχολογικά;

2011-09-27T17:35:00.000+03:00

Λύση στο πρόβλημα της ανεργίας δεν έχει να προτείνει η επιστήμη της ψυχολογίας. Ωστόσο μπορούμε να ασχοληθούμε λίγο με το πώς μπορεί κάποιος να αντιμετωπίσει λίγο πιο αποτελεσματικά τις ψυχικές επιπτώσεις της ανεργίας που μπορείτε να δείτε στο προηγούμενο ποστ.

αναγνώριση του προβλήματος: αποδοχή της πραγματικότητας. Όπως το χειρότερο που έχει κανείς να πει σε κάποιον που κλαίει είναι "μην κλαις", έτσι και σε αυτήν την περίπτωση δεν εξυπηρετεί να πούμε "δεν πειράζει", ούτε "δεν έχεις ανάγκη εσύ", "δε σε φοβάμαι εσένα". Και η φράση "από παντού ακούς τέτοια" ή "όλος ο κόσμος με αυτά τα προβλήματα τυραννιέται" δεν έχει ιδιαίτερη υποστηρικτική λειτουργία, γιατί υποβιβάζει το πρόβλημα. Ο άνεργος γνωρίζει τα στατιστικά, αλλά η μείωση της σημασίας του προβλήματος λειτουργεί πολλές φορές πιεστικά και όχι ανακουφιστικά. Αντίθετα, βοηθά να πούμε στον εαυτό μας (ή σε όποιον αντιμετωπίζει το πρόβλημα) ότι ναι, είναι σημαντικό πρόβλημα, είναι δύσκολο, έχεις δίκιο, είναι αλήθεια, συνέβη σε σένα, είναι μια πραγματικότητα, θέλει δύναμη και κουράγιο.
έκφραση για το πρόβλημα- ανάγκη για εξωτερίκευση: όποιος αντιμετωπίζει ένα τέτοιο πρόβλημα, ωφελείται όταν κάποιος του δίνει ενθαρρυντικά χτυπήματα στην πλάτη και παίρνει έκφραση συμπαράστασης και λύπης στο πρόσωπο και του μιλάει ενθαρρυντικά ή αισιόδοξα. Ωστόσο, ακόμα καλύτερα είναι να βρεθεί κάποιος να ρωτήσει "πώς νιώθεις;" και να είναι διατεθειμένος να ακούσει υπομονετικά την απάντηση. Αυτός που έχει πρόβλημα, νιώθει την ανάγκη να μιλήσει, να εκφραστεί, να κλάψει, να εκτονωθεί μιλώντας.
αναγνώριση των συναισθημάτων: πολλές φορές, ιδιαίτερα για τους άντρες, η συναισθηματική έκφραση αποφεύγεται από φόβο μήπως θεωρηθεί αδυναμία. Αυτό όμως δημιουργεί καταπιεσμένη συναισθηματική φόρτιση που μπορεί να οδηγήσει σε ξεσπάσματα και επιθετική συμπεριφορά ή σε θλίψη και απόσυρση. Καλό θα είναι αυτός που αντιμετωπίζει το πρόβλημα να μάθει να εκφράζεται χρησιμοποιώντας λέξεις που αντιστοιχούν σε συναισθήματα: φόβος, θυμός, ντροπή, ενοχή, απογοήτευση, θλίψη, άγχος, αγωνία.
ψυχολογική υποστήριξη: δυστυχώς εδώ υπάρχει ένα μεγάλο παράδοξο. Την ίδια στιγμή που ο άνεργος χρειάζεται μια επαγγελματική βοήθεια, για να μπορέσει να διαχειριστεί τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζει, η ψυχολογική υποστήριξη δεν καλύπτεται από κανένα ασφαλιστικό ταμείο και συνήθως κοστίζει πολύ, ιδίως όταν κάποιος δεν έχει εισοδήματα.
χρησιμότητα εαυτού: το να νιώσουμε χρήσιμοι δίνει ένα "αντίβαρο" στην αίσθηση αποτυχίας και βοηθά να αναπληρώσουμε τη χαμένη μας αυτοαξία. Αν και στη χώρα μας η έννοια του εθελοντισμού συχνά είναι συνυφασμένη με αντιλήψεις όπως "κορόιδο είμαι;", η εθελοντική προσφορά υπηρεσιών, αν και ανιδιοτελής οικονομικά, έχει πολλά οφέλη για το άτομο, αφού αυτό νιώθει χρήσιμο, δημιουργεί γνωριμίες, βγαίνει από το σπίτι του και κοινωνικοποιείται και ίσως να εμπλουτίζει και το ρεπερτόριο προϋπηρεσίας του.
ρεαλισμός: δεν ήρθε το τέλος του κόσμου. Η ζωή συνεχίζεται, ο ήλιος εξακολουθεί να ανατέλει και να δύει, τα δέντρα να βγάζουν οξυγόνο, οι άνθρωποι να υπάρχουν. Πολλές φορές επηρεαζόμαστε από την τηλεόραση (καλό θα είναι να αποφεύγονται κάποιοι τύποι ενημέρωσης, όπως ορισμένες εκπομπές ή δελτία ειδήσεων που χρησιμοποιούν μελόδραμα, τραγικοποίηση, υπερβολή και πρόκληση συναισθήματος αντί για ενημέρωση) και γινόμαστε πιο απαισιόδοξοι. Από την άλλη μεριά, ούτε η ωραιοποίηση και η υπέρμετρη και αφύσικη αισιοδοξία βοηθά. Η ανεργία είναι μια πολύ δύσκολη κατάσταση, είναι ένα πρόβλημα σοβαρό και πρέπει να τη βλέπει κανείς στις πραγματικές τις διαστάσεις. Με ευελιξία (αν δηλαδή δεν πετυχαίνει το πλάνο Α, να προχωρά σε πλάνο Β, και ούτω καθεξής), τόλμη, ελπίδα αλλά και ρεαλιστική αντιμετώπιση των πραγμάτων.
άλλα ζητήματα: καλό θα είναι ο άνεργος να εντάξει στη ζωή του τα εξής:

καθημερινό πλάνο δράσης: είτε αυτό είναι αγορά μιας εφημερίδας με αγγελίες, είτε είναι η καθημερινό διάβασμα ειδικών ιστοσελίδων με αγγελίες, προκηρύξεις κτλ, οποιαδήποτε ενασχόληση με τη λύση του προβλήματος δημιουργεί μια αίσθηση ότι ο άνεργος τουλάχιστον είναι ενεργός σε ό,τι αφορά την αναζήτηση νέας εργασίας.

δραστηριότητες αναψυχής: η αναψυχή δε χρειάζεται να έχει μεγάλο οικονομικό κόστος. Ακόμα και μια προγραμματισμένη βόλτα, ένας περίπατος, άσκηση, αν γίνεται συνειδητά (και όχι μηχανικά, αλλά με απόλαυση) για να γεμίσει κάποιος τις "μπαταρίες του", βοηθά στη διατήρηση της καλής διάθεσης. Τα χόμπυ μάλιστα είναι ιδιαίτερα αγχολυτικά και ιδίως όταν είναι δημιουργικά, δίνουν μια αίσθηση ολοκλήρωσης.
διαχείριση χρόνου: η αναζήτηση νέας εργασίας καταλαμβάνει αρκετό χρόνο στη ζωή του άνεργου- ωστόσο υπάρχει μεγάλο απόθεμα χρόνου που μπορεί να αξιοποιήσει ποικιλλότροπα. Η βιασύνη δε βοηθά- χρειάζεται μεθοδικότητα και διαφορετική αντίληψη του χρόνου. Αυτή η διαφοροποίηση στους ρυθμούς παρατηρείται ιδίως όταν κάποιος έχει χάσει δουλειά η οποία απαιτούσε ιδιαίτερα σκληρά ωράρια και δύσκολους ρυθμούς, οπότε απαιτείται μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα, όταν ξαφνικά βρίσκεται χωρίς εργασία.
δημιουργία ρουτίνας: το να υπάρχει μια συγκεκριμένη ρουτίνα (δηλαδή πρόγραμμα) στη ζωή βοηθά στην καταπολέμηση των συναισθημάτων θλίψης. Το πρόγραμμα (π.χ. τις Τρίτες πηγαίνουμε στη λαϊκή, τις Τετάρτες κινηματογράφο, τα Σάββατα κάνουμε δουλειές στο σπίτι, τις Παρασκευές βλέπουμε την αγαπημένη μας εκπομπή στην τηλεόραση, κτλ.) δίνει κάποια δομή και νόημα σε μια ζωή που λόγω της ανεργίας έγινε υπερβολικά αδόμητη, ασαφής και απροσδιόριστη.

αγχολυτικές δραστηριότητες: αποδεδειγμένα βοηθάνε τη διάθεση η ηλιοφάνεια, το γέλιο, η σωματική άσκηση, το σεξ. Συνήθειες όπως η πολυφαγία (ιδίως το να τρώμε γλυκά), το κάπνισμα, το αλκοόλ, δίνουν ψευδαίσθηση ικανοποίησης και πάρα πολύ παροδική και επιφανειακή αίσθηση ευχαρίστησης και συνεισφέρουν μακροπρόθεσμα σε συναισθήματα ενοχών, χαμηλής αυτοαξίας και απογοήτευσης- το τελευταίο που χρειάζεται κάποιος που έχει προβλήματα ανεργίας.

Καλή δύναμη σε όλους όσοι αντιμετωπίζουν οι ίδιοι ή στο κοντινό τους περιβάλλον προβλήματα που πηγάζουν από την ανεργία.

Καλλιόπη

Ανεργία και ψυχικές επιπτώσεις

2011-09-27T12:44:00.000+03:00

Δυστυχώς η οικονομική κρίση που πλήττει και τη χώρας μας μας αναγκάζει να ασχοληθούμε με τις δυσμενείς επιπτώσεις που έχει αυτή όχι μόνο στην οικονομική αλλά και στην ψυχική μας κατάσταση. Δεν υπάρχουν πολλοί που να μην πλήττονται από το κλίμα που έχει διαμορφωθεί. Σήμερα ας ασχοληθούμε με την πλέον ευαίσθητη ομάδα, που είναι διαρκώς αυξανόμενη: τους ανέργους. Για να δούμε λοιπόν μερικές συναισθηματικές καταστάσεις που ενδέχεται να δοκιμάζει ένα άτομο που διέρχεται μιας τόσο επώδυνης φάσης στη ζωή του.

Ποιες λοιπόν είναι οι ψυχικές καταστάσεις που συνδέονται με την ανεργία;

απομόνωση: ο άνεργος δεν αλλάζει παραστάσεις, όπως ο εργαζόμενος. Έτσι, έρχεται σε επαφή με λιγότερους ανθρώπους και ενδέχεται να αυξηθούν τα συναισθήματα μοναξιάς. Το άτομο θα κλειστεί
χαμηλή αυτοπεποίθηση: η απώλεια της δουλειάς είναι ένα πλήγμα στην αυτοπεποίθηση. Μπορεί ο άνεργος να νιώσει ότι δεν ήταν αρκετά καλός, με αποτέλεσμα να χάσει τη δουλειά του ή ότι δεν είναι αρκετά καλός, και γι'αυτό δεν τον προσλαμβάνει κανένας άλλος.
θλίψη: από την απλή θλίψη ως την παθολογική κατάθλιψη, είναι σχεδόν αναπόφευκτο κάποιος να μην αισθάνεται έντονη λύπη. Τα συναισθήματα αυτά μπορεί να οδηγήσουν και σε ακραίες μορφές απόγνωσης.
θυμός: έντονες απορίες τύπου "γιατί σε μένα;" που μπορεί να φτάσουν μέχρι έντονες εξάρσεις οργής. Ο άνεργος μπορεί να νιώσει αδικημένος, "πνίγεται" από το δίκιο του και δεν έχει να διοχετεύσει την οργή του στην άμεση πηγή του προβλήματος. Ο εχθρός είναι αόριστος και αυτό γεμίζει το άτομο με μια απροσδιόριστη οργή που μπορεί να ξεσπάσει σε αθώα θύματα ή σε βανδαλισμό.
φόβος: καθώς τα εισοδήματα είναι περιορισμένα έως ανύπαρκτα, δημιουργείται μια αίσθηση ανασφάλειας για το μέλλον. Το άτομο φοβάται μήπως διαιωνιστεί το πρόβλημα, ανησυχεί για την επάρκεια των υλικών αγαθών, φοβάται το ενδεχόμενο της ατομικής του εξαθλίωσης.
άγχος: το πιο κυρίαρχο θα λέγαμε συναίσθημα που συνδέεται με όλα τα άλλα. Το άτομο είναι κλονισμένο και ζει μια μεγάλη αγωνία, ιδίως όταν έχει άλλα άτομα υπό την ευθύνη του. Τα αποτελέσματα του άγχους είναι πολλά: από ψυχοσωματικά συμπτώματα, νοητική δυσλειτουργία (π.χ. κακή μνήμη, αναποφασιστικότητα) μέχρι επιπτώσεις στη συμπριφορά (νευρικότητα, κυκλοθυμισμός, επιθετικότητα κτλ.)
ντροπή: σε μια κοινωνία που επιβραβεύει τόσο πολύ την έννοια της καριέρας, το άτομο που δεν έχει δουλειά είναι πολύ πιθανό να νιώθει ντροπή που δεν εργάζεται, καθώς, έστω κι αν δεν είναι δική του προσωπική ευθύνη, το εισπράττει ως μια δική του προσωπική αποτυχία. Η ντροπή αυτή συνεισφέρει στην απομόνωση, καθώς το άτομο αρχίζει να αποφεύγει τη συναναστροφή με ανθρώπους που θα του κάνουν ερωτήσεις φέρντοντά στο σε δύσκολη θέση.
νοητική αδράνεια: όταν δεν υπάρχει το εξωτερικό κίνητρο της αμοιβόμενης εργασίας, το άτομο δεν έχει τα ίδια κίνητρα για να ενθαρρυνθεί και να δράσει. Επίσης, η εργασία κρατά το μυαλό σε εγρήγορση και η έλλειψη εργασίας διαστρεβλώνει την αίσθηση του χρόνου και κάνει το νου επιρρεπή σε παράλογες σκέψεις χαμηλής αυτοαξίας.
χρήση μηχανισμών άμυνας: θα μπορούσαμε να γράψουμε πολλά εδώ, αλλά ας αρκεστούμε στο ότι το άτομο επιστρατεύει διάφορους μηχανισμούς σκέψης για να απωθήσει τις δυσάρεστες και επώδυνες διαπιστώσεις για την κατάστασή του: από την άρνηση της πραγματικότητας, μέχρι την εκλογίκευσή της, από τον υπέρμετρο αυτοσαρκασμό μέχρι την παλινδρόμηση ('παλιμπαιδισμό') και φυσικά την αναπλήρωση
χρήση ουσιών ή συμπεριφορές για να ξεχαστεί το άτομο: σε μια τόσο δύσκολη περίοδο της ζωής, είναι πιθανό το άτομο να καταφύγει σε χρήση ουσιών (ποτό, ναρκωτικά, κάπνισμα) για να γεμίσει τα συναισθηματικά του κενά, να καταπολεμήσει την αμηχανία ή να μουδιάσει το μυαλό του από τα προβλήματα.

Σε επόμενο ποστ θα καταγράψω κάποιους τρόπους που μπορεί το άνεργο άτομο να βοηθήσει τον εαυτό του συναισθηματικά. Καλή δύναμη σε όλους.

Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα:

http://www.psychologytoday.com/blog/anxiety-files/201007/the-shame-unemployment

http://www.businessweek.com/bwdaily/dnflash/content/sep2009/db2009092_648686.htm

http://www.jobsletter.org.nz/jbl02410.htm

Βιβλίο: Ψυχολογία της διατροφής: Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο

2011-09-23T19:33:00.001+03:00

Με μεγάλη μου χαρά παρουσιάζω το καινούριο βιβλίο μου "Ψυχολογία της Διατροφής: πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο" από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Καλή ανάγνωση!

Το βιβλίο συμπεριλαμβάνεται στη βάση συγγραμμάτων Εύδοξος (κωδικός βιβλίου: 12350841). Μπορείτε να διαβάσετε ένα απόσπασμα, τα περιεχόμενα και το οπισθόφυλλο εδώ.

Πώς αποκτάται η διατροφική συνήθεια και πώς συνδέεται με τη συναισθηματική ανάπτυξη του ανθρώπου;
Πότε γίνεται προβληματική η σχέση με το φαγητό;
Τι είναι και πώς αντιμετωπίζονται οι διαταραχές στην πρόσληψη της τροφής (ανορεξία, βουλιμία κ.ά.);
Πώς εφαρμόζονται οι διάφορες ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι σε θέματα διατροφής;

Η διατροφή μας αναμφισβήτητα αντανακλά τον ψυχικό μας κόσμο. Η ποσότητα και η ποιότητα της τροφής, όπως και ο τρόπος που την καταναλώνουμε, είναι αλληλένδετα με τη συναισθηματική μας κατάσταση, την προσωπικότητα, τα βιώματά μας, αλλά και με το κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Από τον θηλασμό κιόλας η τροφή αποκτά έντονο συναισθηματικό φορτίο – γεγονός που ενισχύει την απόλαυση της κατανάλωσής της, αλλά μπορεί και να οδηγήσει σε προβληματικές καταστάσεις. Μέσα από την ψυχολογική θεώρηση της διατροφής, το βιβλίο αυτό βοηθά τον αναγνώστη να διαπιστώσει τα σύνθετα ψυχογενή αίτια των διατροφικών προβλημάτων ή διαταραχών και να γνωρίσει τρόπους που οδηγούν σε μονιμότερη αποκατάσταση των διατροφικών συνηθειών και σε πιο υγιή αντίληψη της διατροφής. Το βιβλίο απευθύνεται όχι μόνο σε επιστήμονες των κλάδων της διατροφής και της ψυχικής υγείας, αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται για την προσέγγιση της ψυχολογίας στα διατροφικά θέματα.

Παιδικό βιβλίο για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής

2011-09-19T12:56:00.000+03:00

"Full Mouse Empty Mouse" performed at Pace Academy's Lower School for Love Your Body Week 2009

Σε αυτό το βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε (στα αγγλικά) την εκδραμάτιση σε μορφή σκετς της απαγγελίας ενός εξαιρετικού παιδικού βιβλίου που λέγεται "Full mouse, empty mouse". Είναι μια πολύ καλογραμμένη ιστορία που διδάσκει τη συναισθηματική έκφραση με τρόπο που βοηθά στην αντιμετώπιση (και φυσικά την πρόληψη) διαταραχών πρόσληψης τροφής. Αξίζει να το παρακολουθήσετε!
ΚΕ

Διαταραχές πρόσληψης τροφής- όλο και μικρότερες ηλικίες έναρξης

2011-09-18T11:40:00.001+03:00

Aντιγράφω ένα άρθρο το οποίο προειδοποιεί για την πτώση του ηλικιακού ορίου για την εκδήλωση της ανορεξίας. Οι περιορισμοί στη μελέτη μας δείχνουν πόσο δύσκολο είναι να υπολογιστούν τα πραγματικά ποσοστά εκδήλωσης μιας τέτοιας ασθένειες (δυσκολία που αφορά τις περισσότερες ψυχικές παθήσεις άλλωστε), καθώς αφορά μόνο εκείνα τα περιστατικά που αναζήτησαν νοσοκομειακή νοσηλεία.

[ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όταν μιλάμε για διαταραχές πρόσληψης τροφής δεν αναφερόμαστε στις περιστασιακές ιδιοτροπίες των παιδιών, ούτε στην περιστασιακή άρνηση τροφής. Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής αφορούν την υπερβολική- σε παθολογικό βαθμό που να προκαλεί προβλήματα σωματικά, συμπεριφοράς, κοινωνικά ή ψυχολογικά- συναισθηματική φόρτιση της διαδικασίας της διατροφής, που συνοδεύεται συνήθως από διαστρεβλωμένη εικόνα του σώματος, χαμηλή αυτοπεποίθηση και εμμονή με την έννοια του φαγητού που οδηγεί είτε προς αποστέρηση είτε προς υπερκατανάλωση με επεισοδιακή ή όχι μορφή. Κ.Ε.]

Με ανορεξία από τα… 5 τους χρόνια!

Παιδιά ηλικίας μόλις 5 ετών μεταφέρονται στα νοσοκομεία πάσχοντας από νευρογενή ανορεξία ή βουλιμία - και πολλά χρειάζονται νοσηλεία επί εβδομάδες έως ότου μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους, σύμφωνα με νέα, ανησυχητικά στοιχεία.

Οι ειδικοί κατηγορούν γι’ αυτό την μόδα του «νούμερο μηδέν», που παρά τις ενημερωτικές εκστρατείες εξακολουθεί να απαιτεί από παιδιά, εφήβους και νέους να είναι αδύνατοι, εάν θέλουν να είναι αποδεκτοί και επιτυχημένοι.

Τα στοιχεία έδωσε στη δημοσιότητα το βρετανικό υπουργείο Υγείας και προέρχονται από 35 δημόσια νοσοκομεία της Αγγλίας.

Σύμφωνα με αυτά, τα τρία τελευταία χρόνια 2.100 παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών χρειάσθηκαν νοσηλεία για ανορεξία, βουλιμία ή άλλη διατροφική διαταραχή.

Μεταξύ αυτών ήταν 98 παιδιά ηλικίας 5 έως 7 ετών, 99 παιδιά ηλικίας 8 και 9 ετών, καθώς και 400 παιδιά ηλικίας 10 έως 12 ετών.

Η αληθινή έκταση του προβλήματος, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς η έρευνα του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) περιορίσθηκε στην Αγγλία και αρκετά δημόσια νοσοκομεία αρνήθηκαν να δώσουν στοιχεία για τους ασθενείς που νοσήλευσαν.

Επιπλέον, στην έρευνα δεν συμπεριελήφθησαν τα ιδιωτικά νοσοκομεία, ούτε και τα παιδιά με διατροφικές διαταραχές τα οποία δεν ήταν σε αρκετά σοβαρή κατάσταση ώστε να χρειασθούν νοσηλεία και έτσι υποβλήθηκαν σε ψυχολογική θεραπεία σε εξωνοσοκομειακή βάση.

Όπως και να ‘χει, τα νοσηλευόμενα παιδιά χρειάσθηκαν παραμονή στο νοσοκομείο από λίγες ημέρες έως αρκετές εβδομάδες, στη διάρκεια των οποίων τους χορηγήθηκαν ενδοφλεβίως υγρά και θρεπτικά συστατικά και άρχισαν ψυχολογική αξιολόγηση και θεραπεία, που συνεχίστηκε και μετά το εξιτήριό τους.

«Τα παιδιά εκτίθενται σε επικίνδυνα μηνύματα. Ο σωματότυπος που προωθείται ειδικά για τις έφηβες και τις νεαρές γυναίκες είναι αυτός ενός παιδιού», δήλωσε η κυρία Σούζαν Ρίνγκγουντ, επικεφαλής του οργανισμού υποστήριξης ατόμων με διατροφικά προβλήματα B-eat.

«Αγόρια και κορίτσια βλέπουν στα περιοδικά μόδας τις εικόνες εξαιρετικά αδύνατων μοντέλων και αποκομίζουν την εντύπωση πως έτσι πρέπει να είναι και τα ίδια. Η εικόνα σώματος φαίνεται πως επηρεάζει πλέον τα μικρά παιδιά πολύ περισσότερο απ’ ό,τι την προηγούμενη δεκαετία».

Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν τον περασμένο μήνα στη δημοσιότητα, αγόρια ηλικίας μόλις 10 ετών πέφτουν θύματα της βουλιμίας εξαιτίας της μόδας και της λαχτάρας τους να χωρέσουν στα εξαιρετικά στενά τζιν παντελόνια που πωλούν τα καταστήματα, αλλά και επειδή δεν αντέχουν άλλο τα πειράγματα από τους συμμαθητές τους για το βάρος τους.

Οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να έχουν το νου τους για ύποπτα συμπτώματα, όπως ακατάστατες ώρες φαγητού, κόψιμο του φαγητού σε πολύ μικρά κομμάτια ή εξεύρεση τρόπων για να τρώει το παιδί μόνο του. Μερικά παιδιά εξάλλου κρύβουν ή πετάνε το φαγητό τους, και υποκρίνονται ότι το έφαγαν.

Αλόγιστο φαγητό: τρώγοντας στον αυτόματο πιλότο

2011-09-17T11:04:00.001+03:00

Αλόγιστο φαγητό. Μια μετάφραση για τον τίτλο του βιβλίου του Brian Wansink "Mindless Eating". Ένα εξαιρετικό βιβλίο το οποίο μας περιγράφει πώς καταλήγουμε να τρώμε περισσότερο από αυτό που το σώμα μας αποζητάει και ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στο να αποσυνδεόμαστε από την αίσθηση της πείνας και του κορεσμού. Μερικά από τα ερευνητικά ευρήματα που παρουσιάζει το βιβλίο.

Οι άνθρωποι τρώνε περισσότερο, όταν τρώνε από μεγαλύτερα πιάτα, συσκευασίες, δοχεία.
Η συσκευασία και η ετικέτα ενός προϊόντος επηρεάζουν την αντίληψη της γεύσης. Π.χ. αν ο καταναλωτής διαβάσει ότι ένα κρασί είναι καλιφορνέζικο, θα το βρει πιο νόστιμο από ό,τι αν διαβάσει ότι προέρχεται από την Κίνα, ακόμα και αν τα δύο κρασιά είναι τα ίδια και διαφέρουν μόνο στην ετικέτα.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι καθόλου καλοί στο να υπολογίσουν τις θερμίδες ενός τροφίμου. Όσο πιο μεγάλο ένα γεύμα, τόσο λιγότερο ακριβής είναι η εκτίμηση των θερμίδων του.
Κατά μέσο όρο οι άνθρωποι τρώνε 20-25% περισσότερο, όταν τρώνε από μεγάλες συσκευασίες. Η συσκευασία υποδεικνύει το μέγεθος της μερίδας, οπότε όταν μεγαλώνει η συσκευασία, μεγαλώνει και το μέγεθος της αντιλαμβανόμενης μερίδας.
Όταν πίνουμε από ψηλά και λεπτά ποτήρια, πίνουμε λιγότερο από ό,τι όταν πίνουμε από κοντά και πλατιά ποτήρια. Έχουμε την τάση να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στο ύψος ενός αντικειμένου και όχι στο πλάτος του.
Όταν τρώμε από μεγάλα πιάτα, τρώμε περισσότερο, γιατί το φαγητό φαίνεται λιγότερο μέσα σε αυτά. Όταν π.χ. τρώμε γλυκό σε ένα μεγάλο πιάτο, νομίζουμε ότι έχει λιγότερες θερμίδες από ό,τι αν το φάμε σε πιάτο γλυκού.
Πότε κάποιος θα φαει περισσότερο: αν φάει από 12 πιατάκια με φαγητό ή από 3 μεγαλύτερα πιάτα που περιέχουν την ίδια ποσότητα; Σε σχετικό πείραμα, οι άνθρωποι έφαγαν 18% περισσότερο, όταν είχαν μπροστά τους 12 πιατάκια.
Όσο λιγότερη προσπάθεια χρειάζεται για να φάμε, τόσο πιο πιθανό είναι ότι θα παραφάμε. Σε σχετικό πείραμα: στρατιώτες ήπιαν 81% περισσότερο νερό, όταν είχαν στο τραπέζι τους κανάτες, από ό,τι όταν οι κανάτες βρίσκονταν σε ένα διπλανό τραπεζάκι.
Το να τρώμε μαζί με άλλους επηρεάζει και την ποσότητα του φαγητού. Συνήθως αυτό που τρώνε οι άλλοι μας θέτει ένα όριο για το πόσο πρέπει να φάμε κι εμείς.

Το βιβλίο αυτό υποστηρίζει ότι χρειάζονται προσαρμογές στο περιβάλλον μας και επίσης χρειάζεται να καλλιεργήσουμε την πιο ενσυνείδητη διατροφή (mindfullness).

Ενσυνειδητότητα: μετατρέποντας ένα γεύμα σε συναρπαστική εμπειρία

2011-09-17T09:46:00.001+03:00

Μεταφράζω ένα άρθρο από το PsychCentral:

Λαμβάνω το newsletter της Dr Michelle May τακτικά, και στο τελευταίο τεύχος παρουσιάζει μια ιστορία που ήξερα ότι έπρεπε να τη μοιραστώ μαζί σας, γιατί είναι μια ιστορία που θέτει τα πράγματα σε προοπτική με εναν πολύ ζωτικό τρόπο. Η Dr May και ο σύζυγός της πήγανε στην Ιταλία για την 25η επέτειό τους και ο καλύτερος τρόπος για να περιγράψει το ταξίδι της ήταν "αισθαντικό". Αυτή η λέξη σημαίνει για την ίδια:

Κάτι που σχετίζεται με τις αισθήσεις ή απορρέει από αυτές.
Κάτι που απευθύνεται στις αισθήσεις ή τις ευχαριστεί.
Κάτι που επηρεάζεται άμεσα από τις αισθήσεις.
Κάτι που σχετίζεται με την εκτίμηση των απολαύσεων της αίσθησης.

Για την ίδια, το να τρώς φαγητό στην Ιταλία ήταν κάτι το συναρπαστικό. Οι αισθήσεις της διεγείρονταν κάθε φορά που έτρωγε πίτσα ή ζυμαρικά ή οποιοδήποτε άλλο ιταλικό έδεσμα.

Πριν από χρόνια, η απόλαυση του φαγητού ήταν μια απαγορευμένη λέξη για μένα. Τότε νόμιζα ότι δεν είναι σωστό να απολαμβάνεις το φαγητό σου, γιατί τότε συμβαίνουν κακά πράγματα. Όπως το να παραφάς, το να φας κάτι που σου αρέσει ή το να παραβιάσεις μια δίαιτα (πόσο λάθος έκανα, πόση πλύση εγκεφάλου είχα τελικά υποστεί!). Αν ένιωθα χαρά ότι έτρωγα κάτι, αυτό το συναίσθημα ευφορίας το ακολουθούσαν τύψεις, ένταση ή αγωνία. Δεν άφηνα τον εαυτό μου να απολαύσει το φαγητό και κατέληγα να το φτυαρίζω μέσα στο στόμα μου απρόσεχτα και απερίσκεπτα. Εκείνη την εποχή της δίαιτας, τελικά επιδίωκα την ανία. Μερικές φορές έτρωγα πολύ σκέτα φαγητά, προσπαθώντας να "σνομπάρω" το φαγητό, γιατί πίστευα ότι το να μην δείχνεις ενδιαφέρον για το φαγητό σημαίνει ότι δε θα φάω πολύ ή ότι θα είχα διάφορα βαρετά πιάτα.

Αλλά αυτή η πλήξη και το να τρώω σκέτα και απλά φαγητά απλώς με άφησε στερημένη και ανικανοποίηση και αυτό ήταν ένας από τους λόγους που μετά στράφηκα στην υπερφαγία. Αυτή η αδιάφορη στάση δεν διευκόλυνε τη σχέση μου με το φαγητό. Αντίθετα, την έβλαψε (κι εμένα μαζί) και με άφηνε πολύ ανικανοποίηση.

Οπότε το να τρώω με χαρά και να τρώω νέα πράγματα είναι σπουδαίο πράγμα. Πράγματι, είναι αυτό που λένε ενσυνείδητη διατροφή. Θυμηθείτε μια φορά που δοκιμάσατε κάτι καινούριο σε ένα εστιατόρειο ή σε ένα σπίτι. Δώσατε περισσότερη προσοχή σε αυτό; Τρώγατε πιο αργά και προσπαθώντας να αισθανθείτε κάθε γεύση; Απασχολούσατε όλες σας τις αισθήσεις με ένταση; Αυτό συμβαίνει όταν είσαστε στο σπίτι σας και τρώτε πρωινό, γεύμα ή δείπνο; Πολύ συχνά καταβροχθίζουμε φαγητό μηχανικά καθώς βλέπουμε τηλεόραση ή δουλεύουμε στον υπολογιστή (το μεγαλύτερό μου πρόβλημα!), σαν να είμαστε στον αυτόματο πιλότο

Η Dr. May γράφει:

Οι περισσότεροι από εμάς τρώμε 1500 γεύματα και σνακ το χρόνο. Γρήγορα αφαιρούμαστε από την τηλεόραση, τη δουλειά μας, την οδήγηση. Επίσης αποσυνδεόμαστε όταν χρησιμοποιούμε το φαγητό για λόγους πέρα από τη θρέψη μας, και νιώθουμε ενοχές που τρώμε.Όταν βρισκόμαστε έτσι σε κίνηση, δεν απολαμβάνουμε πλήρως την εμπειρία του φαγητού. Επίσης μας διαφεύγουν τα σήματα που μας στέλνει το σώμα μας για να μας ειδοποιήσει ότι έχουμε φάει αρκετά. Συνεπώς, νιώθουμε σκασμένοι αλλά όχι ικανοποιημένοι, καθώς συντηρούμε έναν φαύλο κύκλο φαγητού- ενοχής-επανάληψης.

Τι μπορείς να κάνεις, λοιπόν;

Η Dr. May απαριθμεί τις ακόλουθες πολύτιμες συμβουλές:

Κοιτάξτε το φαγητό σας από κοντά, νιώστε το, μυρίστε το, και μετά δοκιμάστε το. Προσέξτε την υφή, τη θερμοκρασία, τα αρώματα και τις γεύσεις καθώς το μασάτε αργά.
Προσέξτε να μην ετοιμάσετε την επόμενη μπουκιά σας, αν δεν έχετε τελειώσει με την προηγούμενη. .
Να έχετε επίγνωση των σημάτων που σας στέλνει το σώμα σας για την πείνα και ττην ικανοποίηση της πείνας.

Αν αρχίζετε να βαριέστε την ώρα που τρώτε, δοκιμάστε να ξαναενεργοποιήσετε τις αισθήσεις σας. Αν εξακολουθείτε να βαριέστε, τότε μάλλον τελειώσατε με το φαγητό σας.

Το γέλιο ως παυσίπονο

2011-09-16T11:08:00.003+03:00

Παραθέτω ένα άρθρο που μας μιλάει για νεότερες έρευνες σχετικά με την παυσίπονη ιδιότητα του γέλιου (υπογραμμίσεις δικές μου):

Οι άνθρωποι αισθάνονται λιγότερο πόνο μετά από ένα καλό γέλιο, επειδή το σώμα τους απελευθερώνει χημικές ουσίες, τις ενδορφίνες, οι οποίες δρουν ως φυσικό αναλγητικό, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, στην οποία συμμετείχε και η ελληνικής καταγωγής ανθρωπολόγος Άννα Φράγκου.

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με επικεφαλής τον καθηγητή Ρόμπιν Ντένμπαρ, διευθυντή του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, έναν από τους πιο γνωστούς εξελικτικούς ανθρωπολόγους στον κόσμο, δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό της Βασιλικής Εταιρίας επιστημών της Βρετανίας «Proceedings of the Royal Society B», σύμφωνα με το BBC, το Γαλλικό Πρακτορείο και τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η ικανότητα των ανθρώπων να ξεκαρδίζονται στα γέλια ήταν μοναδική στους αρχέγονους ανθρώπους μεταξύ των άλλων συγγενικών ειδών πριν δύο εκατομμύρια χρόνια και τους επέτρεψε να σχηματίζουν με αυτό τον τρόπο πολύ μεγαλύτερες ομάδες (έως 100 ατόμων), σε σχέση π.χ. με τους μεγάλους πιθήκους που είχαν ομάδες το πολύ 50 ατόμων. Οι επιστήμονες δεν αποκλείουν τα πρώτα αστεία να έγιναν γύρω από τη φωτιά, όταν κάποιος χτυπούσε για πλάκα τον διπλανό του με το ρόπαλο και οι άλλοι ολόγυρα ξέσπαγαν σε γέλια!

Οι ερευνητές, αφού έλεγξαν πρώτα το «κατώφλι» πόνου των εθελοντών, τους χώρισαν σε δύο ομάδες, εκ των οποίων η μία είδε αστεία βίντεο και η άλλη πιο βαρετά βίντεο. Όπως διαπιστώθηκε στη συνέχεια, όσοι άνθρωποι είχαν μόλις γελάσει με την ψυχή τους, ήσαν σε θέση να υποφέρουν 10% μεγαλύτερο πόνο από ό,τι πριν δουν τα κωμικά βίντεο. Αντίθετα, περιέργως, οι εθελοντές της άλλης ομάδας, που είχαν υποστεί τα βαρετά βίντεο, είχαν μικρότερη πια ικανότητα αντοχής στον πόνο από ό,τι πριν.

Το είδος του γέλιου φάνηκε να παίζει μεγάλο ρόλο. Τα πνιχτά και συγκρατημένα γελάκια δεν επέφεραν κάποια αξιόλογη μεταβολή στην φυσιολογία του οργανισμού, παρά μόνο τα πραγματικά ξεκαρδιστικά γέλια που φέρνουν δάκρυα στα μάτια. Όπως είπε ο Ντένμπαρ, τα ανεξέλεγκτα γέλια απελευθερώνουν τις οπιοειδείς χημικές ουσίες ενδορφίνες, οι οποίες, εκτός από μια ήπια ευφορία στον οργανισμό, επιφέρουν και σχετική αδρανοποίηση του πόνου. Αν κανείς φθάσει στο σημείο να νιώσει ότι οι πνεύμονες του πονάνε από τα γέλια, τότε αποκτά και την μεγαλύτερη ικανότητα να αντέχει περισσότερο τον σωματικό πόνο. Το είδος των αστείων επίσης φαίνεται πως παίζει ρόλο. Οι χονδροειδείς φαρσοκωμωδίες έχουν μεγαλύτερη επίδραση στον πόνο από τα έξυπνα και λιγότερο χοντροκομμένα αστεία των «σταντ-απ» κωμικών. Δηλαδή το εγκεφαλικό χιούμορ, εν προκειμένω, είναι λιγότερο αποτελεσματικό από το γέλιο που «εκβιάζεται» από αστεία τύπου «Μίστερ Μπιν». Εξαιρετικά καλά επίσης «δουλεύουν» με τον πόνο σειρές όπως τα «Φιλαράκια».

Οι ενδορφίνες, που βοηθούν στην μεταβίβαση μηνυμάτων μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων (νευρώνων), απελευθερώνονται λόγω της έντονης σωματικής άσκησης, όπως τρέξιμο, κολύμπι, κωπηλασία κ.α. Για το γέλιο, ειδικότερα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτές οι πολύπλοκες χημικές ουσίες εκκρίνονται λόγω της επαναλαμβανόμενης αθέλητης μυϊκής προσπάθειας που προκαλείται όταν κανείς, καθώς γελάει, εκπνέει συνεχώς χωρίς να παίρνει αναπνοή, με συνέπεια αυτομάτως ο οργανισμός να απελευθερώνει τις ενδορφίνες.

Μείωση της τεστοστερόνης στους νέους πατέρες

2011-09-16T10:50:00.004+03:00

Μια ενδιαφέρουσα έρευνα μας πληροφορεί για τα επίπεδα τεστοστερόνης στους νέους πατέρες, κάτι που φαίνεται να μας δείχνει ότι η φύση δεν προετοιμάζει μόνο τις γυναίκες για το νέο γονεϊκό ρόλο που αναλαμβάνουν:

Το επίπεδο της ορμόνης τεστοστερόνης πέφτει στους άνδρες μόλις γίνουν πατέρες, μια βιολογική αλλαγή που τους διευκολύνει να αναλάβουν τη φροντίδα των παιδιών τους, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου Northwestern στο Ιλινόις, με επικεφαλής τον Κρίστοφερ Κουζάβα, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με τα πρακτορεία Ρόιτερ και Γαλλικό και με το BBC, αφού μελέτησαν 624 νεαρούς άνδρες ηλικίας 21-26 ετών πριν γίνουν μπαμπάδες και μετά το ευτυχές γεγονός, ανακάλυψαν ότι οι άνδρες με νεογέννητα μωρά (κάτω του ενός μηνός) παρουσίαζαν ιδιαίτερα μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης.

Η συγκεκριμένη ορμόνη αυξάνει τις σεξουαλικές ορμές του άνδρα και τον κάνει πιο ανταγωνιστικό με τους άλλους άνδρες. Η μείωση (κατά μέσο όρο 26-34%) εκτιμάται ότι αποτρέπει τα «ξεστρατίσματα» του νέου μπαμπά και τον εστιάζει καλύτερα στα πατρικά του και στα ευρύτερα οικογενειακά καθήκοντα.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι οι ανύπαντροι άνδρες που αρχικά είχαν το υψηλότερο επίπεδο τεστοστερόνης, ήταν και πιο πιθανό να γίνουν μπαμπάδες, όμως μόλις γεννήθηκε το παιδί τους, σημείωσαν μεγάλη πτώση στην ορμόνη. Από την άλλη, η μεγαλύτερη μείωση της τεστοστερόνης καταγράφηκε σε όσους πατέρες είχαν την μεγαλύτερη εμπλοκή στην φροντίδα του μωρού τους.

«Το μεγάλωμα ενός παιδιού είναι εξ ανάγκης μια συνεργατική προσπάθεια και η έρευνά μας δείχνει ότι οι πατέρες είναι βιολογικά «καλωδιωμένοι» να βοηθούν σε αυτή τη δουλειά. .. Η βιολογία ενός άνδρα μπορεί να αλλάξει σημαντικά προκειμένου να βοηθήσει στις νέες απαιτήσεις», δήλωσε ο Κουζάβα.

Ακόμα, οι ερευνητές πιστεύουν ότι η πτώση της ανδρικής ορμόνης μπορεί να λειτουργεί προστατευτικά έναντι ορισμένων χρόνιων ασθενειών, πράγμα που εν μέρει ίσως εξηγεί γιατί οι παντρεμένοι και οι πατέρες έχουν συχνά καλύτερη υγεία από τους συνομηλίκους τους που ζουν μόνοι τους και χωρίς παιδιά.

Θεματα εκπαιδευσης- ψυχολογιας

Βιβλίο ψυχολογία διατροφής- συνέντευξη και κλήρωση

Χειμώνας είναι...θα περάσει- εποχική κατάθλιψη

Εκφοβισμός (bullying) στα ελληνικά σχολεία- έρευνα

Σεμινάριο Θεσ/νίκη "κοινωνική και συναισθηματική αγωγή"

Πώς αντιδρά το σώμα στη δίαιτα- νέα ευρήματα

Παρατηρητήριο ελληνικών ΜΜΕ

"Γονιός δε γεννιέσαι, γίνεσαι!"- σχολή γονέων

Ψυχικά οφέλη κοινωνικής προσφοράς και φροντίδας

Ναρκισσισμός και χαμηλή αυτοεκτίμηση- ευρήματα

Βιντεοπαιχνίδια και άσκηση δημιουργικότητας;

Αλτρουισμός και δικαιοσύνη...από κούνια!

Τα βρέφη ξεχωρίζουν γραμματικές δομές από το πρώτο έτος της ζωής τους

Συνέδριο Εξελικτικής Ψυχολογίας 2012

Μαθηματική ικανότητα και αντίληψη του χρόνου

Σεμινάριο "κοινωνική και συναισθηματική αγωγή"

Γιορτές και ψυχική "αποτοξίνωση"- είναι θέμα επιβίωσης!

Εκδήλωση στην Αθήνα για το ταλέντο 14-12-11

Ο ποιοτικός ύπνος

Ψυχολογία της διατροφής- συνέντευξη

Προσοχή και επίγνωση: δύο ξεχωριστές λειτουργίες

Ιστοσελίδες "pro-ana" και ανορεξικό blogging

Η φωνή της ανορεξίας

Τα όνειρα διώχνουν τις επώδυνες αναμνήσεις

Διαταραχές πρόσληψης τροφής- το βίντεο (mute)

Επίπεδα σακχάρου και αυτοέλεγχος στη διατροφή

Υπερφαγία χωρίς υπέρμετρες ποσότητες τροφής;

Βιντεοπαιχνίδια και αλλαγές στον εγκέφαλο- υπάρχει εθισμός;

Ανησυχητικά δεδομένα για τη διατροφή των εφήβων στην Ελλάδα

Εκπαίδευση παιδιών για τα ΜΜΕ- media literacy

ΜΜΕ και διαταραχές πρόσληψης τροφής

Αναπαραστάσεις του γυναικείου σώματος στη διαφήμιση

Πώς τόλμησες, Britney;

Britney Spears σε προκλητική εμφάνιση με παραπανίσια κιλά

"Διάλεξε: φάλαινα ή γοργόνα;"

Μεταβολές του δείκτη νοημοσύνης στην εφηβεία

Σχέση έλλειψης ύπνου και παχυσαρκίας στην εφηβεία

Έλεγχος τροφικών παρορμήσεων στον εγκέφαλο λεπτών και παχύσαρκων

Ο αλτρουιστικός εθελοντισμός ωφέλιμος

Στερεότυπη εικόνα γυναικείας ομορφιάς

Ψυχολογία και διατροφή- βίντεο

Συνέδρια Ψυχολογίας 2012

Μερικά συνέδρια ψυχολογίας και εκπαίδευσης που θα γίνουν μέσα στο 2012 (κάντε κλικ στον τίτλο για να κατευθυνθείτε στη σελίδα):

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών, Θεσσαλονίκη, 20-22 Ιανουαρίου 2012

Πανελλλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή με θέμα: «Η Ποιότητα στην Εκπαίδευση: Τάσεις και Προοπτικές», Αθήνα, 4 - 6 Μαΐου 2012

3ο Συνέδριο Εξελικτικής Ψυχολογίας, Θεσσαλονίκη, 17-20 Μαΐου 2012

Ανεργία: τι βοηθάει ψυχολογικά;

Ανεργία και ψυχικές επιπτώσεις

Βιβλίο: Ψυχολογία της διατροφής: Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Παιδικό βιβλίο για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής

Διαταραχές πρόσληψης τροφής- όλο και μικρότερες ηλικίες έναρξης

Αλόγιστο φαγητό: τρώγοντας στον αυτόματο πιλότο

Ενσυνειδητότητα: μετατρέποντας ένα γεύμα σε συναρπαστική εμπειρία

Το γέλιο ως παυσίπονο

Μείωση της τεστοστερόνης στους νέους πατέρες